Lại thêm một trận tuyết

Sáng nay, tôi chuẩn bị đi làm như bình thường, nhìn ra cửa sổ thấy có một lớp tuyết phủ trên cỏ, và trên xe, nhưng mặt driveway vẫn còn đen. Vậy mà chỉ nửa tiếng sau, tuyết đã phủ trắng. Tôi gửi email xin nghỉ. Tuyết càng lúc càng dày, mà tôi vẫn chưa hồi phục hẳn sau cơn bão tuyết thứ nhì. Đây là trận tuyết thứ ba. Mỗi cơn tuyết cách nhau không đầy một tuần lễ.

Trận tuyết đầu tiên, chỗ tôi tuyết rất ít, mưa nhiều dầm dề hai ba ngày. Chị Cẩm Vân ở Texas nghe tuyết mạn Đông Bắc dữ dội quá nên hỏi thăm. Tôi hân hoan trả lời em không sao, chỉ mưa nhiều lụt lội chút đỉnh.

Trận tuyết thứ hai, tôi ỷ y khinh thường. Một năm mấy lần bão tuyết mà, bình thường thôi. Tuyết ướt, bám trên cây rất dày. Đẹp như thiên thai, wonderland, white land, nirvana, narnia. Thầm nghĩ người ta báo động quá chừng nhưng tuyết rơi êm đềm thế này, có gì đâu. Khoảng ba giờ chiều tôi chưa nấu ăn, điện chập chờn rồi tắt. Cả xóm 25 nhà đều không có điện. Tôi ăn tối bằng bánh mì và cá hộp. Công ty điện lực ra thông báo, 4 giờ sáng mai sẽ phục hồi điện. Trong nhà lạnh dần, nhưng vẫn chịu được. Mặc thêm quần áo, đắp thêm lớp mền trên lớp mền. Sáng, hãng điện lực báo tin điện sẽ phục hồi ba ngày sau. Mất điện ngày thứ Tư, công ty điện bảo đến khuya thứ Bảy mới có điện trở lại, tuy nhiên họ phục hồi điện cho xóm tôi sớm hơn dự tính, vào khuya thứ Năm, sáng thứ Sáu tôi về nhà. Trong xóm có vài ba nhà bị nặng hơn mãi đến hôm Chủ Nhật mới có điện.

Nhà tôi hễ mất điện là không có nước, không có sưởi, không thể nấu ăn. Đêm lạnh dưới không độ C. Thế là phải di tản, gia đình tôi mang con mèo Nora sang nhà người anh cách nhà chừng chục cây số. Trên đường đi thấy thành phố hoang tàn. Gió không mạnh lắm nhưng cây bật gốc, đổ kéo theo dây điện khắp nơi. Cành khô gãy đầy. Bởi vì đợt bão thứ nhất, mưa nhiều ướt đất, mềm nhánh nhất là cây khô đã mục, cộng thêm đợt bão thứ hai tuyết ướt, nặng, bám vào cây, cành, và dây điện nhiều hơn, dày hơn, thế là tác hại càng mạnh hơn gấp bội. Hàng xóm nhà tôi có ba bốn nhà bị cây ngã đè lên xe, chắn lối đi, đè vào mái nhà.

Và sáng nay lại có tuyết. Vẫn đẹp tĩnh mịch, đất trời một màu trắng tinh khôi, nhưng cũng thật dã man. Tôi đóng cửa, trùm mền, đọc sách.

Đọc được một quyển sách, nhặt trên kệ sách người ta bỏ đi. “The Stranger in the Woods.” Tác giả Michael Finkel. Thật lâu tôi mới được đọc một quyển sách mà không bị ảnh hưởng bởi những lời khen chê của các nhà phê bình hay điểm sách. Tôi đọc quyển này không rứt ra được. Trừ những lúc phải làm công việc nhà. Tôi dựa lưng vào thành ghế, chêm cái gối để đỡ đau lưng, đọc mê mải. Quyển sách viết thật đơn giản, có lẽ vì thế mà tôi thấy hay. Cộng thêm cái dị thường của nhân vật, cứ làm mình thắc mắc anh ta điên hay lập dị, hay chỉ là một người đi tìm sự tự do tuyệt đối và không thích hợp với cuộc sống bình thường của chúng ta.

Cây đổ chặn ngang đường mòn trong rừng
Cây ngã trên đường hiking

Sau trận tuyết thứ nhất, tôi đi rừng. Có ít nhất là mười bảy cây đổ chặn đường đi. Còn vô số cây ngã không chặn đường đi thì không đếm. Tôi chụp độ năm tấm ảnh thì chán. Tấm này là tấm đầu tiên. Bạn thấy dây leo xoắn chạy dài theo cây không. Dây leo cũng là một nhánh cây, tuy là dây nhưng chắc chắn và dẻo dai, thảo nào Tarzan có thể đu dây từ cây này sang cây khác.

wonderland
Nắng lên ngày hôm sau cơn bão tuyết thứ nhì
Trong cơn bão tuyết
Chụp lúc đang cơn bão tuyết thứ nhì
thất lạc
Một con nai len lỏi quanh nhà hàng xóm
Đàn nai
Sau cơn bão tuyết, đàn nai quanh quẩn kiếm thức ăn sau nhà
hừng đông
Một hừng đông nào đó mùa này
Ginger
Ginger đang chờ được cho ăn

Con suối mùa Đông

tuyết phủ trên suối
Blue Brook ở trong Watchung Reservation

Hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật vừa qua, trời ấm không ngờ. Đã mấy tháng không đi rừng, nên nhân dịp trời ấm tôi làm một cuộc cuốc bộ đoạn đường rừng quen thuộc. Chiều về đến xe thấy nhiệt độ 52 độ F (khoảng 11 độ C.).  Sẵn dịp thử luôn đôi giày ủng hiking mùa đông mới mua (khoe khoang!) Giày tốt, nhẹ, đi trên tuyết bám khá vững (vì còn mới).

