Bưu thiếp từ nhật bản: mùa hoa anh đào và những cơn động đất – Mary Reisel

hoa anh đào

Nguyên bản Anh ngữ “Postcards from Japan: Cherry Blossoms and Earthquakes,” tạp chí The New Yorker, March 16, 2011

Đêm trước khi cơn động đất bắt đầu tấn công, tôi đang đi bộ dọc theo con đường chính trong khu phố của tôi, ở trung tâm của Tokyo, với một người bạn khi một ý nghĩ thoáng qua trong đầu tôi: “Bạn biết không, đã khá lâu chúng ta không có cơn động đất nào, có lẽ cũng đã hai hay ba tháng. Ở Nhật bản, đây không phải là dấu hiệu tốt. Cơn im lặng của quả đất càng kéo dài, thì cơn chấn động nó gửi đến sau đó càng mạnh. Tôi sắp sửa đi nghỉ mát vài ngày và chúng tôi đang cùng đi mua sắm quà cho gia đình tôi. Buổi tối ấm áp hơn thường lệ trong tháng Ba, tôi sung sướng vì sắp được về thăm gia đình, và mùi hương Anh đào có mặt trong không khí. Chúng tôi ghé ngang Starbuck để mua một thức uống mới – Frappucino có vị hoa Anh đào – và nói về cái cảm giác buồn lâng lâng người ta thường cảm thấy khi ngày hội hoa Anh đào sắp đến. Người Nhật gọi đó làwabi-sabi, một thứ cảm giác trộn lẫn giữa niềm vui và nỗi buồn trước sự khiếm khuyết của cuộc đời và thiên nhiên. “Cuộc đời trôi qua nhanh chóng quá,” bạn tôi nói. Rồi với một cử chỉ mỉa mai, cô ấy nói, “Đừng lo buồn, tôi tin chắc là động đất chỉ đến sau khi máy bay bạn đã cất cánh.” Cũng gần đúng, tuy nhiên tôi đã không đến kịp giờ máy bay cất cánh.

Âm thanh là điều làm tôi chú ý trước nhất: âm thanh trầm sâu từ trong lòng đất như một tiếng sấm đi lạc đường trở nên lo lắng và bực bội. Rồi tất cả những khung cửa sổ bắt đầu rung rinh chậm chạp và nhẹ nhàng, và đó là khi mà tôi thường trở nên bất động, chú ý, và chờ xem đó có phải chỉ là một cơn gió hay là một cơn động đất. Đôi khi ta chỉ cần vài giây là biết rõ, nhưng khi một trong những cơn tiền chấn động đến – chúng tôi không biết, lúc ấy, chính là nó – cái đêm trước cơn động đất làm đảo lộn tất cả, chẳng có gì phải nghi ngờ.

Tôi nằm trên giường đọc sách trong căn hộ nhỏ bé của tôi, và nó bắt đầu bằng cơn rung chuyển chậm của nền nhà và rồi trong vòng hai hay ba giây, cả căn phòng bị tràn ngập bởi những tiếng la hét và tiếng loảng xoảng của đồ vật rơi và thủy tinh vỡ. Tôi không có thì giờ để hoảng hốt; tôi bị hất qua cạnh bên kia của cái giường và suýt tí nữa rớt ra khỏi giường. Tôi có cảm giác như bị người nào xô đẩy tôi. Cái đèn ngã vỡ trên thảm và tôi bị bỏ một mình trong bóng tối với cơn sấm hoàn toàn mất định hướng. Tôi biết tôi phải tìm lối đến cửa ra vào, nhưng cái cửa đâu rồi? Tôi chờ cho nó chấm dứt, nhưng lần này dường như nó không bao giờ ngừng. Cái cửa ra vào đâu rồi? Cái áo khoác của tôi đâu – bên ngoài rất lạnh, tôi không thể chạy như thế này. Còn cái bọc chứa đồ chuẩn bị cho động đất đâu? Trời ơi, tôi quên bẵng chuyện này; tất cả mọi thứ trong bọc có lẽ đã bị quá hạn định. Chạy, chạy! Tôi bị như thế này là đáng lắm. Tôi đã biết là nó sẽ xảy ra mà. Nhưng sao lại là lúc này?

