Mộng Ngoài Cửa Lớp

Hôm qua viết bài có một chi tiết định kể nhưng lại quên, đó là vào giờ Hóa buổi chiều bên ngoài cửa sổ bên trái là hàng rào làm bằng cây hoa dâm bụt còn gọi là hoa lồng đèn.  Giờ học khó, thầy dữ nhưng tôi bản chất mơ mộng cứ ngồi ngó ra ngoài nhìn những hoa lồng đèn đỏ đong đưa trong nắng và nghĩ tới thơ Đinh Hùng nào là “hồn lơ đãng mộng ra ngoài cửa lớp”  hay là "là học trò nhưng không sách cầm tay, có tâm sự đi nói cùng cây cỏ” hay là “ta bước đi chân vẫn dạo bên người, ngoài cặp sách trần ai xem cũng nhẹ."

Thời của chúng tôi và cả thế hệ đàn anh của chúng tôi là thời của lãng mạn của mơ mộng.  Tôi đang định đổ thừa ông Duyên Anh đã làm báo Tuổi Ngọc làm mê hoặc tuổi trẻ của chúng tôi.  Nhưng chợt nhớ ra là có những người ở tuổi đàn anh, thí dụ như anh tôi lớn hơn tôi gần hai mươi tuổi, cũng lãng mạn không kém.  Anh tôi là người chép những bài thơ tình vào vở.  Nhưng ông Duyên Anh là người đổ dầu vào lửa làm cháy thêm ngọn lửa lãng mạn trong tôi và rất có thể nhiều bạn bè khác.  Những câu thơ tôi còn nhớ đến bây giờ là do đọc những bài thơ ông đã đăng hay nhắc nhở.  Chúng tôi sống giữa bom nổ đạn bay và những bài thơ tình là những viên thuốc giúp người ta quên đi thực tại.

Hai người thầy dạy Hóa học

Hôm nay trời đẹp, nắng ấm.  Một đôi lúc trong ngày trời âm u như muốn đổ mưa nhưng chỉ một lúc sau là có nắng trở lại.  Trên đường đi bộ thấy có một vuông đất bỏ hoang cỏ dại mọc đầy nhưng lẫn trong cỏ có một bụi hoa mẫu đơn nở xum xuê.  Bụi hoa mẫu đơn trước nhà tôi chỉ mới mọc vài lá, có vẻ èo uột chừng như không sống lâu.  Tôi rất thích những lần đi bộ một mình.  Khi đi bộ tôi thường nghĩ ra đề tài để viết. 

Tôi mở blog này với ý định trò chuyện với các bạn học cũ và hy vọng biết thêm bạn mới.  Thỉnh thoảng nhắc lại chuyện thời còn đi học cũng vui.  Tôi bây giờ nhớ chuyện thời xa xưa nhiều hơn chuyện hiện tại.  Mỗi buổi sáng đi làm vào trong cơ quan tôi phải cầm thẻ nhân viên kéo rà qua máy điện tử để “check in” và mười sáng thì có hết chín buổi đã vào đến bàn làm việc tôi phải trở ra để tự kiểm lại xem mình có quên check in không.  Và cứ mười lần kiểm soát như thế là có chín lần tôi đã check in mà không nhớ.  Tôi vốn đãng trí hay quên từ nhỏ nên tôi không biết có phải mình đã bắt đầu bị lẫn hay chỉ vì lơ đãng không chú ý.