In the bleak midwinter,
Frosty wind made moan,
Earth stood hard as iron,
Water like a stone.
Snow had fallen, snow on snow
Snow on snow,
In the bleak midwinter,
Long ago.

Christina Rosetti

Giữa mùa đông buồn bã.
Gió rét buốt thở than,
Đất cứng như sắt thép,
Nước giống như hòn đá,
Tuyết đã rơi, chập chùng.
Tuyết lại phủ lên tuyết
Tuyết dặm ngàn dặm ngàn
Giữa mùa đông, nỗi buồn
Ngày xưa, xa rất xa

Bản dịch của loinho

giữa mùa ảm đạm đông,
gió rít những cơn nồng
đất đứng tựa như thép
nước đóng băng
tuyết rơi, tuyết chồng tuyết
tuyết phủ
giữa mùa ảm đạm đông
xa xưa …

Một ngày thứ Sáu mùa đông

rừng sau nhà
Rừng sau nhà
rừng sau nhà tiếp theo
Phần tiếp theo của rừng sau nhà nối từ chỗ trống giống như cái răng cửa bị hở. Trước đây nó là cái cổng, nhưng về sau cũ quá bị sập nên tháo ra luôn.

Mời bạn nghe bài hát Mùa Đông Sẽ Qua, tác giả Huy Tuấn, qua giọng hát Đình Nguyên, như một lời an ủi cho tôi những ngày đông tháng giá sẽ qua (và xin làm ơn nhanh lên một chút). Ở đây đang bị cơn lạnh kỷ lục, chỉ sau cơn lạnh kỷ lục từ đầu những năm 1900.

Hôm thứ Sáu tuần trước (vẫn còn năm 2017) tuyết rơi một lớp mỏng. Hôm qua, tuyết rơi chừng hơn một tấc, có thể đến tấc rưỡi. Nhưng trời lạnh ơi là lạnh. (Có đêm nhiệt độ xuống đến -19 độ C. -2 độ F.) Chỉ kêu như thế, bạn ở miền nóng, hay ấm áp, khó tưởng tượng. Trăng sáng từ tuần trước, đến nay vẫn còn trăng. Buổi sáng dậy sớm, ánh trăng trên nền tuyết, làm sao mà tả đây. Chỉ có nước vẽ, hay chụp ảnh, mà hai cái này cũng đòi hỏi tài năng và kỹ thuật. Tôi có cảm giác cái lạnh làm tăng cái đẹp của rừng cây trong đêm trăng trên nền tuyết.

Cái lạnh, không hẳn lúc nào cũng tạo nên cảm giác buồn bã. Với tôi, trời lạnh khiến mình yên tĩnh hơn. Bước chân lên nền tuyết, nghe tiếng tuyết khô giòn vỡ vụn dưới chân. Bạn nghĩ bản nhạc nào sẽ thích hợp? Tôi nghe những câu hát của Cung Tiến “Đêm mùa trăng úa, làm vỡ hồn ta.”

Chuyện vui, thứ Tư đang làm việc, cô út nhà tôi text. Boyfriend đến. Thì ra con mèo hoang chưa chết. Nó đến ngồi ở chỗ để thức ăn cho hai con mèo hoang khác, Inkie và Ginger. “Người ngỡ đã đi xa, nhưng người vẫn quanh đây.”

Tôi đọc xong quyển “Những Vấn Đề Lý Luận Kịch Bản Phim” và sắp xong “Hướng Dẫn Viết Kịch Bản Phim” của Đoàn Minh Tuấn. Tưởng là sách giáo khoa đọc sẽ thấy khô khan, nhưng thật ra hai quyển sách này, thuộc loại non-fiction, rất dễ đọc, “rất” hấp dẫn nhờ cách viết trong sáng, ngắn ngọn và có rất nhiều truyện, kịch bản phim được tóm tắt. Quyển Lý Luận tôi đọc ngắt quảng, xen kẽ với một quyển lý thuyết phim của Ronald Bergan, “Film… ism Understanding Cinema” ba ngày thì xong, vừa đọc vừa enjoy. Còn quyển của Bergan tôi đọc mãi không vô, vì chữ nhỏ chi chít, và vô số chữ khó tôi không muốn tra tự điển.

Để lúc khác tôi sẽ trích vài đoạn tôi rất tâm đắc trong hai quyển này. Bây giờ thì chuẩn bị ra dọn tuyết với ông Tám.

Tuyết và tuyết và tuyết

Xin mời nghe một bài hát của Đức Huy Mùa Đông Sắp Đến Trong Thành Phố, qua giọng của một nữ ca sĩ rất được yêu mến, bằng phong cách jazz.

hung-tuyet
hứng tuyết

lặng lẽ

tổ ấm

rừng Watchung

dựa lưng

chốn vắng

lồng chứa thức ăn chim

lên đèn

theo dòng

thiếu nửa kia

sàn sân sau

ngon mắt

Trượt tuyết

hải âu xa xứ

chờ người bên sông

kè đá

xem trượt tuyết

một góc hồ Watchung

đèn đóng băng

xương băng

xương băng

sau cơn bão lớn

nhà người tí hon

chờ đợi ai

đống gỗ sau nhà

Sân trước nhà bên cạnh

Trúc oằn người

sân sau hàng xóm

Ghế chờ

Trái tim băng giá

rừng phía sau nhà

hàng rào ngăn tuyết

chờ đợi ai

goc-soi-va-khom-truc
gốc sồi và khóm trúc

doa-hoa-tuyet
đóa hoa tuyết

cho-doi-ai
chờ đợi ai?

