Ly Cà Phê Ngon Nhất

 

Tôi nghiện cà phê rất sớm, nói cho đúng là nghiện caffeine, bởi vì quen uống trà của má tôi, pha rất đậm.  Có một lần hồi còn học tiểu học đi học vội vàng không uống trà tôi ngồi xếp bằng trên ghế ngủ gục trong lớp, nước dãi chảy ra.  Thầy giáo cho đánh thức, cả lớp chế nhạo tôi là ngủ quên đến độ thằn lằn “tè” lên mặt.

Tôi không nhớ tôi uống trà từ lúc nào nhưng tôi biết chắc tôi bắt đầu uống cà phê từ năm chín tuổi.  Nhà tôi bị cháy, má tôi dọn về ở một khu ngoại ô tên là Tân Quí Đông, cách Quận Tư Sài Gòn chỉ có một con sông nhưng rất quê mùa với đồng lúa và rất nhiều sông rạch.  Má tôi lúc đó đã có cháu ngoại bằng tuổi của tôi.  Chín tuổi tôi nhận biết là má tôi yêu chìu cháu ngoại hơn tôi mặc dù tôi là con út.  Điều này cũng rất dễ hiểu bởi vì tôi là một đứa trẻ bướng bỉnh ngổ ngáo vượt bực, làm nhiều chuyện động trời kỳ khôi mà tôi không tiện kể.  Thêm một điều là tôi rất xấu xí, đen đủi và khẳng khiu, không phải như đám cháu ngoại trắng trẻo mủm mỉm như mấy con búp bê.  Còn thêm một điều, có lẽ là, tại vì tôi rất giống ba tôi.  Ba má tôi bỏ nhau từ khi tôi mới được ba tháng.  Mỗi khi má tôi phát cáu chuyện gì hay mắng: “mầy sao giống ‘ông già mắt kiếng’ quá đi!”

Từ lúc dọn về Tân Quí Đông má tôi có vẻ ngọt ngào gần gũi với tôi hơn.  Buổi sáng khi má tôi ra bán hàng ngoài chợ tôi vẫn còn ngủ.  Sáng thức dậy nếu tôi hôm nào không đến trường tôi đi bộ ra chợ chơi với má tôi.  Đây là một cái chợ chồm hổm vì tất cả những người mua bán đều ngồi chồm hổm dưới đất xem hàng hay trao đổi giá cả.  Khoảng chín giờ trưa chợ tan, dấu vết của cái chợ chỉ còn lại một ngả tư đường đất đỏ với dăm ba tấm lá chuối cạnh cây cầu bắt ngang dòng kênh đào.  Ở chợ này người ta có thể mua một ít cá bống cá kèo mới hốt ra từ trong vó, một mớ nấm rơm tươi mới hái, một ít đọt lá bí hay bông bí trên giàn, hay vài trái mướp hương.  Chợ tuy thế cũng có một hàng cà phê với cái bàn chừng một mét vuông thấp lè tè, vài cái ghế đóng bằng gỗ vụn cao hơn mặt đất chừng một tấc.  Má tôi gọi cho má một ly “xây chừng” nhiều sữa ít cà phê.  Má tôi gọi cho tôi một ly sữa nóng nhỏ xíu, nhỏ đến độ có thể nằm gọn trong lòng bàn tay của đứa trẻ chín tuổi.  Và bà múc vài thìa xây chừng cho vào trong ly sữa của tôi.  Sợ uống nhiều khó ngủ.  Ha!  Bà mẹ quê mùa không được đến trường tự học đủ để biết đọc truyện Phong Thần, Tây Du Ký, và Chung Vô Diệm của tôi đâu có biết ở trong trà có caffeine.   Đó là ly cà phê đầu đời của tôi mà thú thật đến bây giờ tôi vẫn không thể nào nhái lại cách pha.  Tôi không thể nào tìm lại hương vị cà phê ngày đó.  Có lẽ thức ăn, trong trường hợp này là thức uống, ngon nhất là thức ăn trong trí nhớ.  Những ly cà phê sau đó đều bị tôi đem đọ với cái cà phê trong trí nhớ mà tôi đã thêu dệt ít nhiều bằng sự tưởng tượng của mình.  Có thể cái ngon của cà phê tôi thưởng thức lúc ấy không phải là của cà phê mà là của sự thỏa mãn lòng ghen tị của tôi với đám cháu xinh đẹp mà má tôi cưng quí hơn.  Hay là vì tôi được hưởng trọn vẹn sự ân cần của má tôi mà không có ai ở gần để chia sẻ và lấy mất một phần nào má tôi.  Đến bây giờ tôi vẫn chưa hề tìm được hương vị của ly cà phê năm cũ.

