Hoa Rhodora

The Rhodora
On being asked, whence is the flower?

In May, when sea-winds pierced our solitudes,
I found the fresh Rhodora in the woods,
Spreading its leafless blooms in a damp nook
To please the desert and the sluggish brook.
The purple petals, fallen in the pool,
Made the black water with their beauty gay;
Here might the re-bird come his plumes to cool,
And court the flower that cheapens his array.
Rhodora! if the sages ask thee why
This charm is wasted on the earth and sky,
Tell them, dear, that if eyes were made for seeing,
Then Beauty is its own excuse for being;
why thou wert there, O rival the rose!
I never thought to ask, I never knew;
but, in my simple ignorance, suppose
The self-same Power that brought me there brought you

Ralph Waldo Emerson

Bản dịch

Hoa Rhodora
Khi bị hỏi, vì sao loại hoa này có mặt trên đời?

Tháng Năm, khi gió biển xuyên nỗi cô đơn
Tôi thấy hoa Rhodora (đỗ quyên) mới nở trong rừng
Những đóa hoa không lá ở trong một góc ẩm
Làm cho vùng đất khô cằn và con suối chảy chậm, vui tươi hơn
Những cánh hoa màu tím rơi trong hồ
Vẻ đẹp của hoa làm cho vũng nước màu đen trở nên trong sáng;
Khiến cho loài chim quay trở lại tắm mát
Và tán tỉnh loài hoa đã làm mờ nhan sắc của các chú chim
Rhodora! nếu những loài phương thảo hỏi bạn vì sao
hoang phí cái duyên dáng của hoa trong trời đất
Em yêu hãy trả lời, nếu công dụng của đôi mắt là để nhìn
thì vẻ đẹp là lý do hiển nhiên
tại sao em hiện diện trên cõi đời, Ồi đóa hoa hồng ganh tị
Tôi không bao giờ nghĩ là tôi sẽ hỏi, không bao giờ biết
nhưng trong trí óc đơn giản của tôi, tôi cho là
một phép nhiệm mầu đã mang tôi đến cõi đời này, cũng đã mang em.

Tác giả Ralph Waldo Emerson sinh ngày 25 tháng Năm 1803 và mất ngày 27 tháng Tư năm 1882.  Ông là người viết tiểu luận, triết gia, thi sĩ, và là người khởi xướng thuyết tuyên nghiệm (triết học nhấn mạnh vào niềm tin, nhấn mạnh vào sự tồn tại của tinh thần hơn là vật chất), kêu gọi giới văn học Mỹ tự tìm ra đường lối sáng tác của riêng cá nhân và tránh bị ảnh hưởng của châu Âu.  Ông có 7 tập thơ đã xuất bản.  The American Scholar là một trong những bài tiểu luận được nhiều người biết đến.  

đánh giấc bên đồi dạ lan

đánh giấc bên đồi dạ lan

Rằng xưa có gã từ quan
Lên non tìm động hoa vàng ngủ say
Thôi thì thôi để mặc mây trôi
Ôm trăng đánh giấc bên đồi dạ lan.
Thôi thì thôi chỉ là phù vân
. . .

Ông này là một người không nhà (homeless) ngủ ngoài đường nắng ấm dưới tàn cây black locust lá xanh thì có khác gì với ngủ bên động hoa vàng nếu đó là điều tâm mình chọn lựa.

 

Chuyện Ngày Xưa

Ở đây, hôm nay thời tiết tuyệt đẹp.  Nắng qua vòm lá non, xanh như ngọc.  Chung quanh nhà tôi nắng đổi màu theo sắc lá, khi thì nắng vàng như mật, khi thì nắng xanh màu ngọc thạch.  Giờ này đã tám giờ tối mà chim vẫn còn hót inh ỏi sau nhà.  

Buổi trưa đi bộ thấy có người nằm ngủ trong công viên.  Giá mà mình đừng lo chuyện áo cơm cứ kiếm một gốc cây nào đó mà nằm ngủ chắc . . . khỏe.  Thảo nào nhà thơ Phạm Thiên Thư cứ đòi mai ta chết dưới cội đào.  Ông còn bảo là khóc ông thì cứ nhỏ lệ vào thiên thu khỏi mắc công đi đến mộ.

Mới vừa đọc cái bài hoa lan của trưởng lớp.  Ui ui, trưởng lớp ngày xưa nghiêm dễ sợ, mặt “ông” khó làm tôi cũng hơi khiếp.  Nhớ có lần thầy giao lớp cho trưởng lớp tôi cần phải đi đâu đó đến xin phép, “ông” gật đầu cho một cái làm tôi cũng hoàn hồn.  Bây giờ già đầu nghĩ lại tôi chắc trưởng lớp cũng sợ bọn con gái chúng tôi thấy mồ.  Phải không?  Mãi bây giờ mới biết trưởng lớp ngày xưa cũng khá thân với H.A. hai người học giỏi còn tôi thì thuộc nhóm nhà lá nên không thân.

Lúc trưa đi bộ tôi cứ nghĩ mãi đến H.A.  Có buổi chiều hai đứa đi học về, đi bộ ngang sân nhà ai có chậu hoa cúc đại đóa vàng ánh trong nắng.  Ngày đó tôi rất nể H. A.  rất giỏi toán.  Tôi thấy H. A. cứ được hai mươi.  Năm lớp tám cô Doãn dạy môn đại số co hay đọc điểm học sinh từ thấp đến cao.  Tôi cứ lẹt đẹt năm điểm mười điểm xấu hổ muốn chết.  Có lần cô cho bài kiểm trong đó có căn bậc hai của 4 trừ căn bậc hai của 9 tức là 2 – 3 = -1 thế mà tôi cứ lấn cấn mãi làm sai bôi sửa trong bài và cô bắt lên bảng làm lại bài thi và tôi cũng cứ lấn cấn mãi mới làm ra.  Sao mà dốt thế.

