Cuối xuân hay đầu hè?

Henry David Thoreau có lần đã nói. “All good things are wild and free.” Tất cả mọi thứ có giá trị đều sống trong hoang dã và hoàn toàn tự do.

Rắn trong rừng

Buổi sáng trời ẩm. Chiều nắng. Ở trong nhà mà nắng lóa đến mỏi mắt. Nhà bà hàng xóm chưa gì đã mở máy lạnh. Chỉ chừng hơn 80 độ F chứ mấy. Chỉ cần mở quạt nhè nhẹ là có cảm tưởng như mình đang hưởng mùa hè bên Ý. Tôi nói dóc đó, chưa đi Ý lần nào chỉ nhớ Ý qua mấy cuốn phim thôi. In the Tuscan Sun. A Good Year. Stealing Beauty. Chuyện gì xảy ra mấy bữa nay? Hơn 40 triệu người thất nghiệp. New York sẽ mở cửa vào ngày 8 tháng Sáu. Biểu tình liên tiếp mấy ngày ở Minnesota vì cảnh sát dùng đầu gối chẹt cổ nạn nhân George Floyd. Chuyện tương tự đã xảy ra trước đây, sao cảnh sát vẫn còn phạm phải?

Hoa tên khiết bông
Một loại aster mọc bên triền đá
In the mountain village
The wind rustles the leaves.
Deep in the night, the deer
Cry out beyond the edge of dreams.

Minamoto no Morotada

Ở trong làng trên núi
Gió rung lá lao xao
Tiếng nai gọi đêm sâu
Rơi bên ngoài cõi mộng   

Mấy ngày vừa qua

Mỗi buổi sáng, tôi đọc báo The New York Times và ghi vào quyển sổ nhỏ ba cặp số, số người bệnh và số người chết vì Covid-19 của toàn nước Mỹ, của riêng tiểu bang New York, và tiểu bang New Jersey. Tôi đọc những con số u ám để hy vọng cơn bệnh đã đứng lại, và hy vọng xa hơn nữa là cơn bệnh đang thụt lùi; cũng giống như nhìn chăm chăm vào giông bão để hy vọng thấy ánh nắng le lói phía bên kia đồi. Con số báo ghi buổi sáng hôm nay là số người bệnh và chết của hôm qua. Liên tiếp hai hôm, thứ Bảy và Chủ Nhật số người chết vì bệnh Covid ở New Jersey là 52 và 11. Nói thêm để bạn đọc nếu có hy vọng thì đừng thất vọng, nhiều khi cuối tuần người ta không có số tổng kết vì thiếu người. Số chưa được đếm sẽ được cộng vào ngày trong tuần sau, do đó nếu con số bỗng nhiên tăng mạnh thì bạn đừng buồn, đừng thất vọng. Báo New York Times nói số người chết vì bệnh Covid-19 của toàn nước Mỹ lên đến 100 ngàn từ hai ba hôm trước, nhưng sáng nay tôi thấy con số chỉ đến 98,100. Làm sơ sơ bài toán thấy tỉ số người chết và người bệnh trên toàn nước Mỹ là 5%, riêng New York và New Jersey thì tỉ số là 7%. Có nghĩa là có 93% người bệnh được khỏi bệnh, để ý con số này để bớt bi quan, dù vẫn biết rằng, chỉ một người chết thôi thì cũng là nhiều đối với gia đình của họ.

Tổng số người thất nghiệp ở Mỹ trong 9 tuần vừa qua đã lên đến 38 triệu 6 trăm ngàn, tôi viết qua trí nhớ nên có thể sai. Nếu ai đó nói rằng nước Mỹ là vĩ đại nhất trên thế giới thì có thể nghĩ lại, vĩ đại về mặt nào, chứ kinh tế rõ ràng suy yếu. Còn ai đó đã nói là nước Mỹ không còn vĩ đại thì cũng đừng chọi đá người ta, người ta chỉ nói về cái bề mặt mà người ta nhìn thấy và nhận biết. Ai cũng muốn nước Mỹ great again, nhưng great ở khía cạnh nào. Trước cơn đại dịch thì nước Mỹ cần được chấn chỉnh để great again, có nghĩa là nước Mỹ lúc ấy không còn vĩ đại như lúc trước (lúc trước là lúc nào, không biết) thì sau cơn đại dịch nước Mỹ chắc vẫn chưa trở lại mức vĩ đại như lòng người mong muốn. Nhằm khi thời thế hoạn nạn mới biết ai đáng mặt anh hùng.

