Tổ Chim

1
2
Có một ngày đẹp trời bạn Hoàng Anh của tôi gửi cho một cái link connect gì đó.  Tôi tẩn mẩn mở link, yahoo 360 plus không hiểu tại sao bắt tôi phải làm một cái blog.  Tôi tò mò cứ tiếp tục làm blog và vất vả cả mấy buổi tối mới có được cái blog này.  Tôi nghĩ là bạn tôi đi chơi Tam Cốc chỗ này chỗ kia chắc là sẽ post hình lên blog cho tôi xem chờ hoài không thấy tôi chán quá nên cứ post hình và chờ và viết blog.  Đến nay vẫn chưa thấy bạn viết bài nào, ảnh nào.  Not fair!

Mấy hôm rày, cứ nghe có con chim bay va vào cửa phành phạch.  Mở cửa ra xem thì thấy có một đôi chim robin, mỏ vàng, cánh nâu, ức màu cam.  Cả hai con bay chuyền cành kêu hót um sùm.  Rồi tôi phát giác là có cái tổ chim ở ngay sát mái hiên ở cửa sau, cạnh cái đèn.  Tôi bắt ghế đứng lên xem nhưng vì tôi “cao” quá nên đứng lên ghế mà vẫn không nhìn thấy có gì trong tổ chim hay không.

Rồi sáng nay tôi mở cửa sổ thò đầu ra ngoài thấy trong tổ có ba cái trứng màu xanh như là trứng sáo.  Đúng là trứng của con robin bay va vào cửa có lẽ hụt đáp vào tổ chim.

Buổi sáng tôi đến thư viện khuân về lắm quà.  Quyển 2666 của Bolano được nhiều người “điểm sách”  khen nhiều và quyển sách của vị tác giả quá cố này cũng được giải thưởng sau khi ông đã mất.  Quyển này nói về mấy trăm người phụ nữ ở Mexico bị giết và bỏ dọc theo đường núi.  Trên đường về tôi ghé Border để xem có quyển The Noodle Maker của Ma Jian không, nếu có thì tôi không phải mua online.  Một dịch giả kiêm phê bình gia ở Việt Nam hỏi tôi có thể nói về quyển này không và tôi hứa sẽ viết.  Nói thì ai nói chẳng được, cứ đọc rồi nghĩ thế nào thì nói thế ấy.  Ai thích thì đọc không thích thì thôi, mình cứ đăng lên blog cho ai muốn đọc thì tùy ý.  Có phải dân chuyên nghiệp đâu mà lo, đúng không?  Ngoài ra tôi còn khuân về mấy cái CD, nhạc của Turkey, nhạc kịch Les Miserables, hai cái CD trình tấu bằng Saxophone.

Buổi sáng đi làm, tôi thường nghe mấy bài saxophone cũ có câu “Mai em về nhà chồng quà không có biếu em.”  Tiếng saxophone bao giờ cũng làm tôi liên tưởng đến những cái bar tối mù mờ, ngập ngụa mùi khói thuốc, và những mối tình ray rứt.  Bài Love Story và bài Harlem Nocturnes thổi bằng saxophone nghe nhức nhối ghê lắm.  Còn nhạc Turkey?  Ha, tôi đọc quyển Snow của Orhan Pamuk là văn hào giải Nobel người Turkey.  Tò mò muốn tìm hiểu thêm về lịch sử và văn hóa Turkey tôi mượn thư viện một cái DVD về du lịch ở Turkey.  Và nghe nhạc Turkey nhất là nhạc cổ xưa như là dân ca, trời ơi nghe lạ và hay và đôi khi vô cùng thống thiết.  Để tư tưởng mình đi hoang một chút nếu mà nghe giọng hát đó bay trên những lâu đài Hồi Giáo vào những buổi rạng đông hay những đêm trăng tỏ, trời ơi chắc là mình ở gần với thiên đàng lắm.  Và nếu được tận mắt xem những nhà Hổi giáo mặc toàn trắng xoay tròn với vũ điệu dervish trong những căn nhà thờ hàng ngàn năm thì chắc chắn đó là một điều tuyệt diệu không thể nào quên.

Ngoài quyển 2666 tôi còn có hai quyển của Borges, mổi quyển dày cả inch, đọc xong chắc là tôi biến thành con mọt sách.  Lúc ở Border không có quyển sách của Ma Jian buồn tình tôi mua một quyển tự điển về hoa dại và cây cỏ, thế là tha hồ mà nghiên cứu.

