Lại thêm một trận tuyết

Sáng nay, tôi chuẩn bị đi làm như bình thường, nhìn ra cửa sổ thấy có một lớp tuyết phủ trên cỏ, và trên xe, nhưng mặt driveway vẫn còn đen. Vậy mà chỉ nửa tiếng sau, tuyết đã phủ trắng. Tôi gửi email xin nghỉ. Tuyết càng lúc càng dày, mà tôi vẫn chưa hồi phục hẳn sau cơn bão tuyết thứ nhì. Đây là trận tuyết thứ ba. Mỗi cơn tuyết cách nhau không đầy một tuần lễ.

Trận tuyết đầu tiên, chỗ tôi tuyết rất ít, mưa nhiều dầm dề hai ba ngày. Chị Cẩm Vân ở Texas nghe tuyết mạn Đông Bắc dữ dội quá nên hỏi thăm. Tôi hân hoan trả lời em không sao, chỉ mưa nhiều lụt lội chút đỉnh.

Trận tuyết thứ hai, tôi ỷ y khinh thường. Một năm mấy lần bão tuyết mà, bình thường thôi. Tuyết ướt, bám trên cây rất dày. Đẹp như thiên thai, wonderland, white land, nirvana, narnia. Thầm nghĩ người ta báo động quá chừng nhưng tuyết rơi êm đềm thế này, có gì đâu. Khoảng ba giờ chiều tôi chưa nấu ăn, điện chập chờn rồi tắt. Cả xóm 25 nhà đều không có điện. Tôi ăn tối bằng bánh mì và cá hộp. Công ty điện lực ra thông báo, 4 giờ sáng mai sẽ phục hồi điện. Trong nhà lạnh dần, nhưng vẫn chịu được. Mặc thêm quần áo, đắp thêm lớp mền trên lớp mền. Sáng, hãng điện lực báo tin điện sẽ phục hồi ba ngày sau. Mất điện ngày thứ Tư, công ty điện bảo đến khuya thứ Bảy mới có điện trở lại, tuy nhiên họ phục hồi điện cho xóm tôi sớm hơn dự tính, vào khuya thứ Năm, sáng thứ Sáu tôi về nhà. Trong xóm có vài ba nhà bị nặng hơn mãi đến hôm Chủ Nhật mới có điện.

Nhà tôi hễ mất điện là không có nước, không có sưởi, không thể nấu ăn. Đêm lạnh dưới không độ C. Thế là phải di tản, gia đình tôi mang con mèo Nora sang nhà người anh cách nhà chừng chục cây số. Trên đường đi thấy thành phố hoang tàn. Gió không mạnh lắm nhưng cây bật gốc, đổ kéo theo dây điện khắp nơi. Cành khô gãy đầy. Bởi vì đợt bão thứ nhất, mưa nhiều ướt đất, mềm nhánh nhất là cây khô đã mục, cộng thêm đợt bão thứ hai tuyết ướt, nặng, bám vào cây, cành, và dây điện nhiều hơn, dày hơn, thế là tác hại càng mạnh hơn gấp bội. Hàng xóm nhà tôi có ba bốn nhà bị cây ngã đè lên xe, chắn lối đi, đè vào mái nhà.

Và sáng nay lại có tuyết. Vẫn đẹp tĩnh mịch, đất trời một màu trắng tinh khôi, nhưng cũng thật dã man. Tôi đóng cửa, trùm mền, đọc sách.

Đọc được một quyển sách, nhặt trên kệ sách người ta bỏ đi. “The Stranger in the Woods.” Tác giả Michael Finkel. Thật lâu tôi mới được đọc một quyển sách mà không bị ảnh hưởng bởi những lời khen chê của các nhà phê bình hay điểm sách. Tôi đọc quyển này không rứt ra được. Trừ những lúc phải làm công việc nhà. Tôi dựa lưng vào thành ghế, chêm cái gối để đỡ đau lưng, đọc mê mải. Quyển sách viết thật đơn giản, có lẽ vì thế mà tôi thấy hay. Cộng thêm cái dị thường của nhân vật, cứ làm mình thắc mắc anh ta điên hay lập dị, hay chỉ là một người đi tìm sự tự do tuyệt đối và không thích hợp với cuộc sống bình thường của chúng ta.