Tiểu bang NJ đã bắt đầu được cho phép nhóm họp ngoài trời dưới 25 người, vẫn khuyến khích giữ khoảng cách cá nhân 6 ft = 2 mét, và đeo khẩu trang. Và mừng lắm nha, thư viện bắt đầu hoạt động lại. Tôi có thể đến nhận sách đặt trước khi thư viện đóng cửa vì bệnh dịch. Thời gian đến nhận sách là 10:30 sáng ngày 28 tháng Năm và tôi phải có mặt ở địa điểm nhận sách trong vòng 10 phút.

Liên tiếp 2 ngày, ngày 22 và 24 tháng Năm tôi với ông Tám đi xe đạp ở Delaware và Raritan Canal. Ngày 22 đi được 14 miles, ngày 24 đi được 16 miles. Trời mát. Cảnh đẹp. Không mỏi, không mệt, nhưng đau cái bàn tọa dữ quá. Có nhiều lúc phải ngừng xe đi bộ cho bớt đau rồi mới tiếp tục lên xe đạp tiếp.

Vịt Mallard đầu xanh

Hoa dại nở rộ hai bên bờ kênh, cao đến ngực. Ngỗng Canada đẻ con từng bầy, không sợ người. Rùa bò lên mấy nhánh cây hay tảng đá có khi cả chục con. Một bên là kênh, một bên là con sông Delaware nhiều nơi đáy cạn, nước chảy xiết sóng tung bọt trắng xóa.

Sông Delaware
Hoa dại mọc cao đến ngực
Ngàn năm mây trắng lửng lơ bay

Kettou(決闘) – Hagiwara Sakutaro(萩原 朔太郎)

https://suqblog.wordpress.com/2020/05/24/kettou決闘-hagiwara-sakutaro萩原-朔太郎/

Hôm trước tôi dịch bài thơ Duel, nguyên tác của Hagiwara Sakutaro, Graeme Wilson dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh. Tôi chọn dịch nó vì chữ greennesses dùng trong bài thơ bao gồm luôn chữ màu xanh của bầu trời. Ngẫm nghĩ thêm, khi vào rừng thì bầu trời bị cây lá che cũng biến thành màu xanh lá cây. Trong khi dịch tôi có thắc mắc, không biết dịch như thế nào cho đúng ở cụm từ blade of light. Vài bạn đọc cũng thắc mắc, góp ý. Qua phản hồi của các bạn đọc (bạn đọc tôi và tôi đọc bạn) tôi mới biết bản dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh không đầy đủ nguyên bài, có nhiều câu không dịch. Thật ra bài rất dài mà dịch giả Graeme Wilson chỉ dịch vài câu đầu. Khi dịch tôi cũng thắc mắc tựa đề là Duel, có nghĩa là song đấu, đấu (súng hay kiếm) tay đôi một mất một còn, mà sao bài thơ không có vẻ gì chết chóc, ngoại trừ cụm từ ánh sáng lóe trên lưỡi dao. Mấy hôm nay tôi cũng suy nghĩ, nhớ lại một đoạn trong phim “Patterson” nhà thơ người Nhật nói với Patterson, nhà thơ người Mỹ, phải kiêm thêm nghề tài xế xe buýt để kiếm sống; câu nói đại ý như sau: “Thơ của tôi không dịch ra tiếng Anh. Đọc thơ dịch cũng giống như đi tắm mà mặc áo mưa vậy” Chữ áo mưa ở đây có nghĩa là rain coat, áo che mưa, không có ý nghĩ tục tĩu xằng bậy như có người diễn dịch chệch hướng từ chữ condom.

Su_Q, đã cất công tìm bản chính và dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Việt. Xin mời các bạn cùng tôi tham khảo.

Còn đây là link của bài Duel

https://chuyenbangquo.com/2020/05/19/dat-va-troi/

Lời khuyên về việc viết văn.

