Hội hoa đào ở vườn Bách Thảo Brooklyn

Chắc bạn còn nhớ, một đôi lần tôi có nhắc đến vườn Bách Thảo ở Brooklyn New York. Brooklyn là một trong năm borrough của thành phố New York. Brooklyn là nơi qui tụ nhiều văn nghệ sĩ, cuộc sống cao nhưng không đắt đỏ như Manhattan. Vườn Bách Thảo Brooklyn chia ra nhiều khu vực: vườn Shakespeare, vườn đá, vườn Nhật Bản. Vườn Nhật Bản Brooklyn là một trong những vườn Nhật Bản lâu đời nhất ở Hoa Kỳ. Hằng năm, vườn Bách Thảo Brooklyn tổ chức lễ hội mừng hoa đào nở (Hakura Matsuri).

Thấy nàng Tống Mai đăng những tấm ảnh hoa đào, đẹp như thơ và đẹp như mơ tôi giật mình. Thôi chết, năm nay mình lỡ một mùa hoa. Dù biết những tấm ảnh mình chụp thì chẳng nên hồn nhưng vẫn thích chụp ảnh hoa. Thứ Bảy, ông Tám đi chơi xa một tuần, tôi đưa ông ra phi trường, sẵn dịp tôi đi New York bằng xe lửa, xe điện ngầm, và cuốc bộ. Chuyến đi thật dễ dàng. Đậu xe ở Newark, ngay bên cạnh Newark Penn Station. Đi xe lửa vào New York Penn Station. Cuốc bộ trên đường số 7 từ đường 33 đến đường 42 West. Đi thẳng đường 42 đến Grand Central Terminal. Dọc đường nhìn thấy Empire State Building chìm trong sương. Đi ngang Bryant Park và thư viện của thành phố New York, một trong những thư viện cổ, tuyệt đẹp, và có nhiều sách quí. Đi chuyến xe điện ngầm (subway) số 5, thẳng đến trạm Eastern Parkway, trạm xe điện dùng chung cho hai địa điểm, vườn bách thảo và viện bảo tàng Brooklyn.

empire building chìm trong sương
Impire State building chìm trong sương mù
áo đỏ dù hồng
mỹ nhân áo đỏ dù hồng
beneath cherry blossoms
Cảm giác thật kỳ lạ, thấy mình đang tồn tại, dưới gốc hoa đào (Issa)
biểu diễn trống taiko
Các nữ nghệ sĩ biểu diễn trống, bản nhạc trống có tên “Girl Power”
búp bê kokeishi
Búp bê kokeshi
cửa hàng sách
Cửa hàng sách
crown imperial
hoa Crown Imperial, được Shakespeare nhắc nhở trong vở kịch “The Winter Tale”
điệu múa mừng mùa hoa đào nở
Các nữ nghệ sĩ múa mừng lễ hội hoa đào
dưới cội đào
Dưới gốc cây đào già hoa trắng
dưới gốc đào trắng nhìn lên
Hoa đào cánh kép
đường đi dưới rặng hoa đào chưa nở
Con đường dưới những cội hoa đào chưa nở
gian hàng búp bê
Búp bê Kokeshi
gian hàng dù
Gian hàng dù
grape hyacinth
Hoa Grape Hyacinth
hoa chuông màu đỏ đậm
Hoa chuông màu đỏ sậm
hoa đầu rắn
Hoa đầu rắn
kiệu vàng
Kiệu ngai vàng, không biết đây là gì, nhớ mang máng đọc ở đâu đó đây là hình mẩu thu nhỏ quốc ấn của người Nhật.
magnolia đỏ
Hoa magnolia màu hồng đậm gần như màu đỏ, đặc biệt cả hai mặt cùng màu chứ không một bên trắng một bên có màu như các loại magnolia khác
magnolia màu đen
Hoa magnolia màu đen
magnolia vàng
Magnolia vàng
một góc vườn có hoa anh đào
Một góc vườn có hoa anh đào
múa hoa anh đào
Múa mừng hội hoa đào
múa nón
Dân ca dân vũ trình diễn cùng bản nhạc trong phim Dreams (Watermill Village) của Kurosawa
nghệ sĩ đánh trống
Nghệ sĩ biểu diễn trống
nghi thức uống trà
Nghi thức uống trà
người diễn tuồng kabukai
Nghệ sĩ trình diễn một màn kịch kabukai
như những nhân vật bước ra từ những trang manga
hội hóa trang những nhân vật trong manga và anime
những nàng nghệ sĩ trình diễn kịch được đưa ra khán đài
nghệ sĩ được chở từ phòng hóa trang ra khán đài
rùa đi lạc
Rùa đi lạc lên trên đường, thấy tôi đến gần ngài rút vào trong vỏ.
sáng ngời với bộ kimono
Sáng chói trong trang phục kimono
uất kim hương đủ sắc đủ loại
hoa tulips đủ màu đủ loại
Với kimono
những người mặc kimono đi lễ hội hoa đào
vui bên những cội đào
Mai ta đứng dưới cội đào, đi đâu cũng nhìn thấy toàn người và người. Càng về chiều càng đông đúc, tôi có cảm giác không có đủ chỗ để thở
Tranh của Vik Muniz.jpg
Tranh của Vik Muniz

Tôi ra về lúc bốn giờ rưỡi chiều. Nghĩ thầm sẽ trở lại vườn Bách Thảo, đi lại tuyến đường xe điện ngầm số 5 (cuối tuần) hay số 2 (nếu là ngày thường). Xe điện đi ngang trạm Cầu Brooklyn, trạm Fulton (có phải đây là trạm xuống gần phố Tàu New York?), trạm Wall Street (muốn đến từ lâu nhưng chưa đến). Trên đường về thấy bức tranh của Vik Muniz sáng lộng lẫy trên bức tường kính của một cửa tiệm nào đó. Tranh giống như những mảnh hình cắt dán lại rất đẹp mắt.

Tôi ghiền đi New York bằng chuyên chở công cộng mất rồi. Đỡ phải lái xe vào New York thật là nhọc nhằn và bực bội.

Bonsai

Hôm trước đi thăm vườn Nhật ở Brooklyn tôi thấy vườn Bonsai. Đang đọc vài quyển sách nói về Nhật Bản nên thấy Bonsai là mắt tôi sáng lên. Định viết chi tiết một chút nhưng sao thì giờ của tôi ít quá, cứ ngồi vào bàn một lúc là đã đến giờ đi làm. Thôi thì ngắn gọn vài hàng, vài tấm ảnh, tối về viết tiếp.

Công viên Nhật Bản ở Brooklyn

Nóng liên tiếp cả tuần, hai ngày trước 34 hay 35 độ C. Hôm nay mưa xuống mát mẻ còn lại chỉ 25 độ C. Thật là độ mát lý tưởng của mùa hè. Lại mưa nữa nên không phải đi đâu cả, ngồi ở nhà tám chuyện bâng quơ trên blog thôi.

Qua rồi những ngày căng thẳng của cá chết, những ồn ào nhộn nhịp của chuyến thăm Việt Nam của Tổng Thống Obama, tiếp nối của những ngày phương du xuân thảo địa, và sẵn có quyển sách bỏ túi Shinto của Ian Reader, tôi kể thêm các bạn nghe về công viên Nhật Bản ở Brooklyn.

Thành phố New York có 5 boroughs, Brooklyn là một trong 5 boroughs này. Borough tạm dịch là quận hay khu.

cổng vào công viên phần công viên Nhật

Đây là cổng vào. Tôi gọi tắt là Công viên Nhật Bản chứ nguyên tên của công viên là Japanese Hill-and-Pond Garden, công viên đồi và hồ kiểu Nhật, văn vẻ hơn tôi đoán có thể gọi là Sơn Hồ Viên. Hôm chúng tôi đến có nhiều toán học sinh, nhỏ từ năm sáu tuổi, lớn có thể mười sáu mười bảy tuổi đi xem công viên. Các học sinh mặc áo xanh, màu ngọc hay màu lá, dường như cũng là một cách ủng hộ phong trào bảo vệ thiên nhiên và môi trường.

sơ đồ của công viên Nhật Bản

Ở gần lối vào có cái sơ đồ  của công viên, bắt đầu mở cửa từ năm 1915, là công viên Nhật đầu tiên được kết hợp (nằm trong và là một phần của công viên Hoa Kỳ). Như thế chứng tỏ là Nhật đã có bang giao với Hoa Kỳ từ trước khi hai bên đánh nhau (thế chiến thứ Hai). Người Nhật đầu tư khuếch trương văn hóa Nhật Bản rất qui mô. Hằng năm đều có lễ hội mừng hoa đào rất lớn ở Washington D. C. thủ đô của Hoa Kỳ. Và ở rất nhiều thành phố lớn trên mọi tiểu bang của Hoa Kỳ, du khách đều tìm thấy công viên Nhật Bản xây dựng rất qui mô và đẹp mắt. Công viên Nhật là sự kết hợp hài hòa của thiên nhiên và nhân tạo, luôn có năm yếu tố (ngũ hành) trong triết học Đông phương. Người đi vòng quanh hồ thưởng ngoạn đồi, đá, hồ, cá, cây cối. Cây có liễu thướt tha, thông tùng sừng sững, cây loại hoa như đào được cắt xén theo hình đám mây. Mùa xuân người sẽ thấy những tấm mành hoa đào hay những cụm hoa đào như những áng mây màu hồng, màu tím nhạt, màu trắng.

Hễ bước vào công viên Nhật, du khách không khỏi nhìn thấy những cột đèn lồng (lantern), một nét đặc thù của văn hóa Nhật. Hồi đi xem Công viên Nhật ở Austin, tôi đã có chụp ảnh một số đèn lồng. Ở công viên Nhật ở Brooklyn tôi thấy có vài cái. Nếu bạn chưa xem ảnh đèn lồng ở Austin xin trở lại xem ở vài bài trước.

cột đèn lồngcột đènđèn lồng

Cách thiết kế của cột đèn lồng Nhật (toro) theo nguyên tắc ngũ hành tuy nhiên có khi không đủ cả năm. Chân nối vào trong đất đá (địa). Đèn lồng của Nhật thường làm bằng đá, gỗ (mộc), hay bê tông (xi măng), và có khi tùy theo thời cũng làm bằng đồng(kim). Ở giữa cột là đèn (hỏa) đầu cột chạm vào trời (thiên). Đèn thường được trồng dọc theo mé hồ để soi sáng, có khi hai chân đèn chạm vào nước (thủy).

hai pho tượng đá trước ngôi đền làm mẩungôi đền thờ Thần Đạo làm mẩu trưng bày

Như đã nói ở những bài trước, hễ ở đâu du khách nhìn thấy cổng đỏ torii thì biết là ở gần đó có đền thờ Shinto. Đây là đền Shinto trong vườn Nhật Brooklyn, do Takeo Shiota thiết kế. Shiota cũng là kiến trúc sư thiết kế công viên Nhật. Trước đền là tượng của hai con chồn. Thọat nhìn tôi tưởng là chó, có lẽ vì nhớ tới cuốn phim Hachita con chó trung thành, và biết người Nhật quí loại chó săn sống ở miền Bắc nước Nhật, Akita. Nhìn kỹ lại thấy giống chồn tôi ngờ ngợ nhớ lâu lắm rồi tôi đọc huyền thoại Nhật thấy có nói đến chồn, không hẳn là thần, nhưng là linh vật. Trong quyển Shinto cũng có nói sơ qua về tượng chồn đặt trước đền thờ.

Đa số người Nhật theo Thần Giáo (Shinto) tuy trước kia Shinto chỉ là một nhánh nhỏ của Phật Giáo Nhật Bản. Đền Shinto trước kia xây bên cạnh hay phía sau chùa. Người theo Shinto tin là mọi vật đều có anh linh, vì thế một vị tướng, một cái cây lâu đời, rừng, núi đồi, biển cả, hay một con thú khôn ngoan tuyệt diệu đều có thể là thần và được thờ. Những vị thần anh linh này là kami. Trong các vị thần to lớn và nổi tiếng trong Thần Giáo có Thần Canh Nông (Inari). Chồn không là thần (kami), chỉ là sứ giả của thần Canh Nông vì bản chất thông minh và khôn khéo.

 

Cánh cổng màu đỏ

Thỉnh thoảng xem phim Nhật tôi thường thấy có cái cổng màu đỏ. Tò mò không biết nó có ý nghĩa gì, tìm kiếm tôi biết đây là torii có lẽ đọc theo Hán Việt là điểu ngự hay điểu cư, có nghĩa là nơi cho chim đậu.

Torii thường thấy ở gần đền Thần Đạo (Shinto) hay đầu làng. Biết vườn Nhật Bản ở Brooklyn có torii nên tôi sang xem. Được biết Brooklyn Japanese Garden là một trong 25 vườn Nhật Bản đẹp hàng đầu nước Mỹ.

Từ nhà tôi sang Brooklyn khá gần chỉ có ba mươi lăm dặm (35 miles) mà bận đi mất hai giờ đồng hồ (đi lúc 9 giờ rưỡi) bận về mất ba tiếng (kẹt xe ở New York nhất là ở Holland Tunnel).