Nhảm đầu ngày

Mưa bắt đầu từ tối Chủ Nhật.  Mưa lây lất hết ngày thứ Hai.  Tối qua vẫn còn mưa và sẽ mưa hết ngày hôm nay.  Mưa có nghĩa là tôi sẽ không được đi bộ, và sẽ ngồi trong chỗ làm việc nhìn ra ngoài cửa sổ nhìn mưa rơi trên sông, vây kín và che lấp cây cầu, sẽ thấy những giọt mưa đọng trên kính, khi thì như lớp hơi lạnh đóng trên chai bia, khi thì như giọt nước mắt chảy ràn rụa trên má một người đàn bà nào đó.  Dùng thí dụ là đàn bà chứ ít khi tôi thấy đàn ông khóc mà chảy nước mắt dàn dụa như thế.  Không, tôi không nói là họ không biết khóc.  Tôi chỉ nói là tôi không thường khi nhìn thấy. Và tôi sẽ ngồi mà nghĩ đến những câu thơ hay những bài hát về mưa.  Gì chớ những câu hát câu thơ về mưa thì vô số.  Mưa mang sầu thiên thu đến cho ta.  Hay chờ người đến cơn mưa dường như không dứt. Ít ai nhìn mưa thấy niềm vui.  Có đấy chứ nhưng có lẽ không làm rung động dạt dào con tim nên ít ai nhớ.  Thường thì ta nhớ nỗi buồn nhiều hơn niềm vui.  Nhớ truyện buồn nhiều hơn truyện vui. Tâm lý con người nó như thế.  Cứ miên man đi tìm để chuốc cái buồn khổ vào người.

Tôi thức giấc từ lúc ba giờ sáng nằm cố dỗ giấc ngủ trở lại mà không được.  Lồm cồm bò ra khỏi giường tôi định bụng sẽ viết một hơi một mạch liên tiếp mấy đề tài.  Nhưng từ hồi gần bốn giờ đến giờ tôi chỉ đọc báo mà không viết được chữ nào.  Trên bàn tôi la liệt những cuốn sách đọc dang dở.  Quyển của Kawabata tôi muốn dịch một vài đoạn khi đọc tôi thấy hay.  Vì lười nên tôi không muốn dịch hết truyện ngắn tuy nhiên khi lấy một đoạn ra khỏi context thì những câu văn dường như mất hồn.  Trưa Chủ Nhật tôi vào cái shed nơi chứa đồ vụn vặt thấy trong đống sách vở con gái tôi mang về có một số tôi đã đọc như Atlas Shrugged, 1984, Hamlet tôi lại tha thẩn mang vào định bụng sẽ đọc lại nhưng biết là mình sẽ chẳng bao giờ có cơ hội quay trở lại những quyển sách này vì tôi có quá nhiều tác phẩm và tác giả tôi muốn đọc, cần đọc. Thế nào rồi tôi cũng thoát thân con bửa củi và biến thành con bọ nhỏ hơn, tầm thường hơn đó là con mọt sách. Tôi như một đứa trẻ vào tiệm bánh kẹo, thấy gì cũng ham, cũng bóc ra nếm thử nên đọc một lúc nhiều đề tài, muốn viết một lúc nhiều đề tài, và vì thế đọc thì nham nhở, viết thì dở dang. Thường thì tôi không bao giờ bí đề tài để viết.  Những lúc tôi không viết thường thì lý do là tôi có quá nhiều điều tôi muốn viết nhưng lại không thích đề tài nào thật sự trội hẳn để có thể nhốt mình vào một quảng thời gian ngắn ngủi và viết cho xong. Nhiều khi cũng giống như một người có nhiều người yêu cùng một lúc mà người ấy không thật sự yêu người nào thật nhiều để có thể chịu khổ hầu hạ người ấy.