Thế thì bây giờ ôn lại chuyện cũ bởi vì không biết bao giờ mình sẽ không còn nhớ.  Chuyện ngày xưa ở trường trung học thì có bạn và thầy cô.  Bây giờ nói chuyện thầy cô trước nhé.  Có rất nhiều thầy cô nhưng cô giáo tôi nhớ nhiều nhất là cô Hoàng Thị Doãn dạy toán năm lớp 8 cho đến lớp 10.  Nhớ đến cô nhiều nhất vì cô có nét mặt rất lạ, dáng người cô cao lớn, cách ăn mặc rất sang, rất đúng mốt.  Cô thích mặc áo dài không có cổ, quần lụa trắng hay lụa cùng màu với áo, da cô trắng, cô mang giày dây sandal và chân cô gót đỏ có nốt ruồi.  Tóc cô quấn cao có cái đuôi như kiểu đuôi tóc thò ra dưới khăn mỏ quạ.  Ấy chết, cô không quấn khăn mỏ quạ đâu nhé.  Tóc cô vấn quanh đầu trông rất hay.  Nhưng mà cô ác lắm.  Hề hề.  Cô ác ở chỗ là cô hay đọc bài làm kiểm tra điểm từ thấp đến cao.  Tôi cứ khẩn cầu ông bà là đừng nghe tên mình sớm quá nhưng khổ nổi tên tôi bao giờ cũng nằm trong 5 hay 6 người đầu tiên.  Đến năm lớp 10 tôi tự học toán trước ở nhà nên có tiến bộ làm cô khá ngạc nhiên.

Tôi không nhớ còn cô nào đã dạy lớp tôi không.  Chỉ nhớ có một cô hình như tên Tuyết chủ nhiệm ban báo chí đã không cho đăng bài tôi viết trong báo xuân của trường và có một bạn nào đó trong ban báo chí bỏ vào đăng đại vì thấy là bài hay.  Trời ơi, lúc đó sao mà tôi kiêu căng về văn chương hạng bét của tôi đến thế.

Tôi nhớ thầy Vui dạy vạn vật, rất nhỏ người, da ngăm đen, giọng nói rất dịu dàng.  Tôi nhớ thầy San dạy Anh văn rất đẹp trai, và thầy còn nổi tiếng nhờ đàn hay và là anh của nhạc sĩ kiêm ca sĩ Quốc Dũng.  Tôi nhớ thầy Tự dạy toán năm lớp 12 nổi tiếng nhờ thầy biết xem bói.  Thầy xem tướng tôi và bảo rằng tôi phải rất là vất vả mới thành công.  Cố gắng 10 phần thì chỉ được hưởng kết quả của mình 7 phần.  Từ khi qua Mỹ có những năm tôi cố gắng rất nhiều.  Nhớ lời thầy xem bói cố gắng 10 phần thì được hưởng 7 phần, tôi đã cố gắng 120 phần trăm.  Kết quả: đủ ăn đủ mặc.  Tôi nhớ thầy Trần dạy Sử Địa.  Mỗi lần có chi tiết nào quan trọng thầy gõ ngón tay lên đầu nhè nhẹ vào bảo các em phải cố ghi nhớ cho nó in vào trong óc của các em.

Thưở ấy tôi chỉ muốn học môn văn thôi cho nên các môn Toán, Lý Hóa, Sinh ngữ, Công dân và Sử Địa tôi rất chán không muốn học.  Vạn vật thì không đến nỗi nào nhưng tôi ghét nhất là bị bắt vẽ.  Trời ơi sao tôi chẳng có khiếu vẽ chút nào.

Trong tất cả các thầy cô, người mà tôi nhớ nhiều nhất là thầy Đinh Thế Vinh.  Nhớ ngày ấy sao thầy dữ quá.  Thầy chửi mắng học trò tàn tệ.

