Xem phim La Strada

Có người bảo tôi, nếu có thể tìm được phim cũ dễ dàng thì nên xem phim La Strada.  Vâng lời, tôi đến thư viện tìm. Dễ dàng.  Có lẽ bởi vì đây là phim nổi tiếng; được giải thưởng Academy dành cho phim ngoại quốc hay nhất năm 1956.  La Strada có nghĩa là Con Đường, con phố hay đường phố.  Tùy ý bạn muốn chọn chữ nào bạn thích.  Đạo diễn là Federico Fellini rất nổi tiếng với quan niệm phim ảnh là để giải trí.  Ông làm phim trước nhất để giải trí cho chính mình.  Ông chọn vợ ông, nữ diễn viên Giulietta Masina, đóng vai Gelsomina và Anthony Quinn đóngvai Zampano, đôi nam nữ diễn viên chính của phim này.

Mẹ của Gelsomina vì nghèo túng đã bán nàng cho Zampano với giá 10,000 lira để thay thế chỗ của Rosa chị nàng.  Zampano là một người cao lớn cộc cằn chuyên môn đi trình diễn dạo những màn kịch khôi hài ngăn ngắn và dùng sức lực để bứt sợi dây xích bằng thép hắn ta cột vòng ngang ngực.  Zam cần người giúp công việc trình diễn nên hắn dạy Gel đánh trống, thổi kèn, khiêu vũ.  Nếu Gel không diễn đúng hắn đánh đòn.  Tuy nhiên vì thân cận lâu ngày Gel đâm ra quyến luyến và yêu hắn.  Zam thích đàn bà và đôi khi đón một người ngoài phố để hoan lạc và hắn bỏ mặc Gel ngồi trên đường phố suốt đêm vì hắn quên đã bỏ nàng ở chỗ nào.  Tức giận, Gel trốn đi nhưng vì là cô bé nhà quê không tiền không nghề nghiệp Gel lại rơi vào tay của Zam.  Tuy nhiên nếu không theo Zam nàng có thể bị nguy khốn với những tên vô lại trên đường phố.  Khi bỏ trốn, Gel gặp một người nghệ sĩ trình diễn đi dây rất có tài tên là Il Matto có biệt danh là The Fool (chàng Ngốc) do Richard Basehart thủ vai.  Zam đưa Gel gia nhập một đoàn xiệc nghèo và ở đây hai người gặp lại chàng Ngốc.  Là một người rất thông minh, Ngốc hay trêu ghẹo Zam làm hắn nổi giận và tấn công Ngốc bằng dao.  Chủ đoàn gánh xiệc đuổi cả hai người và Zam phải vào tù.  Ngốc rủ Gel trốn đi với anh.  Anh cho là mỗi người đều có một vai trò trong cuộc đời do Thượng Đế sắp đặt.  Gelsomina cho rằng vai trò của nàng là yêu thương và săn sóc Zampano.  Nàng đề nghị hai người nên cưới nhau nhưng Zam tảng lờ và cứ đến nơi lạ là hắn lại tìm phụ nữ để hoan lạc.  Trên đường lưu diễn hai người cư ngụ ở một nhà thờ Gel được một vị nữ tu quí mến.  Zam xui nàng ăn trộm đồ quí giá trong nhà thờ nhưng nàng từ chối.  Tình cờ gặp lại chàng Ngốc bị hư xe trên đường, Zam đánh chàng Ngốc đến chết.  Cái chết của chàng Ngốc làm Gel trở nên mất trí và vì thế Zam bỏ rơi nàng bên đường khi nàng không chịu ăn uống hay diễn trò theo ý hắn.  Vài năm sau trên đường lưu diễn hắn tình cờ nghe một cô gái hát bài Gel thường hát.  Hỏi ra cô gái cho biết Gel được bố cô gái cứu.  Tuy vẫn còn lạc thần cô thường hát bài hát ấy và dạy cho cô gái.  Zam bỏ đi đêm ấy uống rượu say mèm và nằm lăn trên bãi biển khóc lóc cho đến khi ngất đi.

