freedom – William Stafford

Freedom

Freedom is not following a river.
Freedom is following a river,
though, if you want to.
It is deciding now by what happens now.
It is knowing that luck makes a difference.

Tự do không có nghĩa là thả trôi theo dòng sông.
Tự do có nghĩa là thả trôi theo dòng sông
nếu đó là điều bạn muốn.
Đó là quyết định ngay bây giờ bởi vì chuyện xảy ra ngay bây giờ
Đó là biết rằng sự may mắn có thể thay đổi cuộc diện

No leader is free, no follower is free –
the rest of us can often be free.
Most of the world are living by
creeds too odd, chancy, and habit-forming
to be worth arguing by reason.

Không có nhà lãnh đạo nào được tự do, thuộc hạ của họ cũng thế.
Hầu như tất cả mọi người đều sống dựa vào
những lề thói luật lệ đã lỗi thời, tùy thuộc vào rủi may, và theo thói quen.
không đáng để bàn cãi.

If you are oppressed, wake up about
four in the morning: most places,
you can usually be free some of the time
if you wake up before other people

Nếu bạn bị áp bức, hãy thức dậy vào lúc
gần bốn giờ sáng: hầu hết khắp mọi nơi
bạn có thể có tự do trong một khoảng thời gian nhất định
nếu bạn dậy sớm hơn mọi người.

William Stafford

Tự do

Tự do không phải là trôi theo dòng sông.
Tự do là trôi theo dòng sông,
tuy nhiên, nếu bạn muốn.
Đó là quyết định ngay lúc này vì những điều đang xảy ra.
Đó là biết rằng may mắn có thể đưa đến kết quả.

Không có lãnh tụ tự do,
không có kẻ tuân theo tự do –
đám người còn lại chúng ta thường khi được tự do
Đa số loài người trên thế giới sống theo những
luật lệ quá kỳ lạ, tùy theo vận mạng, và thói quen
không đáng để tranh luận bằng lý lẽ.

Nếu bạn bị đè nén, hãy thức giấc vào lúc
bốn giờ sáng: hầu hết ở mọi nơi,
bạn thường có thể có một khoảng thì giờ được tự do
nếu bạn thức dậy trước mọi người.

(Đây là bản dịch cũ. Bản dịch mới chữ nghiêng sau mỗi stanza)

William Stafford (1914-1993) là đóa hoa nở muộn trong nền thi ca Hoa Kỳ. Mãi đến năm 48 tuổi ông mới xuất bản một tập thơ quan trọng có tên Travelling Through the Dark. Tập thơ này lấy tựa đề của một bài thơ trong tập thơ miêu tả trường hợp nhà thơ gặp một con nai bị tai nạn chết trên đường. Ông xuống xe và cố gắng đẩy xác con nai xuống vực thẳm để dọn đường cho xe chạy. Khi kéo xác con nai ông chợt nhận ra con nai con trong bụng mẹ vẫn còn đang sống. Năm 1963 tập thơ này được giải thưởng Sách Quốc Gia. Thơ của ông có nét thanh tịnh thường được so với thơ của Robert Frost. Ông là bạn thân với nhà thơ Robert Bly.

Sửa lại bản dịch ngày 28 tháng 8 năm 2017.