Ve sầu kêu ve ve

Cicada1

Ảnh lấy từ http://knowbefore.weatherbug.com/2013/04/26/254/

Cứ mười bảy năm một lần ve sầu (cicadas) sẽ trồi dậy sau giấc ngủ dài, cất tiếng ca tìm người yêu, yêu nhau, có con và chết. Mười bảy năm sau nữa chu kỳ sinh tử lại bắt đầu. Tiếng hát của loài ve sầu rất to, cách một phần tư dặm vẫn còn nghe.

Bắt đầu từ đầu tháng Sáu người ta đã í ới với nhau năm nay loài ve sầu sẽ trở về hằng tỉ con tràn ngập bờ biển phía Đông từ New York đến các tiểu bang phía Nam. Tôi đã nghe chuyện này từ mười bảy năm trước, khi cô lớn tôi mới bắt đầu tập đi xe đạp. Nhưng tôi chẳng hề nhìn thấy con ve sầu nào.

Hằng năm mùa hè tôi vẫn nghe tiếng kêu của ve, trên ngọn cây cao. Chúng kêu từ sáng sớm cho đến chiều tối. Loại ve sầu nào thế?

Một người làm chung với tôi ở vùng lân cận bảo rằng ve sầu bu kín vách nhà không còn khoảng trống. Báo đăng có người không dám bước ra sân vì ve sầu bâu đầy đường dẫn vào nhà xe, may nhờ người hàng xóm dùng máy thổi lá khô thổi dạt bọn ve sầu thành không khoảng trống mới dám bước chân ra khỏi nhà. Ve sầu không cắn nhưng người ta cảm thấy gớm ghiếc nếu bị chúng đậu lên người. Chúng màu nâu, mắt đỏ, đạp lên nghe rào rạo. Người đi chợ mua thức ăn bị ve sầu chui vào bao đựng thức ăn sợ quá không dám mang bao thức ăn lên xe. Trẻ em có đứa sợ quá không dám ra sân chơi. Có người đi xe đạp bị tai nạn vì ve sầu đậu lên mặt.

Tôi chưa hề thấy con ve sầu nào dù chung quanh tôi toàn là rừng cây. Người ta bảo là tôi may mắn. Có người phải hủy bỏ dự tính tổ chức tiệc cưới ở ngoài trời. Có người ở tiểu bang khác tìm đến tiểu bang tôi ở để được tận mắt chứng kiến mùa ve sầu.

Tôi đoán ve sầu có nhiều loại luân phiên nhau sinh nở vì thế hằng năm tôi vẫn nghe tiếng ve trên ngọn cây.

Người ta phàn nàn tiếng ve sầu kêu to như tiếng máy bay trực thăng bay vần vũ trên đầu. Tiếng kêu của ve sầu phát xuất từ con đực và con mái sẽ đập cánh để đáp lại lời cầu hôn. Sau khi yêu nhau, con mái sẽ đẻ trứng vào những kẻ nứt bên dưới cành cây và bố mẹ ve sầu sẽ từ giã cõi đời để những cái trứng mười bảy năm sau thức dậy.

Tiếng ve sầu kêu to ngần ấy thảo nào nhân vật trong bài thơ của Trần Dạ Từ đã hoảng hồn.

Lần đầu ta ghé môi hôn,
Hoảng hồn ve bỗng kêu vang đất trời.

Chuyện xưa kể rằng, Tithonus là một anh chàng rất đẹp trai nên được lòng yêu mến của nữ thần chịu trách nhiệm ánh sáng Bình Minh. Nữ thần ban tặng cho Tithonus món quà trường sinh bất tử. Món quà quá lớn đem tặng cho người phàm (không xứng đáng) làm các vị thần khác nổi giận, vì thế họ trừng phạt Tithonus bằng cách tuy Tithonus không chết nhưng không thể giữ được tuổi trẻ. Tithonus càng lúc càng già, trở nên xấu xí, nhưng không thể chết được. Ông ta teo tóp nhỏ bé dần dần đến độ người ta không còn nhìn thấy ông mà chỉ nghe tiếng. Tithonus biến thành con ve sầu.

28 thoughts on “Ve sầu kêu ve ve”

  1. Cô ơi nếu ở Hà Nội giữa mùa hạ có chừng đó ve thì đi xe dưới tán cây sẽ ướt mặt luôn cô à.

    Bây giờ cháu mới biết về chuyện trứng nở phải chờ 17 năm. Cứ như thiếu nữ chờ tuổi lớn ấy cô nhỉ.