Cuối tuần lại lang thang vào tiệm sách tìm mua một quyển nói về viết văn.  Quyển on writing do nhà viết văn kinh dị Stephen King viết.  Borders không có nên nếu muốn mua phải mua qua amazon.com.  Không có quyển mình tìm lại đi mua ba quyển khác cũng nói về chuyện viết.  Hai quyển đọc thấy lảm nhảm thế mà cũng có người tốn tiền phí tiền vô ích.  Còn quyển thứ ba là một tuyển tập truyện ngắn bao gồm 52 tác giả, toàn là những cây bút thuộc loại cổ.  Dùng chữ cổ thật ra họ là những cây viết thuộc vào trường phái modernism.  Còn nói cây bút mới có lẽ phải nói đến những người thuộc trường phái postmodernism.  Toàn là những cây bút danh tiếng và trong đó có một nhà văn nữ người Mỹ mà tôi rất yêu.  Kate Chopin. Thế thì từ bây giờ cho đến thứ Năm tôi sẽ phải viết cho xong một bài tạp ghi về nhà văn nữ này.  Xin bạn đọc đừng để tôi rút lui khỏi lời tuyên bố này nhé.  Kate Chopin nổi tiếng với Câu chuyện một giờ.  Bài này đã được dịch trong da màu bộ cũ.  Còn một chuyện ngắn khác cũng tiêu biểu cho cách viết của bà là Cơn Bão.  Tuy nhiên truyện dài đã làm bà nổi tiếng và cũng đẩy bà vào chỗ bị tẩy chay đến độ thui chột sự nghiệp viết văn của bà là truyện the Awakening.  Tôi chưa đọc truyện này nhưng đây là truyện đã xuất hiện nhiều trên mạng.  Các bạn nào đọc được tiếng Anh có thể tìm nó trên mạng mà không mất tiền mua.  Đây là một cây bút tiên phong của phong trào nữ quyền.  Vâng, nói đến nữ quyền là người ta bắt ngấy vì người ta thường cho các nhà văn nữ quyền là những người đàn bà hung dữ nõ mồm.  Và đôi khi người ta cũng đúng. Tuy nhiên đọc Kate Chopin người ta sẽ nhận thấy một sự ngấm ngầm phản kháng những ràng buộc xiềng xích của lề thói xã hội đè nặng lên người tâm hồn người phụ nữ thời của bà.  Đọc bà là thấy những cái đối với người khác là hạnh phúc nhưng đối với bà đó là một sự giam cầm.  Cái phản kháng của nhân vật trong câu chuyện trong một giờ rất tiêu cực nó chỉ giết nhân vật.  Cái phản kháng của nhân vật trong Cơn Bão ít tiêu cực hơn, nhưng vẫn chưa dám đi ngược lại với luân lý của xã hội nên sự phản kháng biến thành sự biện hộ cho hành động phản bội.

Bây giờ thì tôi đã giết con bửa củi rồi.  Đáng lẽ tôi cho chú bé ngắt đầu con bửa củi nhưng tôi tử tế hơn nên chỉ cho con bửa củi chết trong mật.  Con bửa củi được chết trong vị ngọt thì cũng không đến nỗi thê thảm nhé.

Viết như thể là một hành động của thượng đế.  Mình có thể sinh ra nhân vật và giết nhân vật dễ dàng, như trò chơi. Thử tưởng tượng mình ở trong vị trí của nhân vật trong quyển Stranger than Fiction, cứ mỗi lần mình giết một nhân vật là mình giết một người thật thì đáng sợ vô cùng và nhà văn sẽ cẩn thận hơn để không cứ giết nhân vật lúc nào cũng được.

Viết, như thế là một hành động rất can đảm. Bởi vì khi viết người ta để lộ những suy nghĩ, vui buồn, mơ ước, để lộ cái tốt nhưng đôi khi một cách vô thức người ta biểu lộ những cái xấu cái tàn ác ngược đãi người chung quanh mình mà không biết.

Cám ơn Nàng Thơ Say hay Này Thơ Sang đã đưa bài tạp ghi về cái đẹp của tôi lên trang nhất của nàng hôm qua. Blogger thường rộng lượng với bạn viết.  Đã viết thì khó ngưng nhưng tôi phải chuẩn bị để đi làm.

Nói thêm về cái cột đèn cổ lỗ sĩ

Trưa qua trời ấm hẳn.  Tôi quơ lấy đôi giày sneakers để dưới gậm bàn đi bộ trở lại công viên Washington với mục đích lấy thêm những chi tiết về cây cột đèn.  Đã lâu tôi mới cảm thấy khỏe khoắn và đã đi bộ thật nhanh (brisk walking) người toát mồ hôi.  Tôi cần có được cái cảm giác vận động này thường xuyên hơn vì nó làm tôi thấy khỏe mạnh hơn.

1

Ở ngay góc đường gần chân cột đèn tôi thấy người phụ nữ có lẽ gốc Mễ đang đẩy xe bán hoa. Mùa hè thường hay có những xe bán hoa dã chiến như thế này.  Cứ nhắm vào những bó hoa này chụp những tấm ảnh thật gần bao giờ cũng có được những tấm ảnh xinh xắn.  Nhất là những bó hoa hồng màu đỏ. 