Giờ Lý Hóa thường vào buổi chiều.  Học buổi sáng xong các bạn ở gần về nhà ăn cơm ngủ trưa.  Tôi ở xa mãi trong ruộng Tân Qui Đông nên phải ở lại trường, giở lon gigo cơm ra ăn.  Khắp trường không có một chỗ có bóng mát để ngồi.  Trời nóng phải ngồi ngoài mé tường nắng hắt vào trong mặt.  Giờ học dường như 2 hay ba giờ chiều, giờ nóng nhất và buồn ngủ nhất.  Thầy lái xe hơi, da trắng xanh, tóc bóng dầu.  Tôi thấy cả những vết gầu dính vào trong tóc vì hình như thầy bị gầu nặng lắm.  Thầy có dáng rất thư sinh, mảnh khảnh dạy cả Vật Lý lẫn Hóa Học.  Trong lớp có nhiều học sinh giỏi… hơn tôi.  Bài kiểm tra hóa học đầu tiên không hiểu sao tôi được điểm cao.  Cùng được điểm cao với tôi có Nguyễn Mười.  Tôi vẫn còn nhớ mặt Nguyễn Mười.  Đi học Mười thường mặc áo vàng, quần nâu hay quần xanh rêu.  Nhóm của tôi có một vài bạn gái thích Nguyễn Mười học giỏi nên thường hay ghép đôi Mười với một bạn gái học cũng rất giỏi trong lớp.  Thầy Vinh có một hôm không biết cáu chuyện gì, bước vào lớp thầy đã lên lớp chửi cả lớp sa sả.  Và thầy giở sổ kiểm bài đứa nào điểm cao bị bắt lên bảng trả bài.  Chẳng có gì, thầy bắt vẽ nguyên tử hydrogen và nguyên tử helium.  Một cái thì có một hạt proton, cái kia có hai hạt.  Tôi dám cá là lúc ấy cả lớp bạn nào cũng thuộc bài cả nhưng vì thầy mắng quá và chúng tôi cũng chẳng biết ý thầy muốn gì nên ít bạn nào làm trúng.  Bị thầy đuổi về vừa sợ vừa quê.  Ấy thế mà thầy làm thơ nghe cũng mùi ghê lắm.

Em đi bỏ lại kinh kỳ
Đường xưa lối cũ anh đi một mình
Nét buồn gợn trán băng trinh
Tiễn nhau chẳng rượu ly đình cũng say.

Mấy mươi năm sau tôi vẫn nhớ cách thầy hay chửi, chửi như hát hay.

Khi qua Mỹ tôi vẫn sợ môn Hóa nên học chăm chỉ lắm.  Thầy dạy Hóa của tôi, Dr. Fox là một người da đen rất yêu học trò.  Trong lớp có một vài học trò nghèo ông nâng đở khuyến khích học.  Cách ông dạy thường là khen khi chúng tôi làm đúng và bỏ tiền riêng ra làm giải thưởng cho học sinh.  Giải thưởng không nhiều nhưng chúng tôi luôn muốn làm thầy vui lòng. Tôi thường mượn bài về học trước nên dù chưa nói tiếng Anh rành tôi vẫn theo kịp.  Có thể nói thầy Vinh có công vì nhờ thầy tôi biết môn Hóa không phải là môn khó nhưng cần phải chú tâm học kỹ.  Và tôi vẫn âm thầm so sánh hai người thầy dạy tôi môn Hóa học.   

 

Chuyện dông dài không đầu không đuôi

Tối qua tôi đi ngủ tương đối đúng giờ và ngủ khá ngon.  Thức giấc lúc 2:30 sáng nhưng chừng mười lăm phút sau ngủ lại được.  Sáng nay dậy muộn.  Tôi mở mắt thì nắng đã lên cao.  Bóng lá in vào cửa sổ thành những chùm hoa nắng nhảy múa lung linh.  Bên ngoài cửa sổ chỉ toàn hai màu, xanh lá cây và xanh da trời.  Hai màu xanh này biến dạng từ sẫm đậm đến thoáng nhạt tạo thành một bức tranh dịu mắt.

Tôi quấn mền như một con sâu nằm trong kén, lười biếng.  Tôi có cảm tưởng như mình là một đứa trẻ Home Alone không bị ai kềm kẹp, chuyện ăn ngủ không theo giờ giấc bình thường, sáng ngủ dậy không phải gấp mền, thay vì nghĩ hôm nay phải nấu món gì tôi nghĩ làm thế nào tôi có thể viết hết những điều nhảy múa trong óc tôi như những hoa nắng lung linh trên cửa sổ.  Viết, đối với tôi bao giờ cũng là một hạnh phúc, nhất là tôi không phải viết theo ý ai hay phải đắn đo tự hỏi viết như thế nào thì hay.

