Tình cờ gặp Chiến Tranh Việt Nam trong 2 quyển sách

Tôi đang đọc ĐTĐ, ghi chú cẩn thận, viết chi chít đầy quyển sách, rất nhiều lần tôi ngừng lại để cho những câu văn thấm vào óc.  Đây là lần đọc thứ hai.  Lần đầu để cuốn sách kéo mình đi.  Lần thứ hai tôi đọc chậm lại để suy nghĩ.  Suốt cuộc đời đi học, tôi chỉ học tà tà chơi chơi.  Trước ngày thi tôi vẫn đọc tiểu thuyết.  Bây giờ tuy là đọc để chơi, nhưng tôi chơi rất là nghiêm túc.

Vào mùa hè cứ mỗi thứ Tư trong công viên Washington trước mặt thư viện của Newark trên đường Broad có họp chợ lộ thiên và trình diễn âm nhạc.  Chưa đến công viên tôi đã nghe văng vẳng tiếng nhạc jazz và khi đến gần thấy trên sân khấu một ca sĩ da đen có giọng hát rất mượt mà đang hát bài hát mà tôi rất thích “The Nature Boy.” Bài này được Nat King Cole biến thành bất tử; trong đó có mấy câu mà tôi đã trích trong bài viết về Mối Tình Kỳ Diệu đã đăng trước đây.  Nhếch bên tay trái của khán đài (tức là bên tay phải của tôi) là một quầy sách do một nhóm người tự nguyện bán sách để gây quỹ cho thư viện.  Tất cả những sách bày bán nếu là sách bìa cứng thì giá hai đô la, còn bìa mềm thì giá một đô la rưỡi.  Tôi đứng xem lựa từng quyển và một lúc sau chọn ra được ba quyển.  Một quyển của John Updike có tựa đề là Z. hay S. tôi chưa hề nghe tiếng.  John Updike nổi tiếng là sáng tác rất sung mãn nên có những quyển ông viết mà người đọc (không nhiều) không biết là chuyện bình thường.  Tuy nhiên bìa sách có vẻ hơi cũ nên tôi không mua.  Thứ nhì là quyển tiểu thuyết dựa vào cuộc nội chiến của Mỹ có tên Cold Mountain đã được quay thành phim do Nicole Kidman và Renée Zellweger thủ vai. Phim này là một câu chuyện về tình yêu trong chiến tranh rất cảm động. Tôi dự định gửi quyển sách này cho ông thầy nếu ông thầy cho phép.  Còn quyển thứ ba tôi chọn ra là một quyển du hành ký của Charles Kuralt có tên là A Life on the Road (Dặm Trường Rong Ruổi).  Tuy giá rẻ và là sách bìa cứng nhưng tôi chần chừ không muốn mua bởi vì tôi còn rất nhiều sách đã mua mà chưa đọc và mấy cái kệ sách của tôi đã chật.  Vả lại, bây giờ là mùa hè, mùa của đi chơi, và tôi đang cố tránh để không tự biến mình thành con mọt sách (cho dù tôi đã đen thui và cục mịch giống như con bọ bửa củi lắm rồi).  Không biết cái gì xui khiến mà khi tôi mở ra tôi lại mở ngay trang đầu của chương Lieutenant Son.  Tôi liếc đọc thật nhanh và khám phá đây là một chương nói về lúc tác giả lần đầu tiên đến viếng Việt Nam ông và trung đội của Sơn bị rơi vào vòng phục kích.  Có lẽ đây là duyên số nên tôi mua luôn.  Tôi sẽ hỏi ông thầy nếu ông có thích tôi sẽ gửi luôn hai quyển.  Chương Đại Úy Sơn là một chương ngắn chỉ có tám trang nhưng rất cảm động.  Chương này dường như để trả lời với tác giả ĐTĐ là không phải người Mỹ nào cũng nghĩ xấu cho người lính của chế độ cũ.

Tình cờ gặp chiến tranh Việt Nam trong hai quyển sáchThe East, The West, and Sex và Charles Kuralt, A Life on the Road.

Tôi định viết bài này cho mục Tạp ghi nhưng không kịp cho ngày mai.  Đành để dành cho tuần sắp đến vậy.