Cây đổ chặn ngang đường mòn trong rừng
Cây ngã trên đường hiking

Sau trận tuyết thứ nhất, tôi đi rừng. Có ít nhất là mười bảy cây đổ chặn đường đi. Còn vô số cây ngã không chặn đường đi thì không đếm. Tôi chụp độ năm tấm ảnh thì chán. Tấm này là tấm đầu tiên. Bạn thấy dây leo xoắn chạy dài theo cây không. Dây leo cũng là một nhánh cây, tuy là dây nhưng chắc chắn và dẻo dai, thảo nào Tarzan có thể đu dây từ cây này sang cây khác.

wonderland
Nắng lên ngày hôm sau cơn bão tuyết thứ nhì
Trong cơn bão tuyết
Chụp lúc đang cơn bão tuyết thứ nhì
thất lạc
Một con nai len lỏi quanh nhà hàng xóm
Đàn nai
Sau cơn bão tuyết, đàn nai quanh quẩn kiếm thức ăn sau nhà
hừng đông
Một hừng đông nào đó mùa này
Ginger
Ginger đang chờ được cho ăn

Con suối mùa Đông

tuyết phủ trên suối
Blue Brook ở trong Watchung Reservation

Hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật vừa qua, trời ấm không ngờ. Đã mấy tháng không đi rừng, nên nhân dịp trời ấm tôi làm một cuộc cuốc bộ đoạn đường rừng quen thuộc. Chiều về đến xe thấy nhiệt độ 52 độ F (khoảng 11 độ C.).  Sẵn dịp thử luôn đôi giày ủng hiking mùa đông mới mua (khoe khoang!) Giày tốt, nhẹ, đi trên tuyết bám khá vững (vì còn mới).

In the bleak midwinter,
Frosty wind made moan,
Earth stood hard as iron,
Water like a stone.
Snow had fallen, snow on snow
Snow on snow,
In the bleak midwinter,
Long ago.

Christina Rosetti

Giữa mùa đông buồn bã.
Gió rét buốt thở than,
Đất cứng như sắt thép,
Nước giống như hòn đá,
Tuyết đã rơi, chập chùng.
Tuyết lại phủ lên tuyết
Tuyết dặm ngàn dặm ngàn
Giữa mùa đông, nỗi buồn
Ngày xưa, xa rất xa

Bản dịch của loinho

giữa mùa ảm đạm đông,
gió rít những cơn nồng
đất đứng tựa như thép
nước đóng băng
tuyết rơi, tuyết chồng tuyết
tuyết phủ
giữa mùa ảm đạm đông
xa xưa …

 

Một ngày thứ Sáu mùa đông

rừng sau nhà
Rừng sau nhà
rừng sau nhà tiếp theo
Phần tiếp theo của rừng sau nhà nối từ chỗ trống giống như cái răng cửa bị hở. Trước đây nó là cái cổng, nhưng về sau cũ quá bị sập nên tháo ra luôn.

Mời bạn nghe bài hát Mùa Đông Sẽ Qua, tác giả Huy Tuấn, qua giọng hát Đình Nguyên, như một lời an ủi cho tôi những ngày đông tháng giá sẽ qua (và xin làm ơn nhanh lên một chút). Ở đây đang bị cơn lạnh kỷ lục, chỉ sau cơn lạnh kỷ lục từ đầu những năm 1900.

Hôm thứ Sáu tuần trước (vẫn còn năm 2017) tuyết rơi một lớp mỏng. Hôm qua, tuyết rơi chừng hơn một tấc, có thể đến tấc rưỡi. Nhưng trời lạnh ơi là lạnh. (Có đêm nhiệt độ xuống đến -19 độ C. -2 độ F.) Chỉ kêu như thế, bạn ở miền nóng, hay ấm áp, khó tưởng tượng. Trăng sáng từ tuần trước, đến nay vẫn còn trăng. Buổi sáng dậy sớm, ánh trăng trên nền tuyết, làm sao mà tả đây. Chỉ có nước vẽ, hay chụp ảnh, mà hai cái này cũng đòi hỏi tài năng và kỹ thuật. Tôi có cảm giác cái lạnh làm tăng cái đẹp của rừng cây trong đêm trăng trên nền tuyết.

Cái lạnh, không hẳn lúc nào cũng tạo nên cảm giác buồn bã. Với tôi, trời lạnh khiến mình yên tĩnh hơn. Bước chân lên nền tuyết, nghe tiếng tuyết khô giòn vỡ vụn dưới chân. Bạn nghĩ bản nhạc nào sẽ thích hợp? Tôi nghe những câu hát của Cung Tiến “Đêm mùa trăng úa, làm vỡ hồn ta.”