Chiều ăn cơm, tôi uống thêm chút xíu wine.  Đã lâu không uống wine, chỉ một phần tư ly mà tôi đã hơi “sứa sứa”.  Thỉnh thoảng tôi thích cái cảm giác bồng bềnh, để thấy một chiều ngồi say, một thời thật nhẹ, ngày qua.  Bỗng dưng âm vang đâu đó trong góc hồn ta cất them men rượu chếnh choáng, đời vỡ tan một phiến môi mời . . .

Trở lại chuyện tổ chim.  Ngày xưa còn đi học tôi yêu thơ Phạm Thiên Thư.  Dĩ nhiên là yêu Động Hoa Vàng chứ.  Có một bài được Cung Tiến phổ nhạc, tôi yêu bài thơ nhưng bài nhạc nghe không hợp mấy.  Bài thơ đó là bài Vết Chim Bay.

Xưa anh đi đón em.
Nơi gác chuông chùa nọ.
Còn chim nào qua đó.
Còn để dấu chân in.
Anh một mình gọi nhỏ
Em ơi biết đâu tìm

. . .

Xưa anh đi đón em
Cho tình em chớm nở
Như chân chim muôn thưở
In mãi bậc thềm rêu
Cõi đời có bao nhiêu
Mà tình sầu vô lượng
Còn chi trong giả tướng
Hay một vết chim bay

Couples

041

Walking along the river bank I noticed that the wild geese living on the empty lot next to the parking lot already have three kids.  One duckling is out of the frame because it is far away from daddy and mommy.

026

All the cafes in Newark are already ready for pedestrian cafes

022

From the Cherry Blossom Festival, some participated in dressing up as Japanese pop singers or geisha.  These two just bought a pair of umbrella.

052

A pair of windows on an old building in Newark

018a

They stand side by side weather everything under the sun.

028

Green Flowers

005 031 (2) 015 dogwood 3

Opposite to NJPAC, across the street, is a fenced parking lot.  Along the fence are shrubs that I do not know the name.  These shrubs are cut and trimmed into hedges.  In the fall the hedges are bright red very attractive.  In the last few weeks if it is not cold or very wet or very hot (one week) so I do not take my usual lunch time walk.  Last two days the weather is nice I walk around Newark and by NJPAC.  The hedges along the fence is vivid green.  The shrubs have tiny green flowers.  I try to take a close up and larger picture (the first picture) but my camera sensor cannot pick up the flowers, just the leaves.  The second picture I took in early spring when I went to the meeting in Jersey City.  These clustered flowers may be mistaken as young leaves.  I guess they are oak flowers but not sure.  In front of my train station waiting room there is a large tree, last year spring, with proper temperature the tree bloomed fully.  The entire tree was covered profusely with these flowers.  The last two pictures are of green dogwood.  I have been in love with its look for a while but just learn of its name.  Green flowers and blue flowers always get my attention.

 

Nhận Xét về những nhân vật trong Nửa Mặt Trời Vàng

 

Phần cuối cùng

Thông thường trong những cuộc tình dị chủng, đa số là người đàn ông da trắng kết hợp với phụ nữ da màu. Trường hợp ngược lại, người đàn bà da trắng kết hợp với đàn ông da màu, ít xảy ra hơn. Rất thường xuyên, người đàn ông da trắng ở cương vị chủ động cung cấp tài chánh, vật chất và bảo vệ người phụ nữ da màu. Người đàn ông da trắng mang người phụ nữ da màu vào trong cái xã hội mà anh ta đã quen thuộc và người phụ nữ như loài cá sống trong nước lạ thường ở cương vị phục tùng. Trong Nửa Mặt Trời Vàng, Adichie đã cấu tạo một môi trường ngược lại. Kainene mang Richard vào thế giới của nàng, một nơi mà nàng có quyền hành và thế lực. Kainene là người che chở và bảo bọc người tình. Chẳng những Adichie đã tước đoạt tất cả sức mạnh và quyền lực của người da trắng trong xã hội da đen bằng cách khắc họa một nhân vật Richard nghèo, không vây cánh, không quyền lực, mà còn cấu tạo ra một Richard đầy thất bại; suốt thời gian ở Nigeria anh đã không xuất bản được tác phẩm nào (một bị thất lạc trong chiến tranh và một bị Kainene đốt bỏ khi cô biết Richard đã ngủ với Olanna). Adichie còn tước đoạt cả quyền làm người đàn ông của Richard bằng cách biến anh thành kẻ bất lực khi lần đầu hai người giao hoan. Tại sao Adichie lại sáng tạo một nhân vật nữ có cá tính rất mạnh và một nhân vật nam có  bản tính rất mềm mại, dịu dàng đến độ nhu nhược và cho hai nhân vật này yêu nhau? Tôi nghĩ nên để các bạn tự tìm câu trả lời.