Vết thương Việt Nam (đối với Mỹ) ngó vậy mà sâu…

Nếu có lúc nào đó tôi cao hứng muốn ca tụng sự giàu có của Mỹ thì tôi sẽ ca tụng là người Mỹ họ có rất nhiều sách.  Mỗi khu vực nhỏ có một thư viện của địa phương.  Những thư viện này kết hợp với nhau tạo thành một số lượng sách đáng kể.  Mình chỉ cần vào website của bất cứ thư viện địa phương nào, dùng thẻ của mình có mã số riêng, dặn đặt quyển sách mình thích ở bất cứ thư viện nào trong nhóm, họ gửi đến thư viện nào gần nhà tiện cho mình và đến đó lấy sách.  Một quyển sách thường được mượn trong 4 tuần.  Nếu cần có thể gia hạn thêm 4 tuần nữa.  Sách nào ăn khách và mới ra thì chỉ được mượn hai tuần và không được gia hạn.  Ai đặt trước thì được đọc trước.  Đĩa nhạc CD, phim, nhiều vô số, ai nghèo không có tiền mua vẫn có thể được đọc sách báo và xem phim thỏa thuê.  Tôi vẫn thầm ước một ngày nào đó VN được có nhiều thư viện và thư viện có nhiều sách như thế cho tất cả người lớn cũng như trẻ em Việt Nam.  

Sáng nay đến thư viện, cô quản thủ thư viện bảo là bà đọc nhiều nên tham gia hội đọc sách, để người ta phát giải thưởng.  Trời, mình đọc tốn bao nhiêu là tiền và công sức của nhà nước họ còn tìm cách khuyến khích mình đọc bằng cách cho giải thưởng.  Năm trước cô ấy cho tôi một cái giỏ xách thật xinh.

Khuân về Dragon and Phoenix.  Định tìm sách tham khảo về Phoenix nhưng lại lấy nhằm tiểu thuyết.  Chưa trả quyển Sex and the City, định cố gắng đọc nốt mà sao đọc không vô, già quá nên không thấy truyện của giới trẻ hấp dẫn mình nữa.  Tha về quyển Những truyện ngắn hay nhất năm 2008 của người Mỹ do Salman Rushdie biên soạn.  Mượn quyển The East, the West, and Sex, a history of erotic encounters từ tuần trước, đọc mục lục trước thấy có một chương nói về Việt Nam.  Thấy tựa đề Erotic tưởng cái gì ngầu lắm té ra nói về lính Mỹ thích đi chơi điếm ở Việt Nam vào thời chiến tranh.  Ông thầy T thật là quan sát giỏi.  Ông nói “Vết thương Việt Nam (đối với Mỹ) ngó vậy mà sâu, sâu đến độ trở thành một ám ảnh không nguôi!"  Không ngờ tính đọc sách nói về tình dục của phương Tây và phương Đông để xem người ta nói cái gì, nếu muốn viết về tình dục thì viết như thế nào hay mà không bị chửi là dâm, té ra lại gặp vết thương Việt Nam.  Vết thương chiến tranh này để sẹo lại trên nhiều mặt thật bất ngờ.    

Giới Thiệu Sách – The Abortionist’s Daughter

 Con gái người Bác Sĩ Phụ Khoa

Tác Giả: Elizabeth Hyde  

Trước khi The Abortionist’s Daughter ra đời, Elizabeth Hyde đã có ba tác phẩm: Her Native Colors, Monoosook Valley , and Crazy as Chocolate.  Bà sinh trưởng ở New Hampshire và cư ngụ ở nhiều tiểu bang như Vermont , Washington D.C. , San Francisco .  Bà tốt nghiệp Luật năm 1979 và làm việc một thời gian ngắn với U.S. Department of Justice.  Bà dạy môn sáng tác ở các trường Công Lập và Đại học Naropa.

Có một hôm tôi đến thư viện địa phương để mượn sách.  Trên một quầy trưng bày sách để nghe (audio book) tôi thấy có nhiều quyển sách khá nổi tiếng nhưng tôi chọn quyển này để nghe vì cái tựa đề của quyển sách này đã làm tôi chú ý.  Quyển sách rất hấp dẫn vì thế sau khi nghe xong tôi lại đến thư viện để mượn quyển sách mà tôi có thể đọc để có thể ngừng lại trích dẫn dễ dàng hơn.  Hủy diệt một bào thai bao giờ cũng là một chủ đề nóng bỏng, dễ gây tranh cãi.  Tôi đã đoán có lẽ đây là một quyển tiểu thuyết chủ trương tranh luận về cái tốt và xấu, nên hay không nên, lợi hay hại của hành động này. Tuy nhiên rất bất ngờ và thú vị khi tôi khám phá ra đây là một quyển sách thuộc loại trinh thám.  Bắt đầu là cái chết của vị bác sĩ phụ khoa và kết thúc khi người ta tìm ra thủ phạm giết người.

Ở Mỹ, hành nghề bác sĩ chuyên hủy bỏ bào thai tuy hợp pháp nhưng khá nguy hiểm.  Có một dạo các bệnh viện nhỏ chuyên phá thai bị đặt bom và có người bị ám sát làm các bác sĩ chuyên môn kinh hãi. Diana Duprey là một bác sĩ phá thai rất tận tụy với nghề.  Bà cũng là một người kinh doanh giỏi.  Bệnh viện của bà được trang trí rất sáng sủa khang trang.  Bà biết dùng màu sắc, ánh sáng, và âm nhạc để làm bệnh nhân không bị căng thẳng hay lo lắng.  Dọc theo hành lang bà để nhiều sách báo chỉ dẫn phụ nữ cách bảo vệ sức khỏe và dinh dưỡng cho thai nhi và bản thân.  Bệnh viện của bà rất đông bệnh nhân.