Đúng như lời người bảo tôi xem phim, phim rất hay.  Làm tôi suy nghĩ.  Chàng Ngốc khi trò chuyện với Gel đã nói có lẽ Zampano cũng yêu Gelsomina bởi vì hắn đã trả rất nhiều tiền cho mẹ nàng, tuy cộc cằn nhưng hắn không bỏ rơi nàng trên đường phố.  Chuyện không bỏ rơi chưa chắc vì hắn yêu Gelsomina mà có lẽ chỉ bảo vệ vốn của hắn đã bỏ ra và hắn không muốn mất tiền cùng với thì giờ huấn luyện một người phụ nữ khác.  Tuy nhiên cũng có thể hắn yêu mà không biết biểu lộ tình yêu.  Biết đâu chừng vì cuộc sống lang thang trên đường phố, rất có thể hắn bị bỏ rơi khi còn thơ ấu nên không được học ở xã hội và gia đình những điều tốt đẹp như cách biểu lộ tình yêu.  Cũng như phong tục cổ của Việt Nam là cha mẹ không âu yếm với con cái, bố lúc nào cũng nghiêm khắc rầy mắng chứ không dịu dàng, ngọt ngào, hay nói những lời thương yêu.  Chồng có thương yêu vợ thì cũng không được âu yếm vợ trước mặt mẹ chồng.  Đại khái là thế.  Cũng rất có thể Gelsomina yêu chàng Ngốc mà chính nàng cũng không biết và cũng không dám nhận biết.  Vốn mang ơn mắc nợ với Zampano, nàng không dám tự thú nhận là nàng cũng thích chàng Ngốc thông minh và đẹp trai, dịu dàng và chăm sóc nàng.

Thế, đó là bài học về tình yêu.  Không phải ai cũng biết biểu lộ tình yêu.  Và không phải cách biểu lộ tình yêu nào cũng được đối tượng hoan nghênh.  Tôi vẫn thường nghĩ mỗi con cá ăn một loại mồi khác nhau.  Tất cả mọi người đều mong mỏi được thương yêu tuy nhiên cách biểu lộ và đòi hỏi của mỗi người một khác.

phần cuối trong bài hát

Anh ơi anh ơi anh đâu rồi
để tình đầu là tình cuối đau lòng nhau!
Tình đầu hay tình cuối,
khi cuộc đời chỉ là những thương đau
Tình đầu hay tình sau,
hay cơn mơ khi thức trắng đêm thâu
Chỉ là cơn mộng thôi,
mà người đời được nhìn cơn mộng trôi
lúc bỡ ngỡ, lúc gắn bó và có lúc sóng gió.
Dù tình thì rất mong manh,
khi ta yêu trái tim ta màu xanh.
Dù tình đẹp như trong tranh,
nhưng tranh suông vẫn không như lòng muốn
Tình trần thì vẫn quá bát ngát,
mà đường trần thì vẫn thấy quá ngắn,
thành một đời người chỉ toàn ôm trắc trở mà mơ

Tôi hư đốn lắm, xin các bạn đừng cười nhé.  Bỗng dưng trong đầu tôi cứ nghĩ đến cái bài hát mà người ta thường hay chê là sến là cải.  Đây là phần cuối trong bài hát Tình Đầu Tình Cuối của Trần Thiện Thanh.

Chưa hết.  Tôi mày mò nghe bài hát Lời thề của loài hoa trắng của Hoàng Thi Thơ.  “Em không còn yêu ai, nếu em không còn yêu anh.  Em xin làm chim xanh dẫn anh trên đường lênh đênh.  Em xin làm cây xanh đứng trên nấm mồ hoang vu nhỡ mai chúng mình đi vào thiên thu.”  Mèn ơi!  Lệ Thu hát bài này nhưng bạn phải nghe Lưu Hông hát cơ, nó mùi rệu, thật rã rệu.

Vài tấm ảnh

Bận, mệt, và lười nên chỉ xin post vài tấm ảnh các bạn xem cho vui mắt.  Toàn là snapshot thôi chẳng nghệ thuật gì.  Tuy nhiên đôi khi một tấm ảnh nói nhiều hơn chữ viết. 