Có thể nói tôi nghiện cà phê từ ngày đó.  Tôi thường trông ngóng cuối tuần và ngày nghỉ hè để tôi được ra chợ uống cà phê với má.  Một hôm tôi thơ thẩn đi đến chợ.  Trên đường đi tôi gặp một con rắn nằm dài giữa đường.  Tôi muốn đuổi con rắn đi để đến chợ nên hốt một nắm đất và đá ném vào con rắn.  Bị động và bị đau nó văng người phóng về hướng tôi nhưng vì tôi đứng khá xa nên nó cắn hụt tôi.  Sau đó nó nghển cố phóng vào bụi rặm.  Tôi sợ một mẻ hết hồn, chạy một mạch đến chợ lòng vẫn canh cánh con rắn sẽ quay trở lại rủ theo bầy đàn của nó và rượt tôi.  Cứ tưởng tượng từ trong lùm bụi chúng sẽ phóng ra quấn lấy chân tôi rồi cắn mổ.  Những câu chuyện về rắn mà tôi đã từng đọc là rắn biết trả thù, nếu rắn bị chặt đầu nó sẽ mang cái đầu đặt lên dép người ta lúc người ta ngủ, để khi thức dậy thò chân mang dép nó sẽ cắn người ta đến chết để trả thù càng làm tôi hốt hoảng hơn.  Tôi ra chợ đến ngồi cạnh má tôi và chờ hoài không thấy má kêu cà phê sữa.  Tôi hỏi và Má trả lời:  “Hôm nay không có sữa cũng không có cà phê.”  Trước cái nhìn của tôi Má nói tiếp:  “Hai vợ chồng chủ hàng cà phê cãi nhau đập hết đồ bán cà phê rồi!”  Rồi bà đuổi tôi về nhà học bài.  Tôi muốn khóc vô cùng.  Lần đầu tiên tôi học bài thất vọng, khi cái mình thèm muốn, ao ước mong chờ, đã không đến.

Những café bất tử trong ngành hội họa

cafe 1

Một trong những quán café nổi tiếng nhất trong giới hội họa là quán café đã được Vincent van Gogh mang vào bức tranh Café Terrace at Night (Quán Cà Phê trên Sân Cao Về Đêm) ông vẽ bức tranh này vào tháng Chín năm 1988.  Quán cà phê này vẫn còn tồn tại.  Năm 2003 quán được đổi tên là Café Van Gogh.  Bức tranh này miêu tả Place du Forum ở Arles, thành phố gần biển miền Nam của Pháp.

cafe 2

Van Gogh cũng vẽ thêm một bức tranh khác bên trong một quán café ban đêm có tên The Night Café.  Quán cà phê này được dựa theo Café de la Gare, ở địa chỉ 30 Place Lamartine cũng thuộc thành phố Arles của cặp vợ chồng chủ quán Joseph-Michel và Marie Ginoux, vào tháng Mười Một năm 1888.

cafe 3

Một bức tranh khác về café lộ thiên khá nổi tiếng được Konstantin Korovin sáng tác cuối năm 1890 có tên là A Parisian Café.

(Đoạn viết về cà phê trong hội họa được lấy từ nguồn Wikipedia)

 

Quán Cà Phê Làm Tôi Suy Nghĩ Nhiều Nhất

cafe momaTôi thích xem tranh nên hay đi viện Bảo Tàng Nghệ Thuật.  Cái cafe làm tôi suy nghĩ nhiều nhất là cái café bên trong Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Hiện Đại của New York (MoMA hay Museum of Modern Art of New York).  Quán cà phê nằm ở tầng hai dẫn ra một ban công.  Từ ban công khách có thể nhìn xuống công viên bên trong viện bảo tàng nơi trưng bày bằng các tượng điêu khắc mỹ thuật bằng đá và đồng đen.  Hôm ấy là một ngày đầu tháng năm trời vẫn còn khá lạnh, nhất là hôm ấy gió mạnh.  Sau khi đi xem nhiều nơi trong viện bảo tàng tôi thấy đói nên đến viếng quán café này.  Trước đó tôi đứng dưới công viên có tượng điêu khắc nhìn lên ban công của quán café tôi tự nhủ ngồi ở ban công vừa uống cà phê ăn bánh ngọt hay ăn trưa ngắm các tượng điêu khắc chắc là thú vị.  Lúc ấy vào giờ ăn trưa quán rất đông, người ta xếp hàng chờ vào rất dài.