Chuyện vui, thứ Tư đang làm việc, cô út nhà tôi text. Boyfriend đến. Thì ra con mèo hoang chưa chết. Nó đến ngồi ở chỗ để thức ăn cho hai con mèo hoang khác, Inkie và Ginger. “Người ngỡ đã đi xa, nhưng người vẫn quanh đây.”

Tôi đọc xong quyển “Những Vấn Đề Lý Luận Kịch Bản Phim” và sắp xong “Hướng Dẫn Viết Kịch Bản Phim” của Đoàn Minh Tuấn. Tưởng là sách giáo khoa đọc sẽ thấy khô khan, nhưng thật ra hai quyển sách này, thuộc loại non-fiction, rất dễ đọc, “rất” hấp dẫn nhờ cách viết trong sáng, ngắn ngọn và có rất nhiều truyện, kịch bản phim được tóm tắt. Quyển Lý Luận tôi đọc ngắt quảng, xen kẽ với một quyển lý thuyết phim của Ronald Bergan, “Film… ism Understanding Cinema” ba ngày thì xong, vừa đọc vừa enjoy. Còn quyển của Bergan tôi đọc mãi không vô, vì chữ nhỏ chi chít, và vô số chữ khó tôi không muốn tra tự điển.

Để lúc khác tôi sẽ trích vài đoạn tôi rất tâm đắc trong hai quyển này. Bây giờ thì chuẩn bị ra dọn tuyết với ông Tám.

Tuyết và tuyết và tuyết

Xin mời nghe một bài hát của Đức Huy Mùa Đông Sắp Đến Trong Thành Phố, qua giọng của một nữ ca sĩ rất được yêu mến, bằng phong cách jazz.

hung-tuyet
hứng tuyết

lặng lẽ

tổ ấm

rừng Watchung

dựa lưng

chốn vắng

lồng chứa thức ăn chim

lên đèn

theo dòng

thiếu nửa kia

sàn sân sau

ngon mắt

Trượt tuyết

hải âu xa xứ

chờ người bên sông

kè đá

xem trượt tuyết

một góc hồ Watchung

đèn đóng băng

xương băng

xương băng

sau cơn bão lớn

nhà người tí hon

chờ đợi ai

đống gỗ sau nhà

Sân trước nhà bên cạnh

Trúc oằn người

sân sau hàng xóm

Ghế chờ

Trái tim băng giá

rừng phía sau nhà

hàng rào ngăn tuyết

chờ đợi ai

goc-soi-va-khom-truc
gốc sồi và khóm trúc

doa-hoa-tuyet
đóa hoa tuyết

cho-doi-ai
chờ đợi ai?

cai-ghe-va-cay-thong-con
cái băng ghế và bụi thông

Những con sâu tuyết bay

Ngọn cây mùa đông

Vùi trong tuyết

Đống gỗ phủ tuyết

Giống như nấm tuyết

Gốc trúc

Cỏ khô vùi trong tuyết

Con đường trước nhà

Vết tuyết

Nhện tuyết hay bạch tuộc tuyết

 

Feb 17, 2011

Snow flakes – Hoa tuyết

Update: Thêm vài tấm ảnh chụp trời tuyết năm 2014. Bây giờ trời tuyết thì cũng chẳng khác gì mấy tấm ảnh cũ.

cho-doi-ai
chờ đợi ai?

goc-soi-va-khom-truc
gốc sồi và khóm trúc

rung-cay-sau-nha
rừng sau nhà

hung-tuyet
hứng tuyết

doa-hoa-tuyet
đóa hoa tuyết

cai-ghe-va-cay-thong-con
cái băng ghế và bụi thông

Vì tôi có dư thì giờ và vì trời tuyết đang rơi, nên chẳng có gì thú vị hơn là đọc thơ về tuyết. Hôm nọ tôi nhặt được ở thư viện bỏ túi một tập thơ toàn là về mùa đông và tuyết. Thật là tuyệt vời, đúng là thứ tôi tìm kiếm đã lâu. Tập thơ lại bao gồm toàn là những nhà thơ tên tuổi. Hôm nay mời bạn đọc một bài của Emily Dickinson. Tôi rất ớn thơ của nữ thi sĩ đại tài này, vì tôi không hiểu hết, chỉ có thể hiểu nghĩa đen (như vậy cũng là may lắm rồi) còn Bà có ẩn ý gì nữa thì tôi đầu hàng.