If you do not make the right beginning, you will never be able to write. They will put you down as one who has been influenced by another, and that will be the end. If they do that with your first stories, and your first book, there will never be any freedom from their judgment. The way not to write like anybody else in the world is to go into the world itself, to life itself, to the senses of the living body itself, and to translate in your own way what you see, and hear, and smell, and taste, and feel, and imagine, and dream and do: translate the thing or the act or the thought or the mood into your own language. If you make the right beginning, nothing can stop you, and all you will have to do is survive.

William Saroyan, A lettler to a Talented Young Unpublished Writer

Nếu bạn mở đầu (một câu chuyện hay quyển sách) không đúng cách, bạn sẽ không bao giờ có thể viết được. Người ta sẽ hạ bệ bạn, bảo rằng bạn là một kẻ bắt chước người khác. Nếu họ nói như vậy về truyện ngắn, hay quyển sách đầu tay của bạn, bạn sẽ không còn tự do để viết bởi vì những lời phán đoán của họ. Để có cách viết riêng của mình, không giống như cách viết của bất cứ người nào trên cõi đời này, bạn phải gia nhập thế giới, phải tham dự đời sống, phải sống cuộc sống của bạn với tất cả cảm giác của một thân thể đang sống, và phiên dịch bằng cách riêng của bạn sự sống này thành những điều bạn nhìn thấy, và nghe thấy, và ngửi thấy, và nếm được, và tưởng tượng, và mơ mộng, và hành động; phiên dịch điều này, hay hành động này, hay ý nghĩ này, hay cảm xúc này bằng chính ngôn ngữ riêng của bạn. Nếu bạn mở đầu đúng cách, không có gì có thể ngăn cản bạn, và sau đó bạn chỉ cần ráng làm sao để giữ cho mình sống sót.

Trích trong quyển Good Advice on Writing – William Safire and Leonard Safir

Vài bài hát được ưa chuộng của ông Cohen

Bạn nào thích có thể download vào computer để nghe. Vài ngày rồi tôi sẽ xóa hết mấy bản nhạc tại vì nó chiếm nhiều data quá. Đa số các bài này đã đăng từ trước, tôi chỉ lôi ra đăng lại. Ca từ trên mạng dễ tìm nên không đăng lên.

Famous blue raincoat
Dance me to the end of love
Amen
Save the last dance for me
Anthem

Sắp hết nạn rồi

Tôi nghĩ sắp hết dịch rồi. Hôm nay trời có nắng, nhiệt độ lên đến 67 độ F. (19 độ C. nhiệt độ lý tưởng ở Đà Lạt) lúc giữa trưa. Hôm kia kìa số người chết ở NJ vì dịch bệnh xuống dưới 100. Nhưng hai hôm vừa qua ở mức trên dưới 150. Đi rừng thấy người ta ít đeo khẩu trang hơn, nhưng như vậy là thiếu cẩn thận.

Mời bạn nghe thêm một bài hát nữa. Tôi thích bài này vì nó giúp mình đối diện với cái chết một cách bớt sợ hãi hơn. Nếu một mai tôi có qua đời, không đòi hoa phủ đầy người chỉ muốn hành lý lên đường của mình nhẹ hơn. Traveling light qua giọng hát của ông Leonard Cohen.

Nghe nhạc chơi

Green Fields – Ban nhạc The Brothers Four

Scarborough Fair – Canticle

Mời các bạn nghe mấy bản nhạc cũ. Mùa xuân thì đi lễ hội, hội chợ mua rau cỏ gia vị. Và đầu mùa hè thì nhìn đồng xanh. Hai bài hát này thật ra rất buồn. Người ta giải thích rằng bốn loại gia vị trong bài hát Scarborough Fair là dùng để trị bệnh dịch. Nhân vật trong bài hát này đòi người yêu mang về cho mình những món quà không thể thực hiện được. Còn bài Green Fields thì người tình đã đi xa để người ở lại chỉ còn đồng khô cỏ héo và con sông cạn nguồn.

Lời ca buồn nhưng giai điệu êm ả ngọt ngào. Kệ, nghe nhạc thôi đừng để ý lời ca.