Frank Thompson, người chồng hai mươi sáu năm của Diana, luật sư ngành công tố, phát hiện Diana chết trong hồ bơi.  Sau khi thử nghiệm cảnh sát loại bỏ giả thuyết bà bị say và té vào trong hồ hay va đầu vào thành hồ.  Diana bị đập đầu.  Ai là thủ phạm?

Diana có nhiều kẻ thù.  Người ta không thích bà vì bà rất giỏi ăn nói, rất thẳng tính, khi phát biểu bà chẳng sợ ai mất lòng.  Một trong những người có thể ghét bà đủ để giết bà là những người chống đối việc phá thai.  Khi đạo luật cấm phá thai khi bào thai hơn 27 tuần được soạn thảo bà được mời phát biểu ý kiến trước hội đồng soạn thảo luật.  Bà đã chống đối dự luật này bởi vì dự luật này sẽ gây khó khăn cho phụ nữ mang những bào thai dị dạng hay hay tàn tật đến độ không thể sống mà không nhờ đến sự phục dịch của rất nhiều người.  Sau việc phát biểu ý kiến trước hội đồng bà bị hăm dọa nhiều hơn.  Số người tụ tập biểu tình trước bệnh viện của bà đông hơn và gay gắt hơn.  Bà nhận được nhiều thư, băng thâu hình ảnh, thư điện hăm dọa bà.  Một trong những người chống đối phá thai có tiếp xúc với Diana là mục sư Steven O’Connell người đã gặp Diana ở bệnh viện buổi sáng của ngày bà bị giết và Eve Kelly là một trong những người đã để lại lời hăm dọa trong điện thoại của Diana.

Người ta nhanh chóng chĩa mũi nhọn điều tra vào Frank Thompson.  Sau hơn hai mươi năm kết hôn hạnh phúc của hai người đã bị sứt mẻ nhiều, nhất là sau cái chết của Ben, đứa con bị triệu chứng Down.  Người ta khám phá là vài giờ đồng hồ trước khi Diana bị giết, Diana và Frank đã cãi nhau, Frank đập vỡ một cái ly và bỏ đi.  Frank không chịu khai là ông đã ở đâu và làm gì khi vợ ông bị giết.  Meghan con gái của hai người đang học đại học.  Buổi sáng trước ngày Diana bị giết Meghan đến bệnh viện nơi Diana làm việc để xin mẹ tiền mua vé máy bay  đi nghỉ hè nhưng Diana không cho và Meghan đã nổi giận.  Trước khi rời khỏi bệnh viện Meghan nói vói lại chúc mẹ vui vẻ trong khi giết chết thai nhi.  Frank cũng đã có một thời ngoại tình. Dù chuyện đã chấm dứt nhưng rất có thể người tình của ông ta vẫn còn hờn oán.  Meghan có nhiều bạn trai.  Một trong những người bạn trai cũ của cô là Bill Branson đã báo với cảnh sát là Diana dùng ma túy và vì thế bà nợ một số trùm ma túy một món nợ to và rất có thể họ thanh toán bà.  Tất cả mọi người đều có động cơ và cơ hội để giết Diana.

Quyển sách hấp dẫn nhờ bố cục chặt chẽ.  Độc giả bị bắt buộc phải tiếp tục đoán ai là thủ phạm và bị cuốn hút từ diễn tiến này qua diến tiến khác cho đến khi tác giả quyết định tiết lộ thủ phạm.  Tuy nhiên quyển sách này không phải chỉ hay vì tình tiết bất ngờ.  Elizabeth Hyde là một tác giả nhận xét tinh tế về tình cảm của nhân vật.  Độc giả sẽ nhận thấy quan hệ giữa vợ chồng, mẹ và con gái, cha và con gái, với những xung đột không tránh khỏi trong một gia đình trung lưu của xã hội Mỹ.  Cuộc sống tình dục và những lỗi lầm ngu xuẩn của các cô gái trẻ, tình yêu nảy nở trong tình huống bất ngờ giữa người thám tử trẻ tuổi Huck Berlin và Meghan và cái mất mát trong tình yêu có thể đưa đến thảm họa của Meghan và Bill được tác giả diễn tả rất linh động.