Snow flakes
I counted till they danced so
Their slippers leaped the town,
And then I took a pencil
To note the rebels down.
And then they grew so jolly
I did resign the prig,
And ten of my once stately toes
Are marshalled for a jig!

Hoa tuyết
Tôi đếm cho đến khi các nàng múa (đến nỗi)
Giày mềm của các nàng tung tăng khắp phố
Rồi tôi lấy bút chì
Ghi chép lại về những người nổi loạn.
Các nàng lớn nhanh thật vui vẻ
Tôi bỏ rơi vẻ đạo mạo
Mười ngón chân trưởng giả của tôi
bị cuốn theo điệu múa

Bài thơ này làm tôi có cảm tưởng như những đóa hoa tuyết đang múa theo điệu ballet vì chữ slippers và chữ leap. A jig là một điệu khiêu vũ của người Irish. Dịch tàm tạm theo cái hiểu của tôi nên không bảo đảm lắm.

Sông Tuyết Hồ Băng

trại nuôi ngựa Watchung

Đây là trại nuôi ngựa và dạy cưỡi ngựa, nơi mỗi lần hiking tôi thỉnh thoảng đi ngang. Tôi thích nhìn cái Watchung Stable này vì nó đẹp, với thảm cỏ xanh, mái ngói đỏ, khóm lau khô. Mùa đông nó vẫn đẹp với màu ngói đỏ lộng lẫy trên nền tuyết trắng. Gần đây họ rào cái hàng rào ngăn cách đất của trại với đường hiking. Họ chỉ mới trồng cọc chứ chưa giăng rào ngang, chẳng biết sẽ là hàng rào gỗ hay gì nữa.

Lake Surprise đóng băng
Mặt hồ “Lake Surprise” đóng băng

Hôm trước đi ngang đây, ở khúc trên thấy có nước vì tuyết tan, đàn ngỗng Canada đang đậu trên hồ. Khúc này nước cạn, vẫn còn đóng băng mịt mùng, khi đi ngang chẳng hiểu vì sao tôi cứ nghĩ đến chuyện câu cá. Cái kiểu đục lỗ trên băng rồi ngồi câu. Lại nghĩ đến hình ảnh ông câu mặc áo tơi lá ngồi trên thuyền (bị ảnh hưởng mấy khúc phim du lịch qua Trung quốc chắc?) chứ không nghĩ đến chuyện mặc áo mùa đông màu đỏ màu vàng sáng chói của người Tây phương ngồi trên mặt băng. Hôm nay chợt nghĩ có lẽ một bài thơ cổ nằm trong tiềm thức nhắc nhở mình hình ảnh ông câu trên sông tuyết.

Giang Tuyết – Liêu Tông Nguyên
Thiên sơn điểu phi tuyệt,
Vạn kính nhân tung diệt
Cô chu toa lạp ông,
Độc điếu hàn giang tuyết

Tuyết trên sông – tựa đề do Chi Điền Hoàng Duy Từ dịch
Ngàn núi chim bay cả,
Muôn đường vắng dấu chân.
Thuyền con ông áo lá,
Sông tuyết lạnh, buông cần.
Bản dịch của Trần Trọng San.

Bài thơ và bản dịch trích trong Đường Thi Tuyển Dịch của Chi-Điền Hoàng Duy Từ.

 

Còn trên đây là ảnh cũ của mùa tuyết năm ngoái. Tuyết nhiều, cảnh đẹp, mà tôi không làm được bài thơ nào. Bây giờ vỡ lẽ ra vì sao mình không biết làm thơ. Orhan Pamuk bảo rằng phải rất là thông minh và rất là không hạnh phúc người ta mới có thể làm thơ. Tôi thiếu cả hai thứ, thôi kệ miễn hạnh phúc là đủ rồi, không cần phải làm thơ, chỉ cần đọc thơ của người khác thôi.

Về Tuyết

Trích trong tác phẩm “Snow” (Tuyết) của Orhan Pamuk. Trang 3.

The silence of snow, thought the man sitting just behind the bus driver. If this were the beginning of a poem, he would have called the thing he felt inside him the silence of snow.

Sự yên lặng của tuyết, người đàn ông ngồi phía sau anh tài xế xe buýt thầm nghĩ. Nếu đây là lúc khởi đầu của một bài thơ, anh sẽ gọi cái anh đang cảm thấy là sự yên lặng của tuyết.

@ @ @

Trích trong “Snow Country” (Xứ Tuyết) của Yasunari Kawabata. Trang 48.