Tôi sống giữa những người tài giỏi và thông minh hơn tôi nên bất cứ những gì tôi làm ra tôi phải dấu nhẹm đi.  Món ăn hay viết văn hay trang điểm hay trang trí.  Lúc nào tôi cũng bị chê bai và phê phán do đó tôi không muốn cho người chung quanh biết tôi nghĩ gì làm gì.  Người viết văn cũng như ca sĩ, bao giờ cũng muốn có người nghe mình, đọc những điều mình viết.  Nhưng hễ bẩm sinh mình là loài chim biết hót thì trước sau gì cũng phải hót cho dù chẳng ai nghe.  Hễ sinh ra đời làm loại cá bay thì thế nào cũng phải bay, cho dù bay rồi rơi lên bờ, cạn nguồn sống và phải chết.  Những người trình diễn vì lời khen nếu không có tiếng vỗ tay thì họ sẽ thôi diễn.  Những người cần phải nói lên tiếng nói ứ nghẹn trong tâm hồn thì họ sẽ chờ cho có lúc nào không còn bị ai bắt mình câm nín họ sẽ nói cho thỏa lòng. 

Hôm nọ xem tin tức đâu đó thấy có một nhạc sĩ chơi violin danh tiếng ra đứng giữa nhà ga để biểu diễn một mình.  Không mấy người nhận ra tài năng của ông và ông cũng không thâu được tiền.  Chỉ có một hay hai người đủ kiến thức để nhận ra tài năng của ông và nhận ra ông là một danh cầm của thế giới.  Ông nói rằng ông không phiền là không ai biết đến ông.  Ông chỉ thấy sung sướng được chơi những bản nhạc mà ông yêu thích.  Tuy nhiên Bá Nha bao giờ cũng hạnh phúc có một Tử Kỳ.

Từ sáng đến giờ tôi lẩn thẩn với những chuyện không đầu không đuôi.  Tối qua bắt đầu gom những ghi chú để viết bài điểm sách quyển Tuyết.  Rồi thì tôi lan man đọc qua những cuộc thánh chiến, những thập tự chinh, tranh chấp của Hồi Giáo và Thiên chúa giáo, lịch sử của Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng vẫn chưa bắt đầu.  Bắt đầu một bài viết bao giờ cũng khó khăn.  Đáng lẽ tôi nên dùng thì giờ đi bát phố như có người đề nghị.  Tôi đã chán bát phố lắm rồi.  Tôi đã có tất cả những gì mà một người phụ nữ trung lưu thèm muốn.  Có đến độ thừa mứa và lãng phí và thấy vật chất chỉ làm cho tôi cảm thấy bị tù đày ràng buộc.  Bạn hỏi có phải tôi hạnh phúc.  Tùy theo người định nghĩa hạnh phúc.  Tôi có cái hạnh phúc của một quận chúa bị giam giữ trong luật lệ nguyên tắc.  Tôi ngồi trong lâu đài mà mơ làm một tên mục đồng cỡi con ngựa hồng rong chơi.  Tôi thèm được đến chỗ nào không còn ai biết đến mình để không ai để ý là mình già hay trẻ, xấu hay đẹp, giàu hay nghèo.  Tôi thèm một mình một ngựa (sắt) đến những nơi hoang dã chỉ có trời có biển có núi có mây.  Và phải có internet. 

Rừng Sau Nhà

1

Khách ở xa đến chơi, nhất là khách quen sống trong thành phố lớn, thường rất thích chụp ảnh rừng phía sau nhà tôi.  Đã nhiều cây cối như rừng thì rừng to hơn đi nữa cũng chỉ là rừng.  Thấy cây lá nhiều để thấm câu ca dao tạ tình, “Ngó sông sông rộng, ngó rừng rừng xa.” Hay tỏ tình, “Rừng bao nhiêu lá thương mình bấy nhiêu.”  Hay thách đố tình, “Đố ai quét sạch lá rừng để tôi van gió gió đừng rung cây.”