Đây là tấm ảnh lá cây ginko.  Có một hôm cô em chạy đến dúi vào tay một bài báo tiếng Việt nói về một cái cây bên Nhật Bản có sức kháng bệnh, chịu nổi cả phóng xạ bom nguyên tử thời thế chiến thứ Hai.  Bài báo in trên giấy trắng đen lem luốc nhuốc nhìn cái lá hình rẽ quạt tôi nhận ra đó là cây ginko nổi tiếng ở bên Nhật vì màu lá vàng và dáng mềm mại yểu điệu của cành cây.  Bài báo tiếng Việt cho biết đây là cây bạch quả, có người gọi là bạch của.  Tôi chỉ biết hạt này được nhồi vào bụng vịt để nấu món vịt tiềm chứ chưa bao giờ được thấy cây.  Từ trước đến nay làm việc trong thành phố mà tôi không để ý, bây giờ trên đường đi bộ thấy thành phố Newark trồng rất nhiều cây ginko.  Đang mùa thu nên lá vàng rất đẹp.  Không thể nào nhầm lẫn màu lá vàng và hình dáng cây ginko.

Ảnh mấy quả bí chụp hồi đầu tháng ở một chợ nông phẩm gần nhà.  Gần đến lễ Tạ ơn nên người ta dùng bí để trang trí rất nhiều.

Lá của cây burning bush rụng đầy lối đi trông như xác pháo.

Charlie Brown một nhân vật được yêu mến hằng mấy thập niên.  Charlie yêu một cô bé tóc đỏ nhưng không dám nói. 

Xin hiệu đính đây là Linus em của Lucy.  Hay bị chị Lucy ăn hiếp nên có lần thách đấu quyền với Lucy.  Kết quả là bị Lucy nốc ao.

Ba Bài Thơ

And if someone leaves you  

imagine yourself moving
like water beneath
an oil slick where
the current blurs, leaving
all eclipsed.  finish
your prayers for
death: yours, or theirs,
then portage through
time to shoulder
tomorrow; re-emerge
carried – skiff of a self –
rehearsing, stroke by
stroke: this is how to float.  

Laurie Klein

It is [the poet’s] privilege to help man endure by lifting his heart, by reminding him of the courage and honor and hope and pride and compassion and pity and sacrifice which have been the glory of his past.  the poet’s voice need not merely be the record of man, it can be one of the props, the pillars to help him endure and prevail. – William Faulkner

Flame Apples  

Little hot apples of fire,
Burst out of the flaming stem
Of my heart,
I do not understand how you quickened and grew,
And you amaze me
While I gather you.

I lay you, one by one,
Upon a table,
And now you seem beautiful and strange to me,
And I stand before you,
Wondering.

Amy Lowell

Chamber Music

2

The twilight turns from amethyst
to deep and deeper blue,
The lamp fills with a pale green glow
The trees of the avenue.

The old piano plays an air,
Sedate and slow and gay;
She bends upon the yellow keys,
Her head inclines this way.

Shy thought and grave wide eyes and hands
That wander as they list –
The twilight turns to darker blue
With lights of amethyst.

James Joyce

Call no man happy until he is dead.  Oedipus.

Đây là một tấm ảnh hiếm có

đây là một tấm ảnh hiếm có

Không phải vì “nó” đẹp mà vì ở chỗ nó chỉ xuất hiện một thời gian rất ngắn.  Xin nói cho rõ ràng một chút.  “Nó” ở đây là cái bóng của cái tượng đồng xanh phản chiếu trong vũng nước.

Tượng đồng xanh này để ghi nhớ ông nào đó tôi quên mất tên.  Tượng nằm trong một công viên có tên Washington (Park) ở ngay trên đường Broad trong thành phố Newark, thành phố lớn nhất của tiểu bang New Jersey.  Hằng ngày tôi đi bộ từ cơ quan đến công viên rồi này quay trở lại.  Cứ thủng thẳng mà đi nhưng không ngừng lại chụp hình chỗ này chỗ nọ thì một vòng như thế mất khoảng 45 phút.

Mưa hôm trước mấy trận to, nước ứ đọng trong công viên, ngày hôm sau có nắng nên tôi kịp nhìn thấy bóng của tượng in xuống mặt vũng nước đọng.  Ngày hôm sau đi ngang vũng nước đã cạn nên không còn thấy bóng của tượng nữa.  Học được lẽ còn mất của cuộc đời.

Và liên tưởng đến những cơn mưa bất chợt trong sa mạc.  Khi gặp nhiều mưa hoa dại trổ bông và cây cối mọc xanh um cho đến khi nước bốc hơi hết; cái ốc đảo xanh um như thiên đàng bỗng nhiên biến mất.  Lưu Nguyễn về sau trở lại tìm cảnh bồng lai chỉ còn thấy sa mạc chói chang.