Đọc thơ tưởng niệm nhà thơ lớn, ôn lại ca dao.

“Ta về một bóng trên đường lớn
Thơ chẳng ai đề vạt áo phai”

(Ta Về – Tô Thùy Yên)

Buổi sáng quét sân, hoa khô lá rụng đầy, lẩn thẩn nhớ mấy câu thơ của nhà thơ nổi tiếng vừa mới qua đời. Hai câu thơ trích trong bài Ta Về khiến tôi nhớ đến mấy câu ca dao. Tôi vốn yêu thích ca dao, và thể thơ lục bát, dù suốt đời chẳng làm nổi mấy câu gọi là thơ.

“Người về ta chẳng cho về
Tay níu vạt áo, tay đề câu thơ
Câu thơ ba chữ đành rành
Chữ trung, chữ hiếu, chữ tình là ba
Chữ trung thời của phần cha
Chữ hiếu phần mẹ, đôi ta chữ tình.”

Bài ca dao nói lên cảm giác nuối tiếc, dùng dằng, xao xuyến của hai người đang yêu chia tay nhau thì hai câu thơ trong bài Ta Về càng tương phản cảm giác cô độc của một người không còn ai yêu thương bên mình.

Cũng vẫn trong bài Ta Về, đoạn thơ sau đây như một lời tạ lỗi vì đã bội tình bạc nghĩa.

“Ta về dẫu phải đi chân đất
Khắp thế gian này để gặp em
Đau khổ riêng gì nơi gió cát
Thềm nhà bụi chuối thức thâu đêm.”

Thức thâu đêm hay khóc thâu đêm, hay khóc lặng lẽ trong đêm thâu? Đi chân đất thì chẳng đủ để chuộc lỗi. Ngày xưa Tiết Đinh San cầu Phàn Lê Huê phải tam bộ nhất bái kia kìa nhà thơ ơi. Ông thật là may mắn vì được tha thứ, có lẽ người tha thứ cũng chẳng cần đọc đoạn thơ kia.

“Gió đưa bụi chuối sau hè
Anh mê vợ bé bỏ bè con thơ
Con thơ tay ẵm tay bồng…”

Vẫn trong Ta Về, hai câu:

“Ta về như nước Tào Khê chảy
Tinh đẩu mười năm luống nhạt mờ.”

khiến tôi liên tưởng đến một người đứng nhìn sao nghĩ đến những chuyện phù du của cuộc đời bên cạnh sự trường tồn của thiên nhiên, trời và đất.

“Đêm qua ra đứng bờ ao,
Trông cá, cá lặn, trông sao, sao mờ.
Buồn trông con nhện giăng tơ,
Nhện ơi nhện hỡi, nhện chờ mối ai?
Buồn trông chênh chếch sao Mai,
Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ?
Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà,
Chuôi sao tinh Đẩu đã ba năm tròn.
Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn,
Tào Khê nước chảy hãy còn trơ trơ.”

Tấm ảnh chụp con sóc đang gặm mẩu bánh mì trong công viên ở Washington DC. Ảnh chẳng liên hệ gì với mấy câu suy tư vớ vẩn của tôi.

Yêu nhau không phải là nhìn nhau mà là cùng nhìn về một hướng

Mới càm ràm chuyện bụi chuối sau hè của một người thất trận cô đơn, lại thấy trong computer có tấm ảnh đôi rùa nằm sưởi nắng bên nhau. Nó làm tôi tưởng tượng đến hạnh phúc của một đôi vợ chồng tuổi già vẫn bên nhau và không có cắn nhau hay cãi nhau.

2 thoughts on “Đọc thơ tưởng niệm nhà thơ lớn, ôn lại ca dao.”

  1. Nhắc lại “Ta Về” lúc nào cũng bồi hồi. Nhưng nhớ đến Tô Thùy Yên thì Mai lại nhớ đến “Chiều Trên Phá Tam Giang”
    Những hình Hà chụp dễ thương lắm, nhất là hình 2 con rùa.

    Chiều trên phá Tam Giang
    Anh sực nhớ em
    Nhớ bất tận

    Anh yêu em, yêu nuối tuổi hai mươi
    Rực chiếu bao nhiêu giấc mộng đua đòi
    Như những mặt trời con thật dễ thương
    Sẽ rơi rụng dọc đường lên dốc tuổi
    Mỗi sáng trưa chiều tối đêm khuya
    Anh yêu em, yêu nuối tuổi hai mươi
    Coi chuyện đó như lần đi tuyệt tích
    Trong nước trời lãng đãng nghìn trùng
    Không nghe thấy cả tiếng mình độc thoại
    Anh yêu em, yêu nuối tuổi hai mươi
    Thấy trong lòng đời nở thật lẻ loi
    Một cành mai nhị độ
    Thấy tình yêu như vận hội tàn đời
    Để xé mình khỏi ác mộng
    Mà người đàn ông mê tưởng suốt thanh xuân

    Ôi tình yêu, bằng chứng huy hoàng của thất bại!

    Chiều trên phá Tam Giang
    Mày nhìn con nước xiết
    Chảy băng bờ bãi ngổn ngang câm
    Nghĩ tới, nghĩ tới những công trình mày có thể hoàn thành
    Mà rồi mày bỏ dở
    Nghĩ tới kiếp người đang lỡ độ đường
    Trên mịt mùng nghi hoặc
    Nghĩ tới thanh xuân mất tích tự đời nào
    Còn lưu hậu chua cay hoài vọng
    Nghĩ tới khu vườn ẩn cư cỏ cây khuất lấp
    Căn nhà ma ám chầy ngày gió thổi miên man
    Đụt tuổi già bình an vô tích sự
    Như lau lách bờm xờm trên mặt sông nhăn
    Cùng cái chết
    Cái chết lâu như nỗi héo hon dần
    Làm chính mình bực bội
    Gió muôn ngàn năm thổi lẽ tuần hoàn
    Cho cỏ cây thay đời đổi kiếp
    Và mày kinh sợ nghe nhắc điều vượt sức bình sinh
    Bởi mày không đủ dạn dày trình diễn tới lui cơn thất chí
    Như gã hề cuồng mưu sinh giữa chốn đông người
    Với từng ấy tấn tuồng bần tiện
    Rút ra từ lịch sử u mê
    Gió thổi thêm đi, gió thổi thêm đi
    Cho cỏ cây mau chết, mau hồi sinh
    Mày mặc kệ

    Chiều trên phá Tam Giang
    Có gã hề cuồng buông tiếng cười lạnh rợn
    Khiến bầy ác thú mà lịch sử sanh cầm cũng chợt hãi hùng
    Dớn dác ngó

    (Tô Thùy Yên – 1972)

    Liked by 1 person

Comments are closed.