2

Hoa dại mọc khắp nơi, không biết là cây gì, có lẽ là một loại dâu dại hay táo dại.

3

Đây là hoa honeysuckle.  Hoa rất thơm và có vị ngọt.  Đợi cho hoa to hơn một chút nhưng chưa nở, sáng sớm ra ngắt hoa, ở cuối cuống hoa nếu vắt nhẹ sẽ tiết ra mật hoa.  Hoặc cho vào mồm, dùng lưỡi lừa vào trong cánh hoa và hút mật hoa sẽ thấy vị ngọt thanh, mát như giọt sương.  Tên việt của hoa là kim ngân nhưng tôi đặt cho nó là hoa Hương Mật dựa tựa đề bài thơ Rừng Hương mật của Vũ Hữu Định.  Người ta làm kem thoa da nhái theo mùi hương của hoa này và bán rất đắt tiền ở trong các hiệu bán đồ lót hạng sang như Victoria Secret.  Tuy nhiên mỹ phẩm hương rất nồng.  Hoa thơm sáng sớm và thơm nhất vào buổi tối.  Đi bộ buổi tối giữa ánh đom đóm lập lòe và hương của hoa thật là . . . tình tứ.

Choosing a Stone – Chọn Đá

Bài thơ của Nancy Willard cho người đọc nhìn thấy những suy nghĩ thầm kín qua hành động nhặt đá của những người trong bài thơ.  Bài thơ này trùng hợp với nhận thức của tôi khi tôi nói rằng người ta thường nhìn thấy những gì người ta biết.  Biết ở đây tôi muốn nói là nhận dạng những gì người ta đang suy tư, một ám ảnh nào đó, hay một kỷ niệm có khi thân thiết, có khi đau đớn.  Cũng như chụp ảnh vậy, chụp gì thì cũng là chụp ý nghĩ trong tâm hồn mình.  Những chọn lựa này là những chọn lựa vô thức.  Vì sao giữa bao nhiêu là đá mà người chỉ chọn viên đá này mà không chọn viên đá kia.  Giữa muôn vàn chữ nghĩa tại sao người ta viết về chuyện này mà không viết về chuyện kia? Thằng bé với sự tò mò háo hức sinh lý của thiếu niên, người đàn ông tìm cảm giác quen thuộc ẩn dụ trong hòn đá họ chọn.  Tuy nhiên thú thật tôi không hiểu cái chọn lựa của người đàn bà trong những câu cuối cùng.  Hiểu nhưng không chắc, và sợ là mình hiểu sai ần dụ của tác giả. 

Dịch nhất là dịch thơ là một hành động dại dột nếu không nói là điên rồ. Tại vì nếu dịch có giỏi thì bài thơ sẽ mất một phần hồn và nếu dở thì không ai hiểu bài thơ muốn nói gì.  Tôi không có năng khiếu về thơ, chỉ thỉnh thoảng đọc một bài, có thấy hay thì vì nó có âm điệu, hình ảnh đẹp hay hợp với tâm trạng của mình.  Còn bảo phân tích hay diễn giải thì tôi chịu chết.

Ở đây tôi xin lược dịch bài thơ theo lối tôi hiểu.  Nếu có ai chỉ chỗ sai thì mình học hỏi thêm và sửa chữa lại.  

Bản dịch bài thơ Chọn Đá

Khi thủy triều rút lui rôi, để lại đá
trên bờ cát rộng.
Thằng bé chỉ chọn những phiến đá màu đen bị chia hai bằng một đường nứt màu trắng nhuyễn như sợi tóc,
như một gói đồ quá riêng tư không thể mở ra trước mặt mọi người
Mẹ của nó chỉ thu nhặt những viên đá giống như thức ăn:
những quả trứng thật to và khoai tây bằng đá đen
và ổ bánh mì có lớp vỏ bên ngoài lạnh ngắt.