cai-ghe-va-cay-thong-con
cái băng ghế và bụi thông

Những con sâu tuyết bay

Ngọn cây mùa đông

Vùi trong tuyết

Đống gỗ phủ tuyết

Giống như nấm tuyết

Gốc trúc

Cỏ khô vùi trong tuyết

Con đường trước nhà

Vết tuyết

Nhện tuyết hay bạch tuộc tuyết

 

Feb 17, 2011

Snow flakes – Hoa tuyết

Update: Thêm vài tấm ảnh chụp trời tuyết năm 2014. Bây giờ trời tuyết thì cũng chẳng khác gì mấy tấm ảnh cũ.

cho-doi-ai
chờ đợi ai?

goc-soi-va-khom-truc
gốc sồi và khóm trúc

rung-cay-sau-nha
rừng sau nhà

hung-tuyet
hứng tuyết

doa-hoa-tuyet
đóa hoa tuyết

cai-ghe-va-cay-thong-con
cái băng ghế và bụi thông

Vì tôi có dư thì giờ và vì trời tuyết đang rơi, nên chẳng có gì thú vị hơn là đọc thơ về tuyết. Hôm nọ tôi nhặt được ở thư viện bỏ túi một tập thơ toàn là về mùa đông và tuyết. Thật là tuyệt vời, đúng là thứ tôi tìm kiếm đã lâu. Tập thơ lại bao gồm toàn là những nhà thơ tên tuổi. Hôm nay mời bạn đọc một bài của Emily Dickinson. Tôi rất ớn thơ của nữ thi sĩ đại tài này, vì tôi không hiểu hết, chỉ có thể hiểu nghĩa đen (như vậy cũng là may lắm rồi) còn Bà có ẩn ý gì nữa thì tôi đầu hàng.

Snow flakes
I counted till they danced so
Their slippers leaped the town,
And then I took a pencil
To note the rebels down.
And then they grew so jolly
I did resign the prig,
And ten of my once stately toes
Are marshalled for a jig!

Hoa tuyết
Tôi đếm cho đến khi các nàng múa (đến nỗi)
Giày mềm của các nàng tung tăng khắp phố
Rồi tôi lấy bút chì
Ghi chép lại về những người nổi loạn.
Các nàng lớn nhanh thật vui vẻ
Tôi bỏ rơi vẻ đạo mạo
Mười ngón chân trưởng giả của tôi
bị cuốn theo điệu múa

Bài thơ này làm tôi có cảm tưởng như những đóa hoa tuyết đang múa theo điệu ballet vì chữ slippers và chữ leap. A jig là một điệu khiêu vũ của người Irish. Dịch tàm tạm theo cái hiểu của tôi nên không bảo đảm lắm.

Sông Tuyết Hồ Băng

trại nuôi ngựa Watchung

Đây là trại nuôi ngựa và dạy cưỡi ngựa, nơi mỗi lần hiking tôi thỉnh thoảng đi ngang. Tôi thích nhìn cái Watchung Stable này vì nó đẹp, với thảm cỏ xanh, mái ngói đỏ, khóm lau khô. Mùa đông nó vẫn đẹp với màu ngói đỏ lộng lẫy trên nền tuyết trắng. Gần đây họ rào cái hàng rào ngăn cách đất của trại với đường hiking. Họ chỉ mới trồng cọc chứ chưa giăng rào ngang, chẳng biết sẽ là hàng rào gỗ hay gì nữa.

Lake Surprise đóng băng
Mặt hồ “Lake Surprise” đóng băng

Hôm trước đi ngang đây, ở khúc trên thấy có nước vì tuyết tan, đàn ngỗng Canada đang đậu trên hồ. Khúc này nước cạn, vẫn còn đóng băng mịt mùng, khi đi ngang chẳng hiểu vì sao tôi cứ nghĩ đến chuyện câu cá. Cái kiểu đục lỗ trên băng rồi ngồi câu. Lại nghĩ đến hình ảnh ông câu mặc áo tơi lá ngồi trên thuyền (bị ảnh hưởng mấy khúc phim du lịch qua Trung quốc chắc?) chứ không nghĩ đến chuyện mặc áo mùa đông màu đỏ màu vàng sáng chói của người Tây phương ngồi trên mặt băng. Hôm nay chợt nghĩ có lẽ một bài thơ cổ nằm trong tiềm thức nhắc nhở mình hình ảnh ông câu trên sông tuyết.

Giang Tuyết – Liêu Tông Nguyên
Thiên sơn điểu phi tuyệt,
Vạn kính nhân tung diệt
Cô chu toa lạp ông,
Độc điếu hàn giang tuyết

Tuyết trên sông – tựa đề do Chi Điền Hoàng Duy Từ dịch
Ngàn núi chim bay cả,
Muôn đường vắng dấu chân.
Thuyền con ông áo lá,
Sông tuyết lạnh, buông cần.
Bản dịch của Trần Trọng San.

Bài thơ và bản dịch trích trong Đường Thi Tuyển Dịch của Chi-Điền Hoàng Duy Từ.

 

Còn trên đây là ảnh cũ của mùa tuyết năm ngoái. Tuyết nhiều, cảnh đẹp, mà tôi không làm được bài thơ nào. Bây giờ vỡ lẽ ra vì sao mình không biết làm thơ. Orhan Pamuk bảo rằng phải rất là thông minh và rất là không hạnh phúc người ta mới có thể làm thơ. Tôi thiếu cả hai thứ, thôi kệ miễn hạnh phúc là đủ rồi, không cần phải làm thơ, chỉ cần đọc thơ của người khác thôi.