Ngày ấy H.A có vẻ gì rất lịch lãm, rất Âu Mỹ, rất sang.  Điềm đạm mà cũng rất dễ thương.  Hình như H. A. chơi với ai cũng được.  Rất nhiều người không thích tính của tôi nhưng H. A. vẫn chơi được với tôi.  Các bạn trai trong lớp có nhiều người rất quí mến H.A. nhưng có lẽ khớp cái học giỏi và phong cách của H. A.  Đến bây giờ H. A. vẫn thế, vẫn cái nét lịch thiệp và hòa hợp với tất cả mọi người; dịu dàng mà không ủy mị, tự tin mà không kiêu căng.  Dáng dấp vẫn son trẻ chứ chẳng giống như tôi hùng hục thô kệch như con . . . bửa củi ấy.  Dường như H. A. có tài nhìn ra cái ưu điểm của bạn bè và du di những khuyết điểm.  Trong lớp có nhiều người học giỏi nhưng tôi học ở H. A. rất nhiều nhất là môn toán.  Tôi khi tôi xảnh xẹ nói chuyện trong lớp, H.A. có khi nhắc nhở giùm.  Tôi có rất nhiều kỷ niệm với H. A.  Cái đêm cắm trại tôi ở chung lều với H. A. bạn Nguyến Phước Linh cứ đi theo đòi làm anh Hai.  Vui quá H. A. nhỉ?

CAFÉ ở New Jersey, Hoa Kỳ

cafe 4cafe 5

Đi làm tôi thường mang thức ăn trưa, rất ít khi đi café dù chung quanh chỗ tôi làm café nhiều như nấm.  Giờ ăn trưa tôi ngồi ăn tại bàn làm việc.  Những hôm đẹp trời tôi thường đi bộ quanh phố chừng nửa giờ đồng hồ.  Trên đường đi bộ, một trong những chỗ mà tôi thích đi ngang là New Jersey Performing Art Center (NJPAC).  Đây là nơi được dùng để trình diễn các bộ môn nghệ thuật như ca vũ nhạc kịch.  Những buổi độc diễn hay hòa tấu của các giàn nhạc đại giao hưởng cũng được tổ chức ở đây.  Bên trong có nhà hàng, có café riêng của nhà hát.  Nhưng bên ngoài nhà hát và chung quanh phố cũng có rất nhiều café.  Hai tấm ảnh trên đây là ảnh của NJPAC café.  Ảnh thứ nhất là ảnh của quán café nằm sát bên cạnh nhà nghệ thuật.  Tấm thứ hai là quán cà phê bên kia đường.  Tôi chưa vào quán café này bao giờ nên không biết bên trong trang trí ra làm sao.

Café ở Mỹ rất phổ thông. Đi quanh một con phố có ít ra là hai hay ba tiệm café để phục vụ cho khách hàng là những nhân viên của các cơ sở chung quanh. Café được xem như một quán ăn trưa, ngoài cà phê, trà, chocolate nóng, bánh kẹo, khách còn có thể mua các món ăn nóng hay bánh mì sandwich làm sẵn. Có một số ít café có thể phục vụ rượu. Café đa dạng như văn hóa Mỹ. Tùy theo sở thích thẩm mỹ của chủ quán, mỗi café có một phong thái riêng, một hình dáng riêng rất đặc thù. Không khí của café một phần tùy thuộc vào cách trang trí, một phần tùy thuộc vào khách hàng. Giá cả mắc rẻ cao thấp tùy thay đổi tùy theo tiệm và khách hàng chung quanh làm lương cao hay thấp. Tôi vẫn thường có cảm giác đi từ một quán café ở miền quê châu Âu qua một quán café ở Nam Mỹ (như những tấm hình tôi được xem trong tạp chí National Geographic ).  Bốn tấm ảnh dưới đây chụp bên trong một café ở Newark , New Jersey .  Đây là một café có phục vụ rượu, khách hàng đa số là nhân viên hãng bảo hiểm, ngân hàng, công ty điện toán.  Quán trang trí màu đen và đỏ, nhân viên phục vụ là người Nigeria, món ăn trên đĩa là món rau trộn rất chua, và thịt gà gói trong miếng bánh mềm rất cay, một món ăn nấu theo kểu miền Nam nước Mỹ.

cafe 9 cafe 8 cafe 7 cafe 6cafe 7cafe 8cafe 9

Những quán café ở những miền quê hẻo lánh đa số chỉ bán thức ăn sáng và là chỗ để gặp nhau tán gẫu, bàn chuyện, và hội họp.  Trong các trung tâm thương mại của các thành phố lớn, café phục vụ khách hàng cả điểm tâm và bữa ăn trưa.  Ở Hoa Kỳ cũng như các nước châu Âu, café là những quán trong nhà, đôi khi được bày ra đường phố (sidewalk café) dưới những cây dù che nắng màu sắc rực rỡ tươi thắm.  Nắng ở vùng Đông Bắc Mỹ rất hiếm quý nên cứ hằng năm từ mùa xuân cho đến thu khi trời ấm và nhiều nắng các cửa hàng lộ thiên đều được khách rất yêu chuộng.

Quán cà phê lộ thiên hay còn gọi là cà phê lề đường (pavement café, walkway café) là một chỗ mà khách đến uống cà phê rồi hội họp bàn chuyện làm ăn, học sinh đến để học bài, có khi dùng internet.  Những quán cà phê như Starbuck, cửa hàng bán sách có chi nhánh toàn quốc như Borders, café kiêm của hàng sản xuất bánh mì như Paneras đều cung cấp internet không tính tiền do đó có thể xem như một hình thức của internet café.