Bạn đồng hành với tôi cộng thêm tôi nữa là bốn người.  Tất cả đều đã có công ăn việc làm, không ai giàu cả nhưng cũng chẳng phải nghèo.  Chúng tôi cùng có một quá khứ nghèo nàn vất vả của những năm vừa làm vừa học ở Mỹ nên nói chung đều thận trọng trong chuyện chi tiêu.  Trong đám có lẽ chỉ có tôi là người tiêu tiền bạt mạng nhất.  Ngoài cửa café có một bảng liệt kê món ăn và giá cả.  Tôi liếc nhìn một ly kem chừng hai muỗng kem tròn (scoop) khoảng năm đô la.  Món ăn chính như gà, heo, bò từ hai chục cho đến hai mươi lăm đô la.  Tôi nhẩm tính bọn tôi đi bốn người, một bữa ăn trưa ở café này làm tôi tốn ít nhất là cũng phải một trăm năm chục đô la, và phải xếp hàng ít ra là bốn mươi lăm phút.  Bàn qua tính lại tôi là thiểu số phải phục tùng đa số.  Thế là bọn tôi bỏ hàng, ra bên ngoài viện Bảo Tàng mỗi người mua một cái hotdog một lon soda, thế là xong một bữa ăn trưa dưới năm đô la cho mỗi người.  Không ai nói gì đến quán café này nữa cả.  Tuy nhiên, lòng tôi vẫn luôn nhớ cái dằng co trong lòng tôi lúc đó.  Tôi muốn biết cái cảm giác của một người ngồi ở ban công trong một viện bảo tàng nổi tiếng, trong gió se se lạnh, ngó xuống một công viên đầy những pho tượng điêu khắc mỹ thuật.  Để làm gì?  Để về sau nếu tôi có viết truyện tôi sẽ mang cảm giác ấy vào trong truyện.  Thì cứ tưởng tượng ra.  Dựa vào cảm giác thật sẽ dễ viết hơn.  Chừng nào thì viết?  Chắc phải chờ tới già, về hưu mới có thì giờ viết.  Trời đất, chờ đến đó thì đâu còn nhớ nữa.  Chuyện mới tuần trước còn không nhớ làm sao mà để dành cảm giác cho đến mấy chục năm sau.  Bộ khùng sao mà bỏ cả mấy chục đô la để mua cái cảm giác phù du đó?  Ờ mà có cái gì mà không là phù du đâu.  Một khoảnh khắc được ghi nhận còn hơn cả đời trôi qua không cảm giác.  Dù biết rằng cái cảm giác đó rất phù du tôi vẫn muốn bỏ ra ngần ấy tiền để mua cái cảm giác đó.  Tôi không nói lời nào với những người đồng hành về ý muốn của tôi, nhưng tôi vẫn nhớ hoài quán cà phê ấy.  Một ngày nào đó tôi sẽ trở lại MoMA một buổi sáng đầu tháng năm gió vẫn còn se lạnh và tôi sẽ ngồi ở cái ban công ấy rồi ngó xuống công viên ấy.  Và tôi hy vọng sẽ cảm thấy một cái gì đó phù du nhưng có thật trong vòng một bữa ăn.

 

Quán café tôi yêu nhất

 

 

Đó là một quán café trong bài hát Hà Nội Mùa Vắng Những Cơn Mưa có câu “Quán cóc liêu xiêu một câu thơ.”  Hình như cái hình ảnh quán cóc nghèo nàn xiêu vẹo tự nó đã mang dáng dấp những bài thơ dang dở.

Mưa chiều thứ Bảy

1

Chạy trốn mưa, chúng tôi đứng dưới vòm của viện bảo tàng Hirshhorn nhìn màn mưa giăng ở Washington DC.  Cũng may là trời không mấy lạnh và tôi khôn hồn mặc áo len bên ngoài.  Thêm một đôi tình nhân mắc mưa.

2

Dưới vòm của viện bảo tàng Hirshhorn, mưa tạo thành một lớp nước mỏng phủ mặt đất giống như mặt hồ.

3

Một cái xe bán kem cũng chạy trốn mưa.

Khi em ngủ tôi biến thành chiếc gối
để phòng hờ. . . ngộ nhỡ em muốn ôm
để đêm hờn em có cái vứt luôn
sáng nhặt lại. Thấy mình sao. . . dữ thiệt.

Biết là đoạn thơ này chẳng ăn nhằm gì đến những tấm ảnh, nhưng đọc cho vui.  Ăn cắp của một nhà thơ nổi tiếng trong bài Hiến chương tình yêu.  Nhớ mang máng là của Nguyễn Tất Nhiên, giọng thơ cũng của Nguyễn Tất Nhiên nhưng tôi không chắc.  (xin đính chính bài thơ này của Du Tử Lê). Của ai cũng được nhưng chắc chắn không phải của tôi.

