Bearded Irises

Iris, theo thần thoại Hy Lạp, là tên vị nữ thần chủ nhân của cầu vồng.  Nàng vốn là sứ giả được cử đi trao mệnh lệnh của các vị thần ngự trị trên đỉnh Olympus đến các vị thần cấp thấp hơn.  Là một trong những vị thần kiểm soát bầu trời và biển cả nàng cưỡi cầu vồng với tốc độ của sấm sét, mang hương mật của hoa đến dâng cho các vị thần khác.  Nữ thần được xem là mối liên kết giữa thần và nhân loại.

Tên Iris thường được nhắc đến trong thần thoại và văn học.  Trong trường sử thi The Iliad, Iris là thiên sứ mang cây trượng có cánh trên lưng.  Iris cũng xuất hiện vào lần trong quyển Aeneid của Virgil, thường là một sứ giả của thần Juno.

Iris cũng xuất hiện trong The Tempest của Shakespeare.  Nàng được Prospero triệu đến cùng lúc với Juno và Ceres.  Một điểm đáng chú ý là Juno và Ceres đều là hai nữ thần La Mã, chỉ có Iris là nữ thần Hy Lạp.  Cả ba vị nữ thần được lệnh là phải thực hiện một cái mặt nạ và cái mặt nạ này sẽ nhân danh ba vị nữ thần dạy dỗ Miranda giữ gìn tiết hạnh cho đến ngày kết hôn với Ferdinand. Prospero, từng là Công Tước của thành phố Milan, bị người em trai chiếm đoạt ngôi vị, đã dẫn đứa con gái tên là Miranda chạy trốn rồi bị lạc vào hoang đảo.  Mười hai năm sau, Antonio, người em trai đã tiếm vị Prospero, nay trở thành vua của Naples, trên đường đi biển bị Prospero dùng pháp thuật gây nên một trận bão lớn đánh đắm thuyền.  Ferdinand là con trai của Antonio.  Tuy đánh đắm thuyền của Antonio nhưng Prospero lại muốn con gái mình kết hôn với Ferdinand, con trai của kẻ thù.  Một là để giữ vững địa vị và cũng để con mình lấy được người chồng tốt có địa vị trong xã hội. Nữ thần Iris hoàn thành nhiệm vụ.

Hoa iris (diên vỹ) xuất hiện lần đầu tiên khoảng 3500 năm về trước trên những phiến đá khắc chữ của Ai Cập.  Đối với người Hy Lạp thời cổ, Iris có giá trị tài chính vì là nguồn hương thơm để sản xuất nước hoa.  Dioscorides, nhà văn Hy Lạp, đã viết trong quyển Vienna Codex, hoa Diên Vỹ được dùng để tẩy tàn nhang trên da, là chất kích thích để làm ra nước mắt, thuốc chữa bệnh loét bao tử, chất dưỡng da cho trẻ đẹp mịn màng, và là chất thuốc ngủ công hiệu[1].  Mùi hương của diên vỹ nằm ở trong củ rễ. 

Một trong những bức tranh đắt tiền nhất nhì của họa sĩ Vincent van Gogh là bức tranh bình hoa diên vỹ.  Ngoài bức tranh này, ông còn vẽ rất nhiều tranh có hoa diên vỹ mọc trong vườn, trước nhà, hay ven đường xa xa là nhà thờ trong bối cảnh đồng quê.  Diên vỹ của ông thường là diên vỹ tím. 

Diên vỹ có nhiều loại, nhiều màu.  Có loại có râu và có loại không có râu.  Sau đây là vài tấm ảnh hoa diên vỹ loại có râu.


[1] Hager, Ben.  The Iris, p.8 

2 thoughts on “Bearded Irises”

    1. Hồi xưa người ta không có luân thường đạo lý như bây giờ. Shakespeare viết vở kịch này vào thế kỷ 16 cũng dựa vào thần thoại Hy Lạp, mà thần thoại Hy Lạp thì khỏi nói, có nhiều chuyện loạn luân dữ lắm. Nhưng đó là chuyện thời xưa, lại là thần thoại nên có thật hay không cũng khó biết cho chắc chắn. Cô suy diễn thể thôi.

      Liked by 2 people

Comments are closed.