Về Tuyết

Trích trong tác phẩm “Snow” (Tuyết) của Orhan Pamuk. Trang 3.

The silence of snow, thought the man sitting just behind the bus driver. If this were the beginning of a poem, he would have called the thing he felt inside him the silence of snow.

Sự yên lặng của tuyết, người đàn ông ngồi phía sau anh tài xế xe buýt thầm nghĩ. Nếu đây là lúc khởi đầu của một bài thơ, anh sẽ gọi cái anh đang cảm thấy là sự yên lặng của tuyết.

@ @ @

Trích trong “Snow Country” (Xứ Tuyết) của Yasunari Kawabata. Trang 48.

Shimamura glanced up at her, and immediately lowered his head. The white in the depths of the mirror was the snow, and floating in the middle of it were the woman’s bright red cheeks. There was an indescribably fresh beauty in the contrast.

Was the sun already up? The brightness of the snow was more intense, it seemed to be burning icily. Against it, the woman’s hair became a clearer black, touched with a purple sheen.

Shimamura liếc nhìn nàng, và ngay tức khắc cúi đầu xuống. Cái màu trắng nằm sâu trong tấm gương là tuyết, và trôi bềnh bồng ở giữa đám tuyết ấy là màu má đỏ tươi của nàng. Trong cái tương phản ấy có nét đẹp thật tươi tắn không thể diễn tả được.

Mặt trời đã lên rồi phải không? Tuyết càng lúc càng trở nên chói chang hơn, đến độ dường như nó đốt cháy mọi thứ bằng cái băng giá của nó. Ngược lại với màu tuyết, mái tóc của người đàn bà càng đen rõ rệt hơn, óng ánh một màu tím sẫm phớt bên trên làn tóc.

@ @ @

Trích trong “The Kite Runner” (Người Đua Diều) của Khaled Hosseini. Trang 48 và 49.

Winter

Here is what I do on the first day of snowfall every year: I step out of the house early in the morning, still in my pajamas, hugging my arms against the chill. I find the driveway, my father’s car, the walls, the trees, the rooftops, and the hills buried under a foot of snow. I smile. The sky is seamless and blue, the snow is so white my eyes burn. I shovel a handful of the fresh snow into my mouth, listen to the muffled stillness broken only by the cawing of crows. I walked down the front steps, barefoot, and call for Hassan to come out and see.

[…]

I love wintertime in Kabul. I loved it for the soft pattering of snow against my window at night, for the way fresh snow crunched under my black rubber boots, for the warmth of the cast-iron stove as the wind screeched through the yards, the streets. But mostly because, as the trees froze and ice sheathed the roads, the chill between Baba and me thawed a little. And the reason for that was the kites. Baba and I lived in the same house, but in different spheres of existence. Kites were the one paper thin slice of intersection between those spheres.

Mùa Đông

Đây là những điều tôi làm trong ngày tuyết rơi đầu tiên hằng năm. Tôi ra khỏi nhà lúc sáng sớm, vẫn còn trong bộ đồ ngủ, khoanh tay chống lạnh. Tôi tìm con đường xe chạy vào nhà, xe của bố, mấy cái vách tường, hàng cây, nóc nhà, và những ngọn đồi bị chôn vùi dưới cả thước tuyết. Tôi mỉm cười. Bầu trời xanh bất tận, tuyết trắng đến nhức cả mắt. Tôi vốc một nắm tuyết cho vào mồm, lắng nghe sự tĩnh mịch của tuyết bị phá tan bởi tiếng quạ kêu. Tôi bước xuống thềm, đi chân không, và gọi Hassan thức dậy ra đây mà xem.

[…]

Tôi yêu mùa đông ở Kabul. Tôi yêu nó vì tiếng tuyết vỗ mềm mại vào cửa sổ ban đêm, vì tiếng tuyết mới rơi vỡ giòn dưới gót cao su của đôi ủng, vì hơi ấm của lò nướng bằng sắt khi gió rít qua sân qua đường phố. Nhưng chính yếu là vì, khi cây cối đông cứng và băng giá che lấp mặt đường, sự lạnh lẽo giữa bố và tôi dường như tan chảy đi một chút. Lý do cho sự tan chảy này là bởi vì những con diều. Bố và tôi sống trong cùng một nhà nhưng hiện diện ở hai quả cầu khác nhau. Mấy con diều là sự giao hiệp mỏng manh như tờ giấy giữa hai quả cầu này.

@ @ @

Thơ Basho – On Love and Barley bản dịch sang tiếng Anh của Lucien Stryk.

Snowy morning
One crow
after another

Buổi sáng đầy tuyết
Tiếng quạ
Triền miên

(trang 128)

come, let’s go
snow-viewing
till we’re buried

Đến đây, hãy cùng nhau
ngắm tuyết rơi
cho đến khi bị tuyết chôn vùi

(trang 133)

Awaiting snow.
poets in their cups
see lightning flash

chờ tuyết rơi
thi sĩ nhìn trong chén
thấy chớp lóe

(trang 155)

Tuyết trắng trên cành vọng trời xanh

Cơn bão tuyết đầu năm 2016

tuyết rơi đèn nhà láng giềng tỏa sáng

Người ta đã hăm he dọa nạt từ mấy ngày trước. Ông Tám hay làm tàng chẳng biết theo dõi đài nào bảo rằng chỉ có từ năm đến tám inches thôi không có gì đáng lo ngại. Chẳng dự trữ thức ăn nước uống gì cả. Tôi không nói gì, dù không đồng ý. Thấy đài nào báo nào cũng nói vùng tôi sẽ bị từ 12 đến 18 inches tuyết. Cứ 4 inches tương đương với một tấc. Đáng ngại nhất là mất điện. Trải qua cơn bão Sandy mất điện ba tuần lễ tôi vẫn còn sợ lắm. Nhưng chuẩn bị hay không thì cơn bão vẫn đến. Tối hôm qua tôi đi ngủ muộn, mười giờ thấy tuyết đã bắt đầu trắng cái sàn gỗ sau nhà.