2

Ảnh chụp thư viện Newark, một tòa nhà khá đồ sộ vẫn còn nét kiến trúc thời La Mã.  Bên trong có cầu thang và những trụ cột làm bằng đá cẩm thạch trắng rất nguy nga.  Từ dạo ngày 9 tháng 11 năm 01 trở đi chuyện chụp ảnh những nơi công cộng trở thành nhạy cảm dù đã ngót nghét mười năm.

3

Pho tượng của một người định cư vào thế kỷ 17 hướng về phía Đông.  Băng qua con đường Broad theo hướng nhìn của pho tượng là cây cầu nối con sông hình như tên là Hackensack và một con đường (ngày xưa) chưa được khai phá bắt ngang đầm lầy.  Con đường này là công trình xây dựng của những công dân yêu tổ quốc (của họ) trong một thời kỳ lập quốc trọng đại. Cây cầu này đã góp phần vào công việc xây dựng kỹ nghệ và tạo nên dáng dấp thành phố ngày hôm nay. (Dịch lời tạc trên cột đèn)  Phía trên những lời tạc có con số 1795 có lẽ là năm xây dựng xong cây cầu và cột đèn đường.

Hướng mặt về hướng Tây là tượng của người thổ dân Indian.  Trên cây cột đèn có khắc con số 1666 có lẽ là năm người Anh đến định cư ở thành phố này.  Những dòng chữ trên cây cột điện đại ý như sau:

Những người lập quốc đã dành riêng phần đất của công viên gần đây làm chỗ nhóm chợ cho dân địa phương, và chưa bao giờ dùng nó vào bất cứ mục đích nào khác hơn là phục vụ quần chúng.  Về phía Bắc và Tây người Indians dùng dằng như thể miễn cưỡng rời bỏ địa phận này.

Cái cột đèn cổ xưa và xấu xí này thật ra có tất cả 9 cái bóng đèn mà từ xa tôi chỉ nhìn thấy có 7 bóng đèn.  Cột đèn hình trụ có 4 mặt, mỗi mặt có hai bóng đèn và một bóng đèn trên chóp. Từ xa tôi thấy nó giống một quả cà pháo đeo lủng lẳng. Cứ tưởng tượng đến những người Indians bị cướp đất đuổi đi mà buồn. Cái cột đèn làm nhân chứng đứng đấy đã mấy trăm năm.

vẫn chuyện con mèo

Tôi biết con mèo thích ăn thức ăn của người ta nên hay lấy thịt cho mèo ăn.  Cô lớn muốn được nuôi mèo ở nhà.  Cô nhỏ ngồi đâu con mèo cũng leo lên lòng ngồi. Bố của hai cô thì không ưa con mèo vì nó ăn mấy cái lá của chậu bamboo gọi là cây phát tài của cô bạn nào đó tặng cho ông.  Nó còn bươi trốc gốc chậu quỳnh của ông.  Ông rượt con mèo chạy khắp phòng nên hễ nó nghe tiếng chân ông là nó quýnh quáng chạy đi trốn.

Tôi và hai cô có óc khôi hài khá giống nhau nên chuyện gì làm hai cô cười thì cũng làm tôi cười.  Mỗi khi chúng tôi xúm lại thì hay cười.  Còn hễ có ông là chúng tôi im thin thít.  Ông có nói diễu thì chúng tôi cũng không cười vì cái cười của ông offensive lắm.

Vì tôi hay cho con mèo ăn nên cô lớn cằn nhằn mẹ làm con mèo mập quá.  Mẹ cho nó uống sữa nên nó rắm um sùm.  Mẹ nuông chìu nó làm nó hư hỏng.  Tôi cười chừng nào chúng mày có con tao cũng sẽ nuông chìu như thế rồi trả con chúng mày về cho nó hành hạ chúng mày.  Tao chỉ làm hư cháu chứ không nuông chìu con.  Cả hai cô đều bảo là bố mẹ bạn đều kêu là mẹ nuông chìu hai đứa quá độ.  Bạn tôi cũng kêu là tôi không bắt con làm việc nhà.  Thật ra mà nói các cô làm không vừa ý tôi.

