Nghe mùa thu tới

goldfinch
Gold Finch

Sáng nay thấy logo của Google có tấm ảnh lá cây ginko (hạnh nhân) bạch quả, màu vàng thật đẹp. Vậy là mùa thu chính thức bắt đầu. Mấy hôm nay buổi sáng có gió hiu hiu lạnh. Tôi đi bộ vòng quanh hồ và bắt gặp những hình ảnh đầu thu. Những đóa purple cones chỉ còn lại cái lõi, và một vài cái đã biến thành màu nâu đậm.

Queen Anne khô
Hoa Queen Anne’s lace khô khép lại như những ngón tay già nua

 

nhiều khi tơ giống tóc người yêu
Nhiều khi tơ giống tóc người yêu

Buổi sáng ngồi nghe nhạc Việt. Duy Trác hát. Bài gì có câu “Tơ úa như thu vàng. Tơ giống như trăng ngà. Nhiều khi tơ giống tóc người yêu.”  Khi nhìn thấy hai cái hoa Bồ Công Anh khô biến thành những sợi tơ trắng, thì có một cơn gió thoáng qua cuốn những sợi tơ trắng bay đầy trời khiến tôi chợt nghĩ đến những câu hát ấy (hình như trong bài Tơ Sầu). Mà quả thật, hoa Bồ Công Anh khô trông giống như mái tóc bạch kim cắt ngắn (của ca sĩ nhạc rock).

Cỏ khô
Hoa thistles đã khô. Thistle tiếng Việt là cây kế

Chỉ mới đầu thu nên dâm bụt tím còn rất nhiều hoa. Hoa nở khắp nơi. Ven hồ, sau khi bị người ta cắt trụi để giữ vẻ quang đãng của hồ, sót lại trên những gốc cây vẫn còn lẻ loi vài đóa hoa tím ngát. Đang từ cỏ khô màu nâu nhảy sang màu tím, post ảnh những đóa hoa màu tím để tặng những người một thời yêu màu tím, hay học trường áo tím.

bông bụp tím
Dâm bụt tím
Phalaenopsis 4
Phalaenopsis (lan hồ điệp)
Phalaenopsis 1
Lan Hồ Điệp trong quán cà phê của Duke Farms.
Lan Hồ Điệp nhụy tím
Nhánh lan được thầy giáo dạy lớp chăm sóc lan cho, đem về bây giờ đã nở toàn vẹn năm đóa hoa lan hồ điệp cánh hồng nhụy tím
Hoa tím cuối mùa
Hoa tím (quên tên) mọc ven hồ

Đầu mùa thu những quả berries màu tím và màu ngũ sắc đã bắt đầu kết trái

purple berries
Không biết tên chùm trái berries này. Chúng mọc thành chùm dính đầy trên cành cây, dày đặc màu tím magenta. (American Beautyberries Oct. 22, 2018)
trái dâu ngũ sắc
Loại trái hoang dại này lá giống như lá nho, thân cây mềm leo trên cây sycamore. Trái màu ngũ sắc pastel như màu của những quả trứng trong mùa lễ Phục sinh

Trái cấm

Quả lựu
Trái cấm

Hôm trước, chẳng nhớ là hôm nào, nhận được quà của chị chủ biên Gió O. Mấy quả lựu thật là to, chưa hề thấy trong chợ bán lựu to như thế. Lựu này ép lấy nước uống là ngon lắm. Sẵn có mấy quả lựu, tôi kể bạn nghe chuyện cổ tích.

Từ thuở xa xưa, người ta đã dùng thức ăn để cám dỗ. Bạn biết mà, ở vườn Eden, con rắn đã xúi Eva ăn quả táo. Sau đó Eva dụ dỗ Adam. “Ta ghé răng cắn vào, miếng môi ngọt đắng,” chuyện gì xảy ra sau đó bạn biết rồi, xin miễn nhắc tới. Con rắn ngày sau biết lỗi của nó nên mỗi mùa lột da để nhìn rõ bản chất của nó. Chuyện rắn lột da thì không phải là huyền thoại, tôi chỉ dùng mấy câu hát của ông Cohen để bịa chuyện cho vui.

I heard the snake was baffled by its sin.
He shed his scales to find the snake
within.

Còn một chuyện cám dỗ người ta ăn trái cấm nữa, trong huyền thoại Hy Lạp ít được chú ý hơn.