Bốn giờ sáng, con mèo cứ đòi thức dậy đi bà ơi. Nhìn ra cửa sổ thấy tuyết trắng xóa, sáng trưng dù chẳng có đèn có trăng. Cửa sổ phía trước tuyết bám đầy chứng tỏ có gió mạnh. Nhìn sang sân nhà hàng xóm ánh sáng vàng vọt nhưng lại có vẻ ấm áp.

 

Tối qua đã gửi bài cho số xuân của Gió O dù vẫn còn muốn edit vì sợ bão tuyết mất điện mất internet sẽ không gửi bài đươc. Sáng giờ ngồi đây lười không muốn suy nghĩ hay làm việc gì nên chỉ đăng ảnh viết nhảm cho vui.

Tuyết đầu mùa 2016

Tuyết đầu mùasóc ngồi trên gốc cây có tuyếtnhìn vàonai trong rừng tuyếtcây dính tuyết

Snowy morning –
one crow
after another

Basho – On Love and Barley
Haiku of of Basho

Bình minh tuyết phủ
Quạ kêu vang trời
Ngân nga không dứt

@ @ @

Tái Hạ Khúc – Lý Bạch

Ngũ nguyệt Thiên-sơn tuyết, (1)
Vô hoa chỉ hữu hàn.
Địch trung văn “chiết liễu”,
Xuân sắc vị tằng khan.
Hiểu chiến tùy kim cổ,
Tiêu nguyên bão ngọc an.
Nguyệt tương yêu hạ kiếm,
Trực vị trảm Lâu-Lan. (2)

(1) núi Kỳ-liên, rất cao tháng năm vẫn còn tuyết
(2) một nước thời Tây Hán, hay ngăn cản không cho sứ giả nhà Hán sang Tây-vực, Phó Giới Tử được lệnh đến Lâu-Lan dùng mưu giết vua nước đó.

Bản dịch của Chi Điền Hoàng Duy Từ

Tháng Năm tuyết trắng phủ Thiên-san,
Cây lá đìu hiu ngập giá băng.
“Bẻ liễu” nghe buồn trong tiếng địch,
Mắt chưa nhìn thấy sắc hương xuân.

Ngày theo trống trận ra biên-tái,
Tối đến ôm yên ngủ dặm đàng!
Thanh kiếm bên lưng chờ giết giặc,
Vung lên nhất quyết chém Lâu-Lan.

Ý nghĩ riêng: Chữ Lâu-Lan trong bài có xuất hiện trong Chinh Phụ Ngâm Khúc
Săn Lâu-Lan rằng theo Giới Tử,
Tới Man Khê bàn sự Phục Ba
Áo chàng đỏ tựa ráng pha,
Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in.

 

 

Tự hỏi khi xem phim

đàn nai trong tuyết
Sáng sớm, chưa có nắng, đứng ở cửa sổ chụp cửa kính hai lớp bụi đóng dơ nên chỉ được như vậy.trái tuyết
Tuyết đóng trên nụ hoa dâm bụt khô.
bộng cây chim làm tổ
Bọng cây này là tổ của con chim gõ kiến.

Ảnh chụp đợt tuyết cuối cùng. Chỉ dọn tuyết phía sau nhà độ nửa tiếng. Phía trước nắng lên tự động tan. Mấy hôm nay trời vẫn còn rất lạnh, buổi sáng lúc đi làm chừng ba mươi độ, buổi chiều đi làm về chừng hơn bốn mươi độ. Ngày mai nghe dự báo là sẽ lên đến 65 độ, trời mưa. Thấy mưa là có chiều hướng của mùa xuân đang khe khẽ về.

Thấy blog của một cô bé nào đó giới thiệu quyển The Shadow of the Wind, tôi mượn ở thư viện về nghe thử thấy hay nhưng nửa chừng thì lại tò mò nghe đọc quyển All Quiet on the Western Front thấy hay quá nên chưa trở lại với The Shadow of The Wind. Cũng qua giới thiệu của các blog bạn tôi tìm xem phim My Sister’s Keeper và Never Let Me Go. Cô út nhà tôi thấy tôi xem hai phim này hỏi bộ mẹ chọn phim có chủ đề tặng hiến hay thay thế nội tạng của con người à. Thật ra thì chỉ là trùng hợp thôi.

Đây là hai phim rất hay. Never Let Me Go dựa trên tiểu thuyết của Kazuo Ishiguro. Phim đặt vấn đề đạo đức cho người xem suy nghĩ. Giả tỉ như có một ngày nào đó khoa học tiến bộ đến độ dùng tế bào của một người, gọi là người chính, để cấu tạo ra một người khác, người phụ, giống y hệt người chính. Người phụ được nuôi với dụng ý sẽ dùng một phần thân thể của người phụ (thí dụ như tim phổi thận tay chân) để thay thế cho một phần thân thể tương tự của người chính nếu bộ phận này bị hư hoại. Thay thế những bộ phận hư hỏng của loài người sẽ giúp được con người sống lâu hơn. Những người phụ này chỉ có thể dâng hiến thân thể của họ chừng ba hay bốn lần là họ sẽ bị loại bỏ. Những người phụ này được nuôi dạy để chấp nhận việc này. Họ biết yêu, biết ghen, biết đau khổ giận hờn có nghĩa là có tâm hồn còn linh hồn thì không biết được. Loài người không biết là những người phụ này có linh hồn, hay tâm hồn hay không. Là con người, bạn nghĩ sao về việc nuôi robot sinh học này? Chấp nhận hay không chấp nhận? Có phản đạo đức hay không?