Bạn đọc có thể nhận thấy Richard yêu Kainene say đắm, yêu đến độ tôn thờ và khiếp sợ bản lĩnh của cô. Tuy nhiên khó có thể khẳng định là Kainene yêu Richard. Cô vẫn còn phân vân không biết tình cảm của cô đối với Richard có phải là tình yêu hay không. Lúc cuộc nội chiến Biafra còn trong thời kỳ phôi thai, Kainene đã viết một lá thư ngắn, trong đó cô phân vân: “Có phải tình yêu là cái nhu cầu đặt không đúng chỗ mà hầu như lúc nào em cũng cần có anh bên cạnh? Có phải tình yêu là cái cảm giác an toàn em cảm thấy trong sự im lặng của hai đứa mình? Có phải là cái cảm giác chúng ta thuộc về nhau, cái cảm giác có đầy đủ mọi thứ khi chúng ta có nhau?”

Rất có thể nhân vật Richard được Adichie dùng như một phép đòn bẩy để làm nổi bật cá tính của Kainene, để người đọc thấy Kainene là một phụ nữ dám chọn lựa, cho dù đó là một hành động thách thức với xã hội Nigeria thời bấy giờ. Udodi, bạn của Madu, đã nhân cơn say để mạt sát Kainene là chỉ có điếm mới đi cặp với người da trắng. Kainene có lần đã nói với Richard, “Anh đã sai lầm khi nghĩ là tình yêu không chừa chỗ cho những chuyện khác. Rất có thể người ta yêu một cái gì đó nhưng vẫn khinh thị cái đó.” Nếu không chú ý, người đọc có thể hiểu là Richard với tư cách của một người đàn ông da trắng, đại diện cho giới cầm quyền thực dân, có thể yêu nhưng vẫn xem thường Kainene, một cô gái da đen người thuộc địa. Thật ra, Kainene, một cô gái giàu có trí thức, quản lý các nhà máy lọc dầu và nhà máy xi măng, mới là người ngấm ngầm khinh thị Richard. Và khi nói như thế, có lẽ từ thâm tâm cô bắt đầu nhận ra cô cũng yêu Richard.

Sự hiện diện của Richard là để người đọc nhận thấy một sự căm ghét chống đối tiêu cực của người Nigeria đối với người Anh được giả trang bằng sự kỳ thị. Richard cố gắng hết sức để được cộng đồng Nigeria tiếp nhận nhưng anh luôn bị tiếp đón lạnh nhạt. Thiếu tá Madu, bạn thân từ thuở thiếu thời của Kainene khinh thị Richard ra mặt, mặc dù Richard luôn luôn tìm cách học hỏi và tiếp nhận nền văn hóa của Phi châu (nói chung) và Nigeria (nói riêng). Anh yêu thích món ăn của người Nigeria trong đó có món xúp ớt, anh thích học hỏi về nghệ thuật, nhờ Ugwu dẫn anh về làng của chú bé để anh có dịp tìm hiểu lễ hội làng. Anh chịu đựng tất cả những bạc đãi và những lời khinh thị của mọi người, kể cả Odenigbo, Okeoma (nhà thơ cũng là bạn thân của Odenigbo), bố mẹ Kainene, Udodi (viên sĩ quan bạn của Madu), và Madu. Tuy thế Richard đã chung vai sát cánh với người Biafra trong cuộc chiến đấu đầy tuyệt vọng. Anh dùng ngòi bút của mình để bênh vực người Biafra, nói lên sự thật và lẽ phải của cuộc chiến Biafra đã bị báo chí Tây phương bóp nghẹt hoặc xuyên tạc. Tình yêu của Richard dành cho Kainene và sự chọn lựa đứng cạnh những người chiến đấu đã khiến mọi người chấp nhận và yêu mến anh như là người Biafra . Và sau đó anh bị chính người Mỹ, cũng da trắng như anh, dè bỉu anh. Graham Greene trong quyển The Quiet American (Người Mỹ Trầm Lặng) đã ẩn dụ Việt Nam như một người phụ nữ vì thất thế mà phải bán thân. Thì Adichie với sức mạnh ngòi bút của cô đã ẩn dụ nước Anh chỉ là một thanh niên nhu nhược không bao giờ có thể chiếm hữu hay khuất phục một cô gái Phi châu. Hy vọng trong một ngày gần đây chúng ta sẽ có một hay nhiều nhà văn tìm ra một biểu tượng dành cho các quốc gia đã giày xéo Việt Nam để đáp lại cái ẩn dụ nông cạn của Greene.