Zeus, chúa tể của các vị thần, chia thế giới làm hai cõi. Zeus kiểm soát cõi dương. Ông chia quyền cai trị cõi âm cho người em tên là Hades. Thần Zeus  tính tình lang chạ gặp nữ thần nào xinh đẹp vừa mắt là lấy làm vợ lẽ. Demeter, rất xinh đẹp có một đứa con gái với Zeus, đặt tên là Persephone. Demeter chịu trách nhiệm nuôi dưỡng cây trái mùa màng, mang lại no ấm cho cả thế giới. Persephone xinh đẹp hơn cả mẹ của nàng. Một ngày Persephone mê mải hái hoa trên cánh đồng đủ loại hoa như hồng, crocus, violets, diên vỹ, dạ hương lan đi xa hơn vùng đất mẹ nàng cho phép. Persephone vô tình không biết cánh đồng này là do Zeus biến hóa ra với mục đích làm bẫy bắt nàng đem về làm vợ của Hades. Persephone là con của Zeus và Demeter, do đó Hades là chú của nàng. Theo quan điểm đạo đức ngày nay, Zeus và Hades phạm tội loạn luân. Trước mặt Persephone là một cánh đồng hoa thủy tiên, màu hoa vàng sáng rực như mặt trời, và hương thơm ngát từ trời phủ xuống bao bọc cả cánh đồng. Khi Persephone cúi xuống hái hoa, thì mặt đất nứt ra. Từ lòng đất bay lên một vị thần và cỗ xe ngựa. Vị thần này tóm lấy Persephone,  đặt nàng lên cỗ xe rồi chở nàng đi mất dạng. Persephone kêu cứu nhưng không ai đáp lời. Tuy vậy có hai vị thần, Persaeus và Helius, nghe tiếng cầu cứu của nàng.

Demeter đi tìm con khắp nơi. Đau buồn, bà bỏ phế công việc, mùa màng chết rụi, mặt đất tắt nắng, trở nên lạnh lẽo tuyết giá. Trước nguy cơ cả thế giới bị chết đói Zeus ra lệnh Hades phải thả Persephone về trần nhưng Hades cãi lời. Hai anh em đồng ý với nhau nếu Persephone ăn bất cứ thức ăn nào của cõi âm, thì vĩnh viễn sẽ ở lại nơi đó. Nếu Demeter tìm được cô con gái trước khi nàng ăn thức ăn của cõi âm thì Hades phải giao trả cô gái về dương trần. Persephone từ khi bị bắt về âm ty, nàng tuyệt thực. Bảo rằng chỉ ăn thức ăn của mẹ trồng và sẽ nhịn đói cho đến khi nào được thả về với mẹ. Persephone không biết luật của âm ty chỉ tuyệt thực để phản đối hành vi cưỡng ép của Hades. Trước nguy cơ Persephone sẽ chết vì đói trước khi trở thành vợ của hắn, Hades tìm thức ăn của Demeter trồng để cám dỗ Persephone, nhưng vì Demeter đã biến địa cầu thành mùa đông, cây cỏ chết hết nên Hades chỉ tìm được một quả lựu đã héo khô. Hades bảo nếu Persephone không ăn nàng sẽ chết trước khi gặp mẹ. Hạt lựu cũng đã khô héo chỉ còn lại mười hai hạt. Persephone thấy quả lựu, nghĩ rằng đây là thức ăn của mẹ trồng do đó nàng nhấm nháp vài hạt lựu. Khi Demeter được lời mách bảo của Persaeus và Helius bà tìm xuống âm ty, gặp Hades để đòi lại con. Đến nơi thì Persephone đã lỡ ăn hết sáu hạt lựu. Vì thế hằng năm Persephone phải ở lại âm ty làm vợ của Hades sáu tháng và về dương trần ở với mẹ sáu tháng. Sáu tháng con gái ở xa là sáu tháng Demeter đau buồn và vì thế mặt đất giá lạnh, cây cối không trổ hoa kết trái. Từ đó về sau người trần có sáu tháng mùa thu và mùa đông, còn sáu tháng kia là mùa xuân và mùa hè.

 

Tóm lược theo “Clasical Mythology” 6th edition, chapter 12, “Demeter and the Eleusinian Mysteries” của Mark P. O. Morford và Robert J. Lenardon.

Mùa thu vẫn sống dài theo năm tháng

Bên bờ đập
Bên bờ đập
con đường ngập lá vàng
Con đường ngập lá vàng
đường vắng
Đường vắng
trước nhà
Đứng trước cửa nhà nhìn qua sân hàng xóm
sau nhà
Sau nhà cây lá bụi rậm chằng chịt
nai đứng nghênh chủ nhà ở phía sau nhà
Nai đứng nghênh mặt với chủ nhà ở cửa sau
bên suối
Bên suối
nhìn xuống thung lũng
Nhìn xuống thung lũng

Đi trong rừng nhiều cây lá đổi màu, nhưng chỉ chụp được ngọn cây. Có lẽ phải đi ra bên ngoài cái đẹp mới có thể nhìn thấy cái đẹp trọn vẹn.

Những bài thơ mùa thu — Thu Quan Ban thao/Tran Hoai Thu

rực rỡ sắc màu

Thu xa người

Một người đi phương Bắc
Một người về phương Nam
Lá rừng thu chưa vàng
Sao nghe buồn vời vợi

Một người đi để lại
Một người về lại mang
Mang gì, một mùi hương
Quyện trong từng mắt xích

Người đi về dưới đó
Ta đi lên trên này
Mùa thu […]

via Những bài thơ mùa thu — Thu Quan Ban thao/Tran Hoai Thu