Shimamura glanced up at her, and immediately lowered his head. The white in the depths of the mirror was the snow, and floating in the middle of it were the woman’s bright red cheeks. There was an indescribably fresh beauty in the contrast.

Was the sun already up? The brightness of the snow was more intense, it seemed to be burning icily. Against it, the woman’s hair became a clearer black, touched with a purple sheen.

Shimamura liếc nhìn nàng, và ngay tức khắc cúi đầu xuống. Cái màu trắng nằm sâu trong tấm gương là tuyết, và trôi bềnh bồng ở giữa đám tuyết ấy là màu má đỏ tươi của nàng. Trong cái tương phản ấy có nét đẹp thật tươi tắn không thể diễn tả được.

Mặt trời đã lên rồi phải không? Tuyết càng lúc càng trở nên chói chang hơn, đến độ dường như nó đốt cháy mọi thứ bằng cái băng giá của nó. Ngược lại với màu tuyết, mái tóc của người đàn bà càng đen rõ rệt hơn, óng ánh một màu tím sẫm phớt bên trên làn tóc.

@ @ @

Trích trong “The Kite Runner” (Người Đua Diều) của Khaled Hosseini. Trang 48 và 49.

Winter

Here is what I do on the first day of snowfall every year: I step out of the house early in the morning, still in my pajamas, hugging my arms against the chill. I find the driveway, my father’s car, the walls, the trees, the rooftops, and the hills buried under a foot of snow. I smile. The sky is seamless and blue, the snow is so white my eyes burn. I shovel a handful of the fresh snow into my mouth, listen to the muffled stillness broken only by the cawing of crows. I walked down the front steps, barefoot, and call for Hassan to come out and see.

[…]

I love wintertime in Kabul. I loved it for the soft pattering of snow against my window at night, for the way fresh snow crunched under my black rubber boots, for the warmth of the cast-iron stove as the wind screeched through the yards, the streets. But mostly because, as the trees froze and ice sheathed the roads, the chill between Baba and me thawed a little. And the reason for that was the kites. Baba and I lived in the same house, but in different spheres of existence. Kites were the one paper thin slice of intersection between those spheres.

Mùa Đông

Đây là những điều tôi làm trong ngày tuyết rơi đầu tiên hằng năm. Tôi ra khỏi nhà lúc sáng sớm, vẫn còn trong bộ đồ ngủ, khoanh tay chống lạnh. Tôi tìm con đường xe chạy vào nhà, xe của bố, mấy cái vách tường, hàng cây, nóc nhà, và những ngọn đồi bị chôn vùi dưới cả thước tuyết. Tôi mỉm cười. Bầu trời xanh bất tận, tuyết trắng đến nhức cả mắt. Tôi vốc một nắm tuyết cho vào mồm, lắng nghe sự tĩnh mịch của tuyết bị phá tan bởi tiếng quạ kêu. Tôi bước xuống thềm, đi chân không, và gọi Hassan thức dậy ra đây mà xem.

[…]

Tôi yêu mùa đông ở Kabul. Tôi yêu nó vì tiếng tuyết vỗ mềm mại vào cửa sổ ban đêm, vì tiếng tuyết mới rơi vỡ giòn dưới gót cao su của đôi ủng, vì hơi ấm của lò nướng bằng sắt khi gió rít qua sân qua đường phố. Nhưng chính yếu là vì, khi cây cối đông cứng và băng giá che lấp mặt đường, sự lạnh lẽo giữa bố và tôi dường như tan chảy đi một chút. Lý do cho sự tan chảy này là bởi vì những con diều. Bố và tôi sống trong cùng một nhà nhưng hiện diện ở hai quả cầu khác nhau. Mấy con diều là sự giao hiệp mỏng manh như tờ giấy giữa hai quả cầu này.

@ @ @

Thơ Basho – On Love and Barley bản dịch sang tiếng Anh của Lucien Stryk.

Snowy morning
One crow
after another

Buổi sáng đầy tuyết
Tiếng quạ
Triền miên

(trang 128)

come, let’s go
snow-viewing
till we’re buried

Đến đây, hãy cùng nhau
ngắm tuyết rơi
cho đến khi bị tuyết chôn vùi

(trang 133)

Awaiting snow.
poets in their cups
see lightning flash

chờ tuyết rơi
thi sĩ nhìn trong chén
thấy chớp lóe

(trang 155)

Tuyết trắng trên cành vọng trời xanh