Người đàn ông này săn những viên đá trắng,
nhẵn như một quả cây không tì vết
làm cho ông có cảm giác như nó dành riêng cho bàn tay của ông.
Ông nhặt một viên đã lên, sờ dọc theo đường nứt rất nhỏ.
ném nó đi.  Người đàn bà này để dành những viên đá
sắp sửa bị tận diệt.  Mỏng như tai mèo,
chúng bóng như những đồng xu đã mòn nhẵn
để lấy hên, trong chuyến vượt thoát.

Nancy Willard sinh ngày 26 tháng Sáu năm 1936, ở Ann Arbor, Michigan.  Bà là nhà văn viết cho thiếu nhi và cũng là nhà thơ.  Năm 1982 bà được giải thưởng Newberry Medal, một giải thưởng của hội Thư Viện Phục Vụ thiếu nhi.  Bà sống ở Poughkeepsie, New York và giảng thuyết ở Đại học Vassar.  Bà tốt nghiệp ở Đại học Michigan, được giải thưởng Hopwood dành cho học sinh xuất sắc về ngành văn.  Sau đó tốt nghiệp tiến sĩ ở đại học Standford.


The tide pulls back, leaving its cargo of stones
on the broad counter of sand.
A boy takes only black stones halved with a white thread,
like a parcel too private to open.
His mother gathers stones that mimic food:
two quartz eggs and a granite potato
and a loaf of bread with a cold crust.

This man hunts the white stones,
smooth as unblemished fruit
made, he feels, for his hand alone.
He picks one up, fingers a hairline crack.
Throws it back.  This woman saves stones
on the verge of extinction.  Thin as a cat’s ear,
they shine like coins rubbed faceless
for luck, for safe crossing. 

Nancy Willard

 

Giữa Hai Vì Sao

Lấy ý từ câu thơ “em có về ăn cưới những vì sao” của Hoàng Anh Tuấn.

Tôi nghỉ làm ngày thứ Sáu và ngày thứ Hai.  Định nói là được nghỉ nhưng thật ra là bị nghỉ.  New Jersey và một số tiểu bang thiếu ngân quỹ nên bắt buộc nhân viên (có liên hệ đến chính quyền) nghỉ không ăn lương (furlough).  California bị bắt nghỉ nhiều hơn New Jersey.  Tôi bị bắt nghỉ mỗi tháng một ngày.  Tôi lấy cuối tháng Năm đầu tháng Sáu cộng thêm hai ngày cuối tuần là được nghỉ bốn ngày.  Có nghĩa là có một tuần tiền lương của tôi bị giảm xuống 40 phần trăm.  Người Mỹ họ cằn nhằn than thở thậm chí chửi bới rất nhiều.  Tôi vốn an phận biết mình chẳng là gì nên tự an ủi, không bị đói, không bị lạnh, không bị ngủ ngoài đường, nên có nghèo thêm chút đỉnh cũng không sao.  Mất ngủ vài đêm tôi như người bị kiệt sức vì thế bị nghỉ vài ngày dưỡng sức có thể đây cũng là điều đáng mừng.  Có người hỏi nghỉ bốn ngày làm gì, tôi trả lời tôi sẽ làm biếng.  Có cơ hội được làm biếng là một hạnh phúc, phải không?

Thế là sáng nay thức dậy sớm như mọi ngày.  Thay vì vội vã chạy ra khỏi cửa, tôi mở nước nóng vào bồn tắm và nằm ngâm.  Nước nguội thì mở thêm nước nóng, cho đến khi tôi chán.  Bây giờ thì pha một ly trà nóng và như một vầng trăng soi bóng trên mặt hồ tôi soi hồn tôi trên mặt computer.  Thật là một hạnh phúc.