Đưa Em Về Dưới Mưa

đưa em về dưới mưa

Thứ năm có khách đến chơi.  Phái đoàn gồm có 7 người.  Ba người đến từ Việt Nam, hai người đến từ Texas và hai người đến từ một thành phố nhỏ bên cạnh thành phố của tôi, cùng tiểu bang.  Tôi sợ nhất là chuyện nấu ăn đãi khách, bởi vì tôi nấu ăn rất dở.  Canh chua cá bông lau, cá chim muối chiên, và rau muống luộc chấm nước mắm.  Ba dĩa rau muống luộc bay vèo trước nhất.  Mấy tô canh chỉ hơi vơi đi một chút.  Kỳ này khách về rồi là tôi sẽ phải ăn thức ăn thừa chắc cả tuần chưa hết.

Thứ Sáu đến nhà của hai người ở thành phố kế bên.  Hai người đến chơi tối qua mời lại dù tôi rất lười đi nhưng không dám từ chối sợ người ta cho là mình không muốn kết bạn.  Hai người này rất giàu.  Họ đãi các món ăn của Mã Lai họ đặt từ nhà hàng.  Ăn lạ miệng.

Thứ Bảy lái xe đi Annadale tiểu bang Virginia gặp người chị.  Chị từ Texas đến thăm người bạn ở Annadale.  Chỗ của tôi đến Annadale phải năm giờ lái xe.  Bạn của chị đãi ăn trưa xong rồi chúng tôi vào Washington DC chơi.  Tôi mới đi hồi đầu tháng Tư xem hoa đào nhưng vì muốn gặp chị T. và chị chưa được xem DC nên tôi lại đi.

Buổi chiều trời bỗng đổ cơn mưa bất chợt.  Chúng tôi nấp dưới hiên của tòa nhà đồ sộ xây theo hình tròn.  Cơn mưa chưa dứt hẳn chúng tôi đi dưới mưa để đến chỗ đậu xe.  Trên đường đi bắt gặp hình ảnh hai người che dù đưa nhau về dưới cơn mưa.  Mọi người thách tôi tìm ra câu thơ nào có liên hệ đến trời mưa để đi chung với tấm ảnh này.  Thơ về mưa thì có khối bởi vì Việt Nam là xứ mưa mà.  Đây nhé:

Trời nào đã tạnh cơn mưa.
Mà giông tố cũ còn chưa muốn tàn – Nguyễn Tất Nhiên

Tháng sáu trời mưa, trời mưa không dứt
Trời không mưa anh cũng lạy trời mưa
Anh lạy trời mưa cho ướt áo em về – Nguyên Sa

Đưa em về dưới mưa
Nói năng chi cũng thừa
Đưa em về dưới mưa
Áo em bùn lưa thưa  – Nguyễn Tất Nhiên

Hay bạn có thể thay thế bằng câu “Má em đòi đi thưa.”   Tác giả vô danh

Mai em đi anh chắc trời mưa mau
Mưa thì mưa chắc em không bước vội
Nhưng chậm thế nào thì cũng phải xa nhau – không nhớ tác giả có thể Nguyên sa hayTrần Anh Tuấn.

Tôi yêu hình ảnh hai người đưa nhau về trong mưa trông lãng mạn ra phết. Ngày còn trẻ tôi vẫn thường tưởng tượng đến một tấm tranh vẻ hình hai cô cậu thiếu niên choai choai, che dù đưa nhau đi trông mưa mù, đến một chỗ vắng cụp dù xuống để hôn nhau. Cây dù che khuất hai người nên không ai thấy cho dù chung quanh chẳng có ai nhòm ngó hai người.

Tôi cũng nhớ một đoạn phim người vợ giận chồng đưa con gái đi nghỉ hè một tuần.  Trong tuần lễ này bà vợ có một summer fling và đứa con gái gặp một cậu bé trạc tuổi và lần đầu tiên trong đời cô biết yêu.  Hết kỳ nghỉ hè, bà mẹ được người tình tặng cho một đóa hồng.  Khi khép cửa lại để mang vali về, bà ném đóa hồng xuống đất và gót giày của bà nghiến đóa hồng nát bét.  Đối với bà đó chỉ là một chuyện tình ngắn ngủi tạm bợ, hết mùa hè là hết yêu.  Nhưng cô bé con chia tay với người bạn trai đầu đời, hai đứa đứng cách nhau qua một lớp tường kính trong suốt.  Bên ngoài trời mưa ướt sủng, tường kính mờ đục hơi nước, hai đứa chạm mười đầu ngón tay qua lớp kính, thèm được nắm tay và thèm một nụ hôn cuối cùng.  Ôi mối tình đầu bước nhẹ mà sâu.  Phim thật lãng mạn và tôi ngạc nhiên là ở tuổi này, tôi và các bạn của tôi vẫn còn rất lãng mạn.

Ở bất cứ tuổi nào tình yêu cũng vẫn có thể bắt đầu.  Và người ta vẫn có thể yêu thật thà và say đắm.  Tôi tin thế.