Qua quyển sách này Adichie đã vạch ra sự giả dối của những nhà lãnh đạo cuộc chiến Biafra, vị Thủ tướng hô hào chiến tranh mà không có vũ khí, lo củng cố địa vị của mình đến mức không tin cậy các sĩ quan dưới quyền. Và khi biết mình đã hoàn toàn thất bại, nhà lãnh đạo này vẫn lợi dụng lòng tin của dân đưa họ vào tình thế “tay không bắt giặc”, ngăn cản không cho dân di tản, không mở cửa cho thế giới cứu trợ nhân đạo vì sợ bị tấn công, và cuối cùng tẩu thoát để tự cứu mạng sống của mình.

Đây là một quyển sách đã nghiên cứu về lịch sử Nigeria rất chu đáo. Độc giả sẽ hoàn toàn bị hấp dẫn bởi những chi tiết sinh động và những diễn biến bất ngờ; có cả những bất ngờ được giữ cho đến phút cuối. Độc giả sẽ ngỡ ngàng một cách thú vị khi nhận ra tác giả của quyển sách có tựa đề “Thế Giới Im Lặng Khi Chúng Tôi Chết”.

Đàn vịt băng qua đường

 

Mới hôm qua đăng tấm hình đàn vịt, chiều nay đi làm về gần đến nhà thấy có một đàn vịt gồm có bố mẹ và lô nhô bốn năm chú nhóc vịt con lững thững băng qua xa lộ.  Tất cả xe cộ đều ngừng cho đàn vịt băng ngang đèn đỏ đèn xanh, người thì ngóng cổ xem vì hiếu kỳ, người thì không dám, hay nỡ lòng, đụng và cán đàn vịt.  Cái máy chụp hình của tôi bỏ đằng ghế sau lại ở trong giỏ xách tay nên không rút ra chụp kịp.  Một hình ảnh khá thú vị.

Nhận Xét Về Những Nhân Vật Trong Nửa Mặt Trời Vàng, Phần 4

Trong một xã hội da màu đã từng bị đặt dưới sự bảo hộ của chính quyền thuộc địa như Anh và Pháp, người đàn ông da trắng có một vị trí khá cao. Tuy nhiên Chimamanda Adichie đã truất phế cái quyền lực của một người da trắng mà xã hội thuộc địa ưu ái dành cho Richard. Richard là một thanh niên nghèo, mồ côi, sống nhờ tình thương và sự dưỡng nuôi của người bác. Anh đẹp trai, đỏm dáng, dịu dàng, hiền lành đến độ có thể bị xem là nhu nhược. Richard có cái mơ mộng của một nghệ sĩ và không thích đua chen với cuộc đời. Ngay cả cái nghề ký giả của anh cũng do bà bác dàn xếp. Rời Anh quốc để qua Nigeria , Richard có ý muốn thoát ly và tự lập. Anh muốn tìm hiểu bản thân và định hướng cuộc đời mình. Bác Elizabeth dàn xếp cho anh gặp Susan, một phụ nữ nhiều tuổi hơn Richard. Susan ngỏ ý muốn giúp anh có chỗ ở yên tĩnh để anh có thể viết văn. Richard về sống chung với Susan và rất nhanh chóng, cô yêu anh. Tuy không có ý định nhưng vô tình Richard trở thành một “gigolo” hay trai bao của Susan. Richard khám phá nghệ thuật đúc đồng thành bình hoa có cột dây của người Igbo và vì yêu bộ môn nghệ thuật này, anh ở lại Nigeria để nghiên cứu với ý định viết sách về nó. Trong một buổi tiệc Richard đi dự với tư cách người hộ tống Susan, anh gặp Kainene và ngay lập tức anh say mê Kainene bởi vẻ đẹp kỳ lạ và cá tính độc đáo của nàng. Hấp lực của Kainene mạnh đến độ anh chỉ muốn gạt Susan ra khỏi cuộc đời anh. Anh đã không ngần ngại nói dối Susan để mình có thì giờ riêng tiếp tục trò chuyện với Kainene.   

Kainene là hiện thân của một phụ nữ mới, đi trước thời đại khoảng chừng 50 năm. Có thể nói hiện nay, số người phụ nữ thật sự nắm quyền lãnh đạo kinh tế và thương mại tuy có nhiều hơn những năm 60 của thế kỷ XX nhưng vẫn còn là thiểu số. Nigeria của những năm 60, người đàn ông là chủ gia đình. Dân Igbo có tục lệ đa thê. Người đàn ông ở gian nhà chính. Mỗi người vợ và con của họ ở trong gian nhà riêng, chung quanh căn nhà chính. Các bà vợ tự trồng rẫy, làm ruộng của mình. Đến bữa ăn họ được chia phiên người nào nấu thức ăn gì và mang đến cho chồng. Họ trọng nam khinh nữ. Tuy nhiên, Kainene vừa tốt nghiệp đại học ở ngoại quốc về đã lập tức được nắm quyền quản lý cơ sở thương nghiệp của bố và được ông bố tán dương có giá trị gấp đôi một người con trai.