Trời đang mưa.  Mưa từ hồi 4 giờ sáng.  Mưa nhiều nên không nghe tiếng chim chắc là dúi đầu vào cánh của nhau mà ngủ.  Cánh rừng đằng sau nhà tôi dầy và xanh những lá che khuất hết khoảng trời không chỉ nhìn thấy lúc mùa đông.  Mưa nhiều cho giếng thêm sâu nhiều nước.  Nhà tôi dùng nước giếng.  Năm mới dọn về trời hạn hán lúc nào cũng sợ là thiếu nước để dùng. Tôi thức giấc lúc 2:30 trăn trở mãi không ngủ được, lò dò lang thang trên mạng đọc báo và đọc blog.  Cám ơn có người chúc ngủ ngon và dễ thương.  Nhận ra tính mình dễ ghét thật.  Cái tật nói thẳng luôn làm người ta phật ý.  Có lẽ nên tu hành nhiều một chút tập dễ thương để có người ca rằng may mà có em.  Cái yahoo plus này có gì trục trặc mà ăn hết cái danh sách người vào blog tôi.  Mở ra không thấy ai vào liên tiếp mấy ngày.  Chắc là không ai vào thật.  Không sao, đây chỉ là những chuyện bâng quơ mình nói mình nghe.

Tôi bắt đầu viết nhật ký năm tôi chín tuổi.  Anh tôi lớn hơn tôi mười chín tuổi mới cưới vợ.  Chị dâu tôi lớn hơn tôi mười tuổi.  Thầy giáo Nguyễn Hữu Luận dạy lớp ba bảo tập viết nhật ký để có thể làm luận văn hay.  Tôi rứt mấy tờ giấy đôi chính giữa tập, gấp lại lấy kim may thành một quyển sổ nhỏ để viết nhật ký.  Có lẽ tôi là một đứa trẻ cô đơn, vì thế những vui buồn lo âu của một đứa trẻ chín tuổi tôi đều viết vào nhật ký.  Người thích đọc nhật ký của tôi là bà chị dâu của tôi.  Tôi không muốn ai biết những thầm kín riêng tư của mình nhưng bà chị dâu của tôi khôn vàng trời, tôi dấu đâu chị cũng tìm được.  Tôi không xem blog là một dạng nhật ký bởi vì không ai dám nói những gì thầm kín riêng tư.   Ngay cả một suy nghĩ thật cũng chẳng ai dám phơi bày cho dù bên kia mặt hồ ảo không ai biết mình là ai.  Blog có cái duyên của nó.  Có lẽ vì thế mà quyển Diary of Bridget Jones là quyển sách bán chạy được quay thành phim bởi vì trong cái thú nhận những ngây ngô, lỗi lầm, mơ ước, hy vọng, và thất bại của tác giả viết dưới dạng nhật ký quyến sách làm cho độc giả tìm thấy một chút con người thật, tâm hồn thật của chính mình.

Thế là tôi có hai ngày extra để làm biếng.  Nhưng không biết phải làm biếng như thế nào đây.  Tôi đã đọc xong quyển Snow của Orhan Pamuk, nhà văn đoạt giải Nobel năm 2006.  Đọc và ghi chú cẩn thận.  Tôi có thể viết một bài điểm sách tuy nhiên muốn bài điểm sách có chất lượng tôi phải đọc một vài quyển khác cũng của Pamuk thí dụ như My name is Red, The White Castle và The Black Book.  Tuy nhiên nói thật tôi không có hứng viết về tác giả này.  Tuy là ông được giải Nobel nhưng văn ông đọc rất chán.  Khó mà nói quyển Snow là tác phẩm văn học, có nhà phê bình gọi nó là political thriller (sách trinh thám có tính cách chính trị).  Tôi chỉ thấy nó là một quyển sách thuần về chính trị như hai ba nhà chính trị sa lông ngồi đó bàn cãi với nhau nó thiếu tính chất quyến rũ lôi cuốn của một thriller.  Thriller là phải hấp dẫn như quyển Da Vinci Code hay một số sách của John Grisham, Tom Clancy, v.v…  Một người bạn của tôi cũng là người Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng bà thấy có nhiều tiểu thuyết gia người Thổ Nhĩ Kỳ viết hay hơn Pamuk.  Vì ông đã được giải Nobel, là một giải có giá trị tài chánh cao nhất và cũng quí giá nhất nếu nói về mặt phát biểu tiếng nói nhân quyền của nhân loại, không ai dám chê.  Bởi vì chê đúng thì người ta cho là minh ghen tị.  Còn chê sai thì lòi cái ngu dốt của mình.  Còn chưa hề viết quyển sách nào thì làm sao dám chê văn hào giải Nobel.  Nhưng nghĩ cho cùng, người ta không bắt buộc phải biết làm ra một chiếc xe để có thể nhận xét chiếc xe này đẹp hơn hay tốt hơn chiếc xe khác.  Dĩ nhiên cái này đẹp hơn hay tốt hơn cái khác cũng chỉ tùy theo cảm nhận của mỗi người.  Một trong những lý do truyện của Pamuk không hấp dẫn tôi là bởi vì tôi không nhìn thấy tiếng nói vận mệnh của dân tộc tôi trong đó.