Tập dượt đã nhiều lần, thực tập và chuẩn bị – thế mà tôi vẫn rơi vào tình trạng không chuẩn bị. Tôi đã học những điều căn bản, thế mà lại quên tất cả mọi thứ chỉ muốn chực chạy ra khỏi cửa. Và bây giờ tôi có cảm giác bị mắc bẫy. Có quá nhiều bậc thang tôi cần phải chạy xuống, thang máy đã ngừng, và ngay cả đứng thẳng trên nền nhà đang rung chuyển tôi cũng không làm được.

Cơn tiền chấn động, có cường độ 7, là cơn động đất dài nhất mà tôi trải qua, tuy thế vẫn không phải là cơn động đất chính. Những người láng giềng người Nhật cũng bảo với tôi là họ chưa hề trải qua cơn động đất lớn như thế này bao giờ; đây phải là cái đầu tiên trong chuỗi động đất. Đêm ấy, chúng tôi có thêm vài cơn rung chuyển, cái này tiếp nối cái kia, và trên Tivi người ta nói rất có thể sẽ có một cơn động đất rất lớn sắp đến.

Cơn động đất lớn đến lầm chỗ; tuy thế – Tất cả chúng tôi đều chờ nó đến, khá xa về phía Nam – và nó gây ra cơn sóng thần. Một người bạn ở Sendai, người ở ngay trung tâm của cơn động đất, bảo tôi rằng, với tất cả những chuẩn bị, anh ấy vẫn không sẵn sàng. Nhưng ai có thể chuẩn bị sẵn sàng cho một cơn động đất có cường độ 9?

Tôi đang ở trên chuyến xe lửa Yamanote khi nó đến – trên đường về, tôi đang ngủ. Xe lửa ngừng, và chúng tôi bị kẹt trong xe lửa hai tiếng rưỡi. Không người nào có thể mở cửa để thoát ra, nhưng mọi người đều có vẻ bình tĩnh và tự chủ, nói chung là không ai than phiền gì cả. Một vài người trẻ tuổi bắt đầu nói chuyện với nhau, người khác chỉ im lặng liếc nhìn đồng hồ, cố dấu cơn sợ hãi nếu có. Khi tất cả các cánh cửa mở được, rõ ràng là một cơn ác mộng đang chờ bên ngoài.

Tokyo đang đối diện với thời Trung cổ. Điện thoại không sử dụng được, xe lửa không hoạt động, người ta không thể liên lạc được với bất cứ ai. Nhiều người phải đi bộ mấy tiếng đồng hồ để về nhà nhưng không có cách nào khác. chúng tôi đều biết là xe lửa sẽ không thể hoạt động một thời gian rất lâu. Ngay cả với những điều kiện như thế, chúng tôi những người ở Tokyo đã không nhận ra ngay tức khắc rằng cái này không phải chỉ là một cơn động đất lớn hơn cơn động đất bình thường, nhưng là một cái nằm trong thể loại khác. Giá mà không phải là mùa đông, tôi không ngừng suy nghĩ: một cơn động đất đến vào mùa đông và tất cả chúng tôi bị phơi bày trong trời lạnh và gió luôn luôn là nỗi sợ hãi đặc biệt của tôi.

Đi bộ về nhà, tôi nghĩ phải tìm cách báo cho người thân của tôi biết là tôi an toàn – chắc là họ lo lắng lắm – và sẽ khủng hoảng lắm nếu tôi không có cách nào liên lạc với họ. Rất nhiều người bạn Nhật của tôi chấp nhận điều này với sự hiểu biết wabi-sabi: Cuộc đời là thế. Ngày hôm nay bạn có mặt nơi đây, ngày mai thì không còn.

Bài này đã đăng trên Da Màu lấy về đọc cho vui. Ảnh là của tôi chụp.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s