My Sister’s Keeper đặt ra một vấn đề đao đức khác. Một người mẹ có hai đứa con gái. Cô chị bị bệnh ung thư. Bệnh cô đến hồi nghiêm trọng, cô cần phải thay thế quả thận đã hư hỏng nếu không sẽ chết. Cô em, còn bé hình như 9 hay 10 tuổi, là người duy nhất có thể hiến quả thận cho người chị nhưng cô không chịu hiến dù bà mẹ bắt buộc. Cô bé dưới mười tám tuổi nên phải chịu sự kiểm soát của người mẹ. Cô đi tìm luật sư kiện mẹ ra tòa đòi được quyền ly dị mẹ về mặt y tế y khoa. Bạn nghĩ sao, cô bé đúng hay sai? Người mẹ có quyền lấy một quả thận của đứa em để cứu sống cô chị không?

Cả hai phim đều hay, bắt người xem phải tự hỏi lương tâm mình. Phim Mỹ (My Sister’s Keeper) ồn ào, sống động, hào nhoáng, rực rỡ, đẩy cảm xúc người xem lên đến chỗ cao độ, làm người xem có thể khóc. Phim Anh (Never Let Me Go) ảm đạm, trầm mặc, héo hon, lạnh lẽo như sương mù xứ Anh vì thế dễ làm người xem chán. Nhưng tôi thích phim này hơn phim kia có lẽ vì thích cái không khí người lớn, thích cái kết cục không có hậu, dường như nó đòi hỏi người xem phải ray rức giữa sự chọn lựa một vấn đề đạo đức. Loài người có quyền xử sự chiếm bàn tay của Tạo Hóa hay không? Tôi chẳng thích Keira Knightly chút nào. Cô này đóng phim nào tôi cũng không thích. Nói vậy xin các bạn trẻ đừng giận. Cô út nhà tôi rất thích diễn viên này nên dù tôi không thích cũng làm thinh không nói. Tôi già cả khó tính, thấy cô nàng này đẹp thì cũng đẹp nhưng diễn vô duyên.

Hy vọng đây là trận tuyết cuối mùa Đông

rừng sau nhà kho
Cái nhà kho này sẽ là nơi tôi ngồi viết văn sau ngày tôi về hưu (từ đầu tháng 9/2018 đến cuối tháng 12/2018). Đây là cái mốc mà tôi chờ đợi đã vài năm nay.
rừng tuyết
Trước ngày ông Tám đi Texas tôi nói thế nào cũng có tuyết trong tuần lễ ông đi. Ông trấn an: tháng Ba rồi, mùa xuân rồi, không đến nỗi nào. Tôi trả lời, cũng một câu mà mấy chục năm nay tôi vẫn dùng: Có một năm ngày 20 tháng Tư trời tuyết, hoa đã nở đầy bị trận tuyết rụng hết trơn, mộc lan và đào tơi tả trên mặt đất. Và đúng như tôi tiên đoán, hôm qua, đúng vào ngày bắt đầu mùa xuân, tuyết rơi. Tuyết thường rơi những khi ông Tám vắng nhà. Ông như một loại chim, đoán hơi gió tuyết và thiên di về miền nắng ấm. Tối qua, cô út dặn tôi, sáng mẹ đánh thức con để con giúp dọn tuyết. Ông nhà tôi thương hại tôi già cả yếu ớt, thường bảo tôi vào nhà đi để đó ông làm.

Tuyết bắt đầu rơi độ chừng lúc mười giờ sáng hôm qua. Tuyết ướt, bám trên cành dày đặc, tạo thành những hình thù đẹp mắt. Mấy tấm ảnh trên không phải ảnh chụp tuyết hôm qua mà chụp từ hồi đầu tháng Ba, cũng tuyết ướt, tương tự như hôm qua. Sáng nay thấy lớp tuyết không dày lắm độ chừng 2 hay 3 inches. Chung quanh nhà tôi cảnh đẹp như cảnh thần tiên, hay trong phim ảnh. Narnia cũng chỉ đẹp đến thế thôi. Tôi thích đứng ở cửa sổ ngắm tuyết đóng trên rừng cây sau nhà. Thỉnh thoảng một cụm tuyết rơi khi có một vài con chim chuyền cành. Đôi khi một cơn gió mạnh, tuyết đóng trên cây rơi lả tả như những cơn bụi tuyết làm tôi nghĩ đến hình ảnh chim quạ rũ bụi tuyết xuống đầu của Robert Frost (Dust of Snow) hay giữa núi rừng trắng xóa im lìm chỉ có đôi mắt màu đen và liếc láy của con quạ trong bài thơ của Wallace Stevens (Thirteen Ways of Looking at a Black Bird).

Hệ lụy của tuyết

Đây là lần đầu tiên tôi dùng từ hệ lụy. Tôi đoán đây là chữ ghép từ quan hệ và liên lụy. Vì đoán nên rất có thể sai, xin bạn đọc đến đây hiểu dùm tôi muốn dùng từ hệ lụy theo nghĩa trên.