Tôi đặt mua quyển The Noodle Maker nó đã đến được mấy ngày.  Alice Munro được trao giải Man Booker thế giới.  Tôi có truyện ngắn của bà.  Tôi có quyển Tân văn và Ngẫm Chuyện Nhân Sinh của nhà văn Vương Trùng Dương do chính tác giả ký tặng chưa đọc.Tôi muốn viết tạp ghi về hoa trúc đào và phù dung.  Phải chi có một vị đại ca nào đó ra lệnh hay đặt cọc viết một bài theo chủ đề gì thì chắc là tôi không phải suy nghĩ đắn đo. Làm biếng kiểu này hai ngày không thấm vào đâu.  Tôi vẫn thường ước ao được có người nuôi cơm ngày hai bữa để tôi có thể làm biếng và soi bóng mình qua mặt hồ ảo ảnh của văn chương.

Bây giờ là buổi sáng.  Những người tôi quen ở bên kia trời đang nghĩ gì làm gì?  Những người trên xe lửa đi đến cơ quan đang nghĩ gì làm gì.  Nơi tôi là buổi sáng thì ở đâu đó trên quả địa cầu hiện là bóng tối.  Tôi đang là sao Mai thì có người đang là sao hôm như trong một câu thơ mà tôi không còn nhớ tên tác giả “buổi sáng em là sao Sâm buổi chiều em là sao Thương và tôi mơ theo em suốt sáng suốt chiều”.  Hay một câu thơ khác “đang quân hoài qui nhật thị thiếp đoạn trường thì”.  Đọc thơ và nhớ đến thơ cho đời thêm thi vị chớ thật ra quân cũng chẳng hoài qui mà thiếp thì cũng chẳng có nỗi đoạn trường nào cả.  Những người đang ở bên trời đông có ai nghĩ nhớ đến những người đang ở bên trời Tây.

Cho người ở bên trời đang tối hay chưa sáng:

Chốn Hàm Dương chàng còn ngoảnh lại
Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang
Cây Hàm Dương cách Tiêu Tương
Khói Tiêu Tương cách Hàm Dương mấy trùng
Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy hàng dâu
Hàng dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Quotes

"Chúng ta đọc thơ và làm thơ bởi vì chúng ta là thành viên của nhân loại, và nhân loại thì đầy đam mê.  Y học, luật pháp, thương mại, kỹ nghệ, tất cả đều đáng cho chúng ta theo đuổi và chúng rất cần thiết để duy trì cuộc sống.  Nhưng thi ca, mỹ thuật, tình yêu là những thứ mà chúng ta sống vì nó và cho nó lẽ sống của chúng ta." – Tom Schulman

"Nhiệm vụ của nhà thơ là đặt tên cho những cái không thể đặt tên, vạch trần những điều giả trá, khởi xướng những cuộc tranh luận, sửa sang uốn nắn thế giới, và không để cho thế giới ngủ quên." – Salman Rushdie