Elizabeth Hyde cho độc giả thấy Diana không phải chỉ là cái máy phá thai mà là một vị bác sĩ có lương tâm, giàu suy nghĩ và rất nhân đạo .  Tuy bà chống đối dự luật cấm phá thai khi bào thai quá 27 tuần, nhưng đã quyết định giữ bào thai của mình cho đến khi sinh sản và nuôi Ben cho đến khi cậu bé được mười một tuổi dù bà đã biết cậu bé bị triệu chứng Down.  Cũng như Diana đã từ chối không chịu làm áp lực hay thuyết phục Rosie một cô bé mười lăm tuổi phải phá thai.  Qua nhân vật Diana, Elizabeth Hyde đã biểu lộ quan điểm bảo vệ quyền quyết định về bản thân của người phụ nữ phải thuộc về người phụ nữ. 

Trích dẫn vài đoạn.

Cách làm việc của Diana:

“Em sẽ cảm thấy hơi đau một chút, như là đau bụng khi có kinh,” Diana có thể sẽ nói thế, “nhưng chúng ta sắp xong rồi.  Mọi chuyện sẽ êm đẹp đâu vào đấy. . .”
“Xong rồi sao?”
“Không những thế,” Diana nói, đứng thẳng người, “em không còn mang thai nữa.”
Những lời nói tuyệt vời như phép mầu đối với bệnh nhân của Diana.
Không những Diana có thủ thuật đặc biệt, bà còn có thể làm việc mà không vướng víu tình cảm – điều này là nhờ vào triết lý của bố bà là có nhiều việc cần phải làm cho dù nó không vui vẻ hay thú vị.

Quan niệm của Diana:

Ngay cả khi làm công việc phá hủy bào thai khi người phụ nữ đã mang thai khoảng 6 tháng, Diana có thể nhận ra một phần thân thể của thai nhi, bà vẫn có thể chỉ tập trung vào những người phụ nữ đang nằm trên bàn phụ khoa: những người phụ nữ nghèo khó không tiền, không chồng, không chuẩn bị tư tưởng và không có đủ tình cảm để nuôi một đứa trẻ – và đó là điều mà Diana đã tập trung, không phải những mảng máu me trong chậu.  Công việc của Diana, theo quan niệm của bà, chỉ là một cách nhấn nút phản hồi dùm cho người phụ nữ đang nằm trên bàn.

Tình dục của những người trẻ tuổi:

“Họ tăng tốc độ về phía chân đồi.  Bill lái xe một tay trên vô lăng, một tay đặt trên áo cô.  Ở khúc quanh đầu tiền – trước khi đến nhà hàng Overlook, nơi bố mẹ nàng đang dùng bữa tối – cô ra lệnh cho hắn ngừng xe, và trước khi hắn có cơ hội kéo thắng xe dự phòng, cô kéo dây kéo quần của hắn xuống. . .

. . . Meghan bật kêu khẽ.  Cô tự hỏi không biết người ta có bất tỉnh trong lúc làm tình.  Cô thoáng nghĩ đến bao cao su.

Nhưng vào lúc ấy hắn hạ lưng ghế, dạng chân của cô ra và cô cảm thấy cú thúc đầu tiên vụng về nhưng đầy cảm giác tuyệt diệu khi hắn đẩy vào bên trong người cô, cô không còn nghĩ đến bất tỉnh hay bao cao su nữa.  Cô đã vượt qua giới hạn đêm nay.  Cô không còn là trinh nữ, và đó, theo lập luận của cô, có nghiữa là cô không còn là đứa con bé bỏng của bố mẹ cô.

Đây là điều hay ho nhất đã xảy ra trong cuộc đời của cô. 

Sau khi Diana chết, Frank hồi tưởng khi ông đổ lỗi cho Diana.  Ông cho là Dianne đã quá dễ dãi với Meghan.

Trong ánh sáng mù mờ trong bếp, Frank dựa người vào bàn ăn giữa bếp và hít điếu thuốc một hơi dài.  Diana không bao giờ có thể đối diện với sự thật là bà là người mẹ chứ không phải là người bạn.  May giữa hai mẹ con sẽ bớt sự hằn học, ông nghĩ, nếu Diana nhận lãnh trách nhiệm làm mẹ một cách nghiêm chỉnh hơn.  

Đây là một quyển sách lôi cuốn, cách dùng chữ rất giản dị, suốt quyển sách ít khi nào độc giả gặp một chữ khó hiểu.  Elizabeth Hyde diển tả tư tưởng tình cảm nhân vật rất nhạy bén.  Tác giả có thể diễn đạt tình yêu ở bất cứ lứa tuổi nào và bà cũng không nhát tay khi viết về tình dục.  Elizabeth không diễn tả dài dòng khi đôi khi chỉ một câu thôi nhưng rất tượng hình và không có vẻ khiêu dâm.  Chỉ một chút tô điểm cho câu truyện linh động và hấp dẫn.  Luôn luôn bất ngờ và không thể đoán ra thủ phạm cho đến khi gần cuối truyện.