Bạn thấy nhiều rồi, trên blog này và nhiều blog khác. Tuyết đẹp. Nhưng sau đó là trơn trợt. Người ta ngã gãy tay chân, xương chậu, nằm nhà thương. Một nhân viên của công ty tôi trượt ngã trước công ty đệ đơn thưa, sau đó được đền tiền, nghe nói rất nhiều. Cả chục năm sau vẫn đi khập khiễng chống gậy.

Cái đẹp của tuyết, có khi chụp được vào ảnh, nhiều khi không. Mấy hôm nay trời ấm, sáng qua có sương mù dày đặc. Cái hồ trắng nằm giữa cánh rừng trắng hôm qua vẫn là hồ trắng bị bao phủ bởi lớp sương trắng, dày như lớp thạch, tưởng chừng có thể cắt bằng dao. Xe lửa chạy vụt qua, tôi ngó ngoái lại, thấy cánh rừng đã trở thành màu đen vì tuyết không còn bám trên cây.

Đóa hoa đơn độc
Enter a caption
Khoác áo tuyết
Enter a caption
nẻo tuyết
Enter a caption
Cây tùng đầu ngõ
Enter a caption
Chờ người
Enter a caption
cottage
Enter a caption
Tịch liêu
Enter a caption
soi bóng
Enter a caption
tuyết vẫn còn vương
Enter a caption
hàng tùng cạnh rào
Enter a caption
Vẫn tuyết
Enter a caption
viền quanh
Enter a caption
tùng mâm xôi
Enter a caption

Liên tiếp mấy ngày, tôi đi bộ vào lúc giữa trưa. Những công viên vẫn còn phủ lớp tuyết mỏng, lối đi chưa được dọn sạch, ướt át, bẩn thỉu. Sau khi lớp tuyết trắng tinh khôi phủ cả bề mặt của thành phố tan, tất cả những cái xấu tệ bẩn dần dần lộ ra. Lon nhôm, chai nhựa, bao thuốc, rác đủ loại, tuyết tan thành nước, bụi khói xe, đất nhão biến thành bùn đen bám đầy trên tuyết đóng nham nhở hai bên vệ đường. Ổ gà trên đường sau mùa đông biến thành ổ voi hay ổ khủng long, suốt cả chiều dài con đường, vô số không thể đếm hết.

Vậy đó, mấy hôm tuyết trắng tôi cứ nghĩ đến một đoạn thơ của Nguyễn Bính. Đoạn thơ buồn nói về đám tang của một cô gái trẻ, sợ viết ra bạn đọc không vui. Nhưng đoạn thơ cứ trở đi trở lại mãi trong đầu tôi, nhất là khi tôi nhìn thấy màu đen xỉn của bùn đất ô uế đóng trên tuyết.

Chiều về chầm chậm trong hiu quạnh
Tơ liễu kéo nhau chạy xuống hồ
Tôi thấy quanh tôi và tất cả
Châu thành Hà Nội chít khăn sô.

Có một chiếc xe màu trắng đục
Hai con ngựa trắng xếp hàng đôi
Theo sau một cỗ quan tài trắng
Với những bông hoa trắng lạnh người
Theo gót những người khăn áo trắng
Khóc hồn trinh trắng mãi không thôi.

Chép theo trí nhớ, bài thơ được phổ nhạc, tôi nhớ theo ca từ, nên có thể không đúng với nguyên bản. Tôi cũng không chắc là của Nguyễn Bính. Nhớ bài thơ vì cái màu trắng. Mà đám tang ở Tây phương người ta mặc toàn đen.

Trên đường đi bộ, tôi ghé một chợ bán nông phẩm của người Hàn. Chủ nhân cứ nhìn mình với đôi mắt cú vọ vì sợ mình ăn cắp, chẳng kể đó là người Á hay Mỹ, da màu vàng hay màu xanh lá cây hay màu tím ngắt. Tôi mua ba trái táo vàng, và một hộp blue berries. Ra khỏi chợ khoảng chục bước, bên kia đường tôi gặp một người phụ nữ trạc năm mươi, hay trẻ hơn. Bà nhìn tôi, vừa nói vừa chỉ vào mồm. “Bà có gì cho tôi ăn không?” Tôi lắc đầu, đi được dăm bước chợt nhớ ra trong túi xách của mình có thức ăn mới mua. Tôi quay trở lại đưa cho bà quả táo. Bà lắc đầu, nói: “Ưm, tôi không thích táo. Nếu có quả cam thì tốt hơn.” Tôi nghĩ thầm, người Mỹ có câu “a beggar can’t choose” thế mà bà này kèn cựa với mình. Tôi đoán có thể vì táo cứng, và răng bà yếu. Tôi đưa bà hộp blue berries, mặt bà sáng lên.

Tôi đang ở trong trạng thái chẳng suy nghĩ gì được. Cuộc sống bình thường trôi qua, không có gì để kể. Hôm trước thấy ở một blog nào đó có nhắc đến Shadow of the Wind, tôi mượn sách audio về nghe. Quyển sách hấp dẫn nhưng buổi chiều đi làm về tôi cứ ngủ gục, thức dậy thì đã mất mấy chương trong sách. Tôi cũng cố đọc Slaughter House Five của Vonnegut nhưng đầu óc cứ la đà đi hoang. Dự định đọc xong quyển này sẽ đọc Catch-22 và một quyển của Thucydides để có khái niệm người ta viết gì về chiến tranh, nhưng ngó bộ không xong. Tôi có mấy quyển sách đọc dang dở rồi nhảy qua quyển khác. Trong đó có một quyển mới mua là Japanese dolls, và một quyển về phim cua Wes Anderson tha ở thư viện về từ hồi mấy tuần trước gần hết hạn mà chưa đọc xong.