    Like

      1. Không ạ may mà HN không nhiều ve như ở chỗ cô, và lại trốn hết trên cây cao nên chỉ còn nghe thấy tiếng và thi thoảng lất phất vài ‘hạt mưa’ thôi. Thế nên với người Hà Nội thì ve kêu vẫn là một điều lãng mạn. :p

        Like

  2. Có một năm, khi em còn ở Tenn. với bố mẹ, cũng gặp 1 năm ve sầu (cicadas) trỗi dậy, rộ mùa. Sân trước, sân sau, trên xe, ngoài ngõ, bậc cửa ….v.v….nói chung là khắp nơi đều đầy ve. Mẹ em bị dị ứng hay sao đó mà cả ng` phù đỏ lên hết trọi luôn. Mà đám ve sầu / cicadas này nhìn gần, thấy cặp mắt đỏ ngầu hà, nhìn ghê ghê làm sao đó. Chứ không giống mấy con ve sầu bình thường vẫn ra rả mỗi mùa hè đâu chị ui. Mà cũng không giống loại ve sầu ở VN gì hết trọi à.

    Dạo này, xứ cao bồi em cũng nghe ve rỉ rả kêu, nhưng không hẳn là loại ve sầu /cicadas mắt đỏ kia.

    Like

    1. Nghe cũng ớn quá Dã Quỳ nhỉ? Bác ở nhà dị ứng với ve sầu mà sưng đỏ cả người thật là khó chịu ha. Ừ chắc ve sầu có nhiều loại, ve bên mình đâu có bao giờ nghe nói tràn lan như thế này, giống như là dịch châu chấu vậy.

      Like

      1. Mà thiệt tình, đến mùa ve sầu cicadas kia trỗi dậy thì nghe cả ngày ra rả nhức đầu lắm chị ơi. Mà nhìn thấy nhiều xác ve và nhiều con ve khắp nơi nữa, thấy cũng ….ớn ớn á! 😉

        Em cũng thấy có nhiều ng` họ thu gom xác ve cicadas đó về phơi khô đó chị à.

        Mẹ em thì mỗi khi nói đến mùa ve trỗi dậy thì mẹ lo lắm.

        Like

          1. Dạ mùa hè nào mà không thấy ve sầu cicadas là mẹ em mừng lắm. 🙂 🙂 Còn nếu có thì tránh đi ra ngoài nhiều, và phải đi BS chích thuốc đó chị à!

            Like

  3. VN thì chẳng ngán ve sầu đâu chị Tám ui! Có người còn bắt ve sầu nướng ăn nữa đó bà chị à! hehe… Ở đây mùa hè mà ko có tiếng ve kêu thì buồn hiu à, thấy thiếu thiếu…

    Like

    1. Ui trời, máy của giáo mới cài lại nên nó bắt đăng ký lại nè, rắc rối ghê! Sao hồi đó bà chị hỏng chịu đầu quân về blogspot cho đề huề dzậy chị Tám? hic…

      Like

    2. Hihi, tưởng ai lạ hóa ra cô Giáo của mình. Ve sầu ăn ngon không nhỉ, chắc rang lên cho chút muối cũng dòn dòn mặn mặn phải không?

      Like

      1. Ve đang lột xác:

        http://en.wikipedia.org/wiki/Magicicada

        Trong y học cổ truyền, ve sầu có tên thuốc là trách thiền, nhưng ít được dùng nguyên con mà chính xác ve lột mới là bộ phận dùng chủ yếu. Vào đầu hè, khi ấu trùng ve lột xác thành ve sầu trưởng thành, người ta đi thu nhặt xác ve bám trên thân cây to, trên mặt đất hoặc vớt xác trôi theo các dòng sông suối. Xác ve sầu, tên thuốc là thuyền thoái, thiền thoái, thuyền y hay thiền thuế, có vị mặn, ngọt, không mùi, tính lạnh có tác dụng thanh nhiệt, tán phong, chống viêm, tiêu thũng, thúc sỏi, được dùng trong những trường hợp sau:
        Chữa chứng hay đau đầu, chóng mặt: xác ve sầu sao qua, tán nhỏ, mỗi lần uống 4g với rượu hoặc nước ấm.
        Chữa kinh phong co giật: xác ve sầu, thiên nam tinh, cam thảo, sinh khương đại táo, mỗi vị 3g; toàn yết 1,5g. Tất cả làm khô, tán bột, uống làm 2- 3 lần trong ngày.
        Chữa da khô nóng ngứa: xác ve sầu, tổ ong (tầng sáp vừa thu hoạch) lượng bằng nhau, nướng qua sao vàng, tán bột. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 4g với rượu.
        Chữa cảm mạo, viêm khí quản, mất tiếng: xác ve sầu 3g, cam thảo 3g, ngưu bàng 5g, cát cánh 5g. Tất cả sắc với 400ml nước còn 100ml, uống trong ngày.
        Chữa nóng sốt, co giật ở trẻ em: xác ve sầu 3g, câu đằng 6g, tán nhỏ, sắc với 200ml nước, lấy thêm 50ml, thêm đường uống làm 1-2 lần trong ngày (dùng cho trẻ lớn tuổi). Đối với trẻ còn đang bú, tán các vị thuốc thành bột mịn rồi hòa ít một vào sữa, cho uống làm nhiều lần trong ngày hoặc bôi thuốc vào núm vú cho trẻ bú.
        Chữa trẻ ho thở gấp: xác ve sầu và củ nghệ, lượng bằng nhau, tán nhỏ, rây bột mịn. Mỗi lần uống 8-16g với sữa. Có thể dùng dạng thuốc sắc.
        Chữa phù toàn thân: xác ve sầu, vỏ cây thông, rễ cây vương tùng, cành tía tô, lượng mỗi thứ bằng nhau. Nấu nước tắm hằng ngày.
        Ngoài ra, theo kinh nghiệm dân gian, người ta còn dùng ve sữa non để làm thuốc. Ve sữa non còn gọi là nhộng ve, là dạng ấu trùng sống dưới đất, có thân tròn dài, mập ú, chưa mọc cánh và chân, căng đầy sữa non, màu nâu nhạt. Khi dùng đem ve sữa tẩm bột, chiên giòn ăn hoặc ngâm ve vào rượu thuốc trong nhiều ngày mới uống. Ve sữa non là thuốc bổ cho mọi lứa tuổi. Đàn ông tuổi trung niên dùng ve sữa non thấy cơ thể sung mãn, tinh lực dồi dào, thần khí mạnh mẽ.
        (DS. Đỗ Huy Bích)