Kainene là một cô gái vượt qua những giới hạn mà xã hội Nigeria đã dành sẵn cho phụ nữ. Kainene khẳng định quyền tự do chọn lựa và quyết định cuộc đời mình, cho dù sự quyết định hay chọn lựa của Kainene không được xã hội chấp nhận hay tán thành. Tính tự quyết và tự do trong việc chọn lựa thể hiện qua cách trang điểm, ăn mặc, cách chọn người để yêu và bạn giao du. Ngay cả cái quyết định tối hậu ảnh hưởng đến mạng sống của cô là vượt vòng đai cấm để đi tìm mua thức ăn cho dân tị nạn cũng là một quyết định đơn độc. Kainene không phải là một người quyết định dựa vào sự tán đồng của người chung quanh. Cô có thái độ kiên định của một người lãnh đạo, quyết đi trên con đường đã chọn cho dù phải hy sinh tính mạng. 

Độc giả có thể không thích Kainene lúc mới vừa gặp cô. Không thể nói là Kainene đẹp bởi vì cô không có vẻ đẹp mà xã hội của cô đã tạo tiêu chuẩn. Cô có hình dáng khác thường, cao bằng một người đàn ông ngoại quốc, gầy đến độ trông giống như một thanh niên. Tính khí thì kỳ quặc, tô môi son đỏ chóe, hút thuốc phì phà. Trong mắt nhìn của Richard, anh cho rằng cô giống những cô nàng “bồ nhí” của các ông lớn hơn là con gái của một Ông Trùm thầu khoán, tốt nghiệp đại học ở ngoại quốc mới về. Kainene ít nói đến lạnh lùng, hay châm biếm mỉa mai. Thế nhưng người đọc sẽ nhận ra rằng không thể nhìn hình bìa mà đánh giá nội dung của quyển sách. Càng vào sâu trong truyện, Kainene càng để lộ lòng nhân ái, biết suy nghĩ, quyết định đúng đắn. Kainene dùng tài quản lý của mình để săn sóc, nuôi nấng người tị nạn. Cô dùng sự suy xét và quyết đoán để cứu người thanh niên đào ngũ vì đói nên đi trộm khoai và bị dân tị nạn đánh đập. Cô can đảm mạo hiểm vượt tuyến để đi tìm mua thức ăn về nuôi sống mọi người trong trại tị nạn. Cô có thái độ và lòng can đảm của một nhà lãnh đạo đáng kính phục.  

Còn Tiếp

Hoa màu xanh lá cây

Ngày xưa khi đi học sớm tôi thường hay ngồi chờ Hoàng Anh trước cửa dưới giàn thiên lý.  Tôi nhớ Hoàng Anh có chỉ cho tôi nhưng tôi không nhìn thấy vì hoa thiên lý màu vàng rất nhạt gần như xanh của lá non lẫn vào trong lá.  Năm 2005 về Sài Gòn có người dẫn đi ăn nhà hàng có đãi món hoa thiên lý xào tỏi nên tôi mới biết mặt hoa.

Tôi vẫn hay hiếu kỳ.  Ở Việt Nam thường thấy hoa màu hồng, vang, đỏ, tím.  Ở Mỹ này tôi vẫn thường hay bị thu hút bởi những loài hoa màu xanh lơ hay xanh biển.  Có khi xanh đậm ngã sang màu tím.  Những loại hoa màu xanh (blue) là morning glory, African pensee, blue bonnet, v.v. . . .  Đặc biệt bao giờ tôi cũng dừng chân hay ngoái đầu nhìn hoa màu xanh lá cây như màu hoa thiên lý.

Đăng lên đây ba tấm ảnh của loại hoa màu xanh.  Tấm thứ nhất là hoa của loại oak (không chắc chắn lắm).  Tấm thứ nhì là hoa dogwood, tấm thứ ba tôi không biết tên hoa.  Chỉ thấy người ta trồng dọc theo hàng rào.  Loại cây này mùa thu lá đỏ rực rất đẹp.  Tôi có cố gắng chụp gần một tấm rất to nhưng rất tiếc ảnh bị mờ.  Ngày mai nếu trời không mưa tôi sẽ đi chụp lại.

Chúc ngủ ngon.