Ha, tôi đi từ tuyết bẩn sang đến sách chưa đọc, lan man quá, xin bạn đừng chấp.

Tháng Ba năm 2015

tháng ba 2015
hai cây kem
hứng tuyết
anh đào
redbud đóng tuyết
lối thiên thai
cành dưới tuyết
nụ hoa tuyết
rừng sau nhà kho
wonder land
dây treo tuyết

Hôm qua tuyết rơi dày khoảng 10 inches, tương đương hai tấc rưỡi. Lúc giữa trưa tôi phụ ông Tám xúc tuyết được một lúc. Buổi chiều ông làm một mình. Sáng thức dậy thấy trên mặt đất có thêm một lớp tuyết mỏng nữa.

Trời rất lạnh. Sáng nay thấy có trăng. Ánh trăng trên tuyết đẹp huyền ảo quá, làm sao mà chụp được vào ảnh đây? Không phải cái đẹp của thiên nhiên bao giờ mình cũng ghi lại được. Thí dụ như đi làm về ngang một bãi đất hoang phủ đầy tuyết. Gió thổi tuyết trên mảnh đất bay mù mịt như khói tỏa sương lan. Cảnh Bồng Lai đẹp đến thế là cùng.

Nhớ một bài thơ của Transtromer. Không phải là bài thơ vui, nhưng có nhắc đến ánh trăng và tuyết. Bài này là đoạn chót trong bài Six Winters

Tonight snow-haze, moonlight.
The moonlight jellyfish itself
is floating before us. Our smiles
on the way home.
Bewitched avenue.

Trăng ngời bóng tuyết lay
Lụa trăng chập chờn bay
Mỉm cười theo hoa trăng
Trên đường về ngất ngây.

Bây giờ

Nhà hàng xóm Rừng sau nhà phủ tuyết

Từ hôm qua đã nghe tuyết đến. Cô út buổi tối về cho biết trường đóng cửa hôm nay. Cơ quan tôi gửi thông báo là vẫn mở cửa như thường lệ nhưng tôi xin nghỉ từ hôm qua nói thòng thêm là nếu trời nhiều tuyết.

Tôi có cảm tưởng là tôi càng chụp ảnh càng tệ đi, muốn đổ thừa tại máy ảnh nhưng có thể vì hai nguyên nhân. Một, trời lạnh tôi lười, không muốn ở ngoài trời lâu nên cứ đưa máy lên chụp đại cho thấy hiện trường rồi chuồn vào nhà nên ảnh không rõ. Hai, xem nhiều ảnh đẹp quá nên thấy ảnh mình không thể so bì.

Nhưng mà, so với những tay nhiếp ảnh gia giỏi ở những nơi không có tuyết, mình có ảnh tuyết trong khi người ta không có, hì hì. Ai có tức thì tức đi. 🙂

Sau nhà tôi cảnh đẹp như phim huyền thoại. Mỗi ngày đi làm, nhìn ra cửa sổ xe lửa chỉ thấy màu trắng xóa vùn vụt chạy theo xe lửa. Đi ngang một cánh rừng trắng bao quanh cái hồ trắng, giữa hồ là đàn chim đậu lúc nhúc, tôi cứ nghĩ giá mình có thể chụp những tấm ảnh mình nhìn thấy, và ảnh thật rõ thật đẹp, thật bao la nhưng cũng thật chi tiết.

Đành chịu thua, không phải cái gì mình ao ước cũng có được. Nhớ đến hai chữ wabi sabi. Những cái đẹp phù du và bất toàn.

Mùa đông bên khung cửa

đàn nai cún của hàng xóm

Đây là ảnh chú cún của người láng giềng đối diện. Chú đang chạy đuổi đàn nai trông chú chạy đáng yêu lắm. Hai lỗ tai và cái đuôi rạp theo chiều gió đủ để biết là chú chạy rất nhanh. Chủ của chú, là một đôi vợ chồng trẻ, trạc hơn bốn mươi. Người chồng hơi kỳ cục. Lúc gia đình này mới dọn về gặp cơn bão Sandy, người chồng sợ cây đổ đè lên mái nhà nên lái xe van xuống bãi đậu xe của hảng bảo hiểm ở cạnh xa lộ, rồi đêm ấy ngủ trong xe. Anh chàng hay đậu xe trước cửa nhà, ngay đường lái xe ra vào nhà tôi. Đường nhỏ nên ra vào rất khó. Gặp trời tuyết trơn tôi rất ngại xe trượt xuống tông vào xe anh ta. Nhưng mỗi lần tôi nhìn con chó nhỏ dễ thương như thế này tôi cứ nghĩ chủ của nó không thể nào là người quá tệ.

hai cô nai tơ bên khóm trúc Nai trong tuyết ăn lá trúc

Hôm qua tôi dự tính đãi cô lớn nhà tôi món bún măng vịt. Chuẩn bị sẵn sàng thì trời đổ cho một trận tuyết, dày độ ba phân. Không thấy thời tiết báo trước là có tuyết thành ra tôi ngạc nhiên và hơi thất vọng.

Vũ điệu thân gầy

Vũ điệu thân gầy

Tấm ảnh này chụp trong trận tuyết vừa qua. Tuyết dày quá phủ lấp hết những bụi cây nhỏ gai góc rườm rà nên tất cả những gì ngoi lên trên mặt tuyết đều có vẻ đơn giản thanh thoát.

Hôm qua và hôm nay (February 21, 2014) trời ấm, tuyết tan nhiều. Hôm nay trời nhiều sương mù. Dọn tuyết mệt thì than nhưng tuyết mang đến những hình ảnh rất đẹp mà tôi không thể chụp được. Continue reading Vũ điệu thân gầy