        Like

          1. Thật là cám ơn Bảo Vân đã viết một comment chứa nhiều kiến thức khoa học lại rất hấp dẫn. Rất tuyệt vời. Nhìn con ve sầu thoát ra khỏi cái Chrystalis của nó thật là lạ lùng. Một lần nữa xin cám ơn Vân.

            Like

  4. Vậy ve Cicadas mà BT kể không phải “tiếng ve nức nở buồn hơn tiếng lòng” (trong nhạc phẩm “Nổi buồn hoa phượng”) ngày xưa ở VN rồi! Ngày đến bãi biển Hua Hin cách Bangkok chừng 200km vài tháng trước, ở tại một resort, HN nghe được tiếng ve vào sáng sớm và chiều tối như tiếng ve ở VN, thứ mà hồi nhỏ ở quê HN dùng một cây sào dài trên ngọn sào bôi mủ trái mít để “chấm” và bắt khi chúng đậu trên cành cây cao. Không biết ve ở VN cùng có chu kỳ 17 năm như ve Cicadas không Tám nhỉ?

    Like

      1. Kính chào Bà Tám,
        Bài viết đọc thú vị quá, cháu xin phép tham gia còm một tí, Bà Tám nghe…

        Nhìn ảnh Bà Tám post ở đầu entry, cháu trộm nghĩ chắc đây là loài ve sầu Magicicada chăng? Vì cháu đã có dịp đọc xem trang này, mời Bà Tám cùng các anh chị thử đọc tham khảo thêm xem thử sao nghe…

        – Có khoảng 2.500 loài ve sầu trên thế giới…
        Hầu hết các loài ve có vòng đời từ 2 đến 5 năm. Một số loài có vòng đời dài hơn nhiều, ví dụ như loài Magicicada có vòng đời 17 năm và đôi khi là 13 năm…

        http://en.wikipedia.org/wiki/Magicicada

        (About 2,500 species of cicada have been described…
        Most cicadas go through a life cycle that lasts from two to five years. Some species have much longer life cycles, such as the North American genus, Magicicada, which has a number of distinct “broods” that go through either a 17-year or, in some parts of the world, a 13-year life cycle.)
        (…)
        There are seven recognized species within Magicicada. Three of them follow a 17-year cycle:
        •M. septendecim (Linnaeus, 1758)
        •M. septencassini (Fisher, 1851) (also called M. cassini)
        •M. septendecula Alexander & Moore, 1962
        Four more species follow a 13-year cycle:
        •M. neotredecim Marshall & Cooley, 2000
        •M. tredecim (Walsh & Riley, 1868)
        •M. tredecassini Alexander & Moore, 1962
        •M. tredecula Alexander & Moore, 1962

        Like

  5. Có làn mình làm vườn đạp nhằm cấy đinh bị sét và bị sốt và bắt đầu cứng hàm….may nhờ có ông cụ gần nhà nướng cho chục con ve sầu uống nên mới khỏi…sau đó mình cũng chỉ cho vài người gặp trường hợp như vậy.
    Ve sầu ở chổ mình thì nhiều nhưng chỉ thu những xác ve lột mới dùng được, không bắt những con sống phơi khô.

    Like

  6. Có bữa em đang dạy, cảm thấy sao mình cố hết sức nói mà giọng vẫn nhỏ, liền hỏi học trò, tiếng ồn ở đây thế nhỉ, các em đáp, ve kêu đó cô, mới vỡ lẽ, ra nãy giờ mình thi nói với ve! 🙂

    Like

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s