Hai cô rất yêu thương nhau.  Cô chị to lớn mạnh dạn nên bênh vực cô em gầy gò hiền lành.  Còn cô em thì nghe lời chị hơn là nghe lời mẹ.  Rồi cô nhỏ kể là các bạn của Linh rất sợ chị Cơ nói là chị vừa dữ vừa điên.  Linh còn phịa là Cơ có con hồi mười bảy tuổi.  Cả tôi và cô chị lăn ra cười.  Cô chị bảo là may cho mẹ là con có con mèo thay vì có baby.  Thế là cô phong chức cho tôi là granny (bà ngoại). 

Không biết nói thế nào, đúng là chuyện đáng cười (ra nước mắt), bởi vì nuôi con mình mơ ước cho nó rất nhiều, nhưng nội cái chuyện con của mình không có con trước khi học xong Trung học cũng là một chuyện gọi là may phước.

Chuyện hôm nay

Hôm nay sẽ rất nóng. Hôm qua mưa suốt ngày, trời ẩm, không nóng lắm nhưng ẩm khó chịu.  Tôi cầm dù che mưa ra lấy tờ báo chủ nhật.  Rồi suốt ngày không đi đâu cả cứ ở trong nhà hết nằm đến ăn.  Dường như tôi chờ đợi một cái gì đó không tên.  Trời mưa dây dưa cộng với cảm giác chờ đợi đúng với trường hợp một câu hát, chờ người đến cơn mưa chừng như không dứt.  Giọng hát của Trịnh Vĩnh Trinh cao vút nhưng đôi khi nghe như xói vào tai.

Xem hai phim.  V for Vengeance và Running with Scissors.

V for Vengeance là phim dựa vào truyện tranh V for Vendetta nói về V. nhân vật sống ẩn danh nuôi một mối thù với chính quyền Anh lúc bấy giờ theo chế độ độc tài. Chính quyền Anh lập ra cơ sở nuôi vi khuẩn để giết những người mà họ cho là làm băng hoại xã hội kể cả dân người già trẻ em.  Đây là một phim rất hay. Lời đối thoại gợi rất nhiều suy nghĩ. 

Running with scissors là một phim làm người xem xao xuyến.  Tôi nghĩ người Mỹ viết về những gia đình không có hạnh phúc, những gia đình tan rã rất hay.  Mỗi gia đình không hạnh phúc họ tan rã một cách khác nhau.  Running With Scissors và The Royal Tenebaums là những phim nói về những gia đình tan rã không hạnh phúc.  Cái đau buồn của những gia đình bất hạnh này được trình bày một cách rất khôi hài.  Mỗi cách cười trong các phim này khác nhau và cái đau đớn cũng khác. 

Nếu tác phẩm nổi tiếng của các quốc gia trên thế giới hay vì nói về sự tan rã, bất công, phi lý của xã hội, thì tác phẩm của Mỹ hay ở chỗ nói về sự tan rã của gia đình trong xã hội tư bản.  Đặc biệt là họ luôn nói đến những băng hoại của gia đình rất khôi hài.  Nhận ra được điểm này tôi sẽ tìm đọc tác phẩm của Mỹ nhiều hơn.

Đọc tuyển tập văn miền nam, tôi nghĩ tôi sẽ viết một bài nhận định chủ đề xã hội và người phụ nữ miền nam biểu hiện qua ba tuyển tập truyện ngắn.  Các tạp chí hải ngoại vốn có thành kiến với văn học miền Nam.  Hoặc là người ta tán tụng thái quá, hoặc là người ta cho là chống Cộng, hoặc là người ta nói chuyện đã cũ rích mà cứ đem ra nói vì không có gì hay hơn đển nói.  Tôi nghĩ tôi sẽ không phê phán tài nghệ của các nhà văn mà chỉ để xem cái nhìn về xã hội ở miền Nam trong lúc chiến cuộc đang leo thang.  Tôi sẽ viết rất công phu dù biết là sẽ chẳng có báo nào đăng.

đánh giấc bên đồi dạ lan

đánh giấc bên đồi dạ lan

Rằng xưa có gã từ quan
Lên non tìm động hoa vàng ngủ say
Thôi thì thôi để mặc mây trôi
Ôm trăng đánh giấc bên đồi dạ lan.
Thôi thì thôi chỉ là phù vân
. . .

Ông này là một người không nhà (homeless) ngủ ngoài đường nắng ấm dưới tàn cây black locust lá xanh thì có khác gì với ngủ bên động hoa vàng nếu đó là điều tâm mình chọn lựa.