Nhà văn Ai cập tiếp theo

Mấy chục năm sau khi bà bị khai trừ ra khỏi Bộ Y tế, Saadawi bị đẩy ra ngoài lề xã hội Ai Cập, tên bà bị ghi vào sổ bìa đen, và bị những thủ lĩnh Hồi giáo cực đoan hăm dọa giết. Bị buộc phải lưu vong từ năm 1988 cho đến năm 1996, bà dạy ở đại học Duke và Harvard, trở thành nhà văn nổi tiếng ở các quốc gia Tây phương và nhiều nơi trên thế giới hơn là ở Ai cập.

Bà vẫn còn tức tối chuyện chính quyền Ai cập đã giải tán Hội đồng Liên Minh Phụ Nữ Ả Rập từ những năm 1990. “Chúng tôi có hằng trăm phụ nữ và Suzanne Mubarak đã bãi bỏ hội này!” Bà dành nọc độc đặc biệt cho bà vợ của Hosni Mubarak và cái tham vọng đoạt giải Nobel của bà được xem là phong trào tiên phong cho phụ nữ và trẻ em trên toàn thế giới.

Nếu bạn nhắc đến tên của Saadawi trong giới phụ nữ trí thức ở Zamalek, hòn đảo Caltro sang trọng, cổ kính, nhiều cây cối, ở bên kia cầu Kasr Al Nil dẩn đến quảng trường Tahrir, hay ở Câu lạc bộ Gezira nơi mà giới thượng lưu của Ai cập (những người thù ghét cũng như những người yêu mến) đến ăn, đánh quần vợt, nói chuyện ngồi lê đôi mách, bạn có thể nhìn thấy một thoáng co giật của cột xương sống, hay một nụ cười méo mó. Saadawi có vẻ hơi quá khích, quá ồn ào, quá lộ liễu. Bà viết thẳng thừng về chuyện mòng đốc của bà bị cắt xẻo khi bà lên sáu tuổi. Bà bắt đầu vận động chống lại việc cắt phá bộ phận sinh dục của phụ nữ đã rất lâu trước khi vấn đề này được xem là hợp thời. Bà phơi bày rất nhiều điều bẩn thỉu của xã hội và có nhiều người không thích Egypt bị miêu tả một cách xấu xa như thế trước thế giới.

Quyển tiểu sử tự thuật của bà, hấp dẫn như truyền điện. Trong quyển hồi ký nói về việc đi tù dưới chế độ Anwar Sadat, bà đã miêu tả phòng giam đông nghẹt những bà mẹ, những trẻ sơ sinh, và trẻ con lớn tuổi hơn, mùi của những vết thương lở lói, và “tiếng nổ của những lời chửi rủa, đàn bà chửi rủa đàn bà… Họ phải nhốt chúng tôi vào chỗ này để cho những giọng nói này làm cho chúng tôi trở nên điên cuồng!”

Saadawi kết bạn với một cô điếm đã từng đọc sách của bà. “Tôi bảo cô ta, ‘Zuba, cô có thể tìm cho tôi giấy viết không?’ Bởi vì hằng ngày gã cai tù bảo tôi, “Nếu tôi thấy một cây bút trong phòng giam của bà, điều này còn nguy hiểm hơn là tôi thấy cây súng.” Chúng tôi không được phép có giấy kể cả giấy vệ sinh. Nhưng các cô điếm thì không làm chính trị và vì thế được phép có đủ thứ nào là TV, radio, nào là giấy vệ sinh, và sách. Zuba cho tôi bút chì kẻ mắt và giấy vệ sinh và mỗi đêm khi gã cai tù đi rồi tôi viết hồi kỳ trong tù, ngồi trên một viên đá với cây bút chì kẻ mắt của cô điếm và giấy vệ sinh.”

Năng lực của Saadawi vẫn còn rất đáng nể. Mỗi ngày bà trở về căn hộ, phấn khởi, và đầy tràn ý tưởng. Khi người ta hỏi bà làm sao bà chịu được sự hỗn loạn ở quảng trường Tahrir, bà trả lời: “Tôi sắp sửa bị đám ngựa của Mubarak dày đạp. Tôi có cảm tưởng như tôi có sức mạnh đủ để giết mấy con ngựa này. Đó là sức mạnh của tâm lý. Và lúc ấy các bạn trẻ đến đỡ tôi lên rồi khiêng tôi về nhà.”

Saadawi, với tất cả những họat động của bà, vẫn còn là một phần của quá khứ Ai cập – ngoại trừ bây giờ bà được người dân xứ bà xem bà như là một biểu tượng chứ không phải là một người bị ruồng bỏ. Vấn đề bây giờ là liệu phụ nữ Ai cập của thế hệ sau bà có thể tiếp tục theo đuổi mộng ước của bà cũng như của những người đã chống đối chế độ từ nhiều năm nay.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s