Cổ tích hoa quỳnh

Witch's Tongs

Theo lời giới thiệu của J. A. Jance mở đầu quyển Queen of Night, hoa quỳnh có một cổ tích như sau:

Ngày xưa có một cô gái trẻ thuộc bộ lạc Tohono O’odham, người sống ở sa mạc, yêu một chàng trai thuộc bộ lạc Hiakim, dòng chiến sĩ Yaqui. Cô gái theo chồng về phương Nam sinh sống. Mẹ cô, cụ già tóc bạc, nghe tiếng gió sa mạc để đoán về cuộc sống của đứa con. Cho đến một hôm, cụ không còn nghe tin con nữa. Cụ khăn gói một mình đi tìm con. Đến làng Hiakim, cụ biết tin con gái ốm nặng sắp chết. Cô con gái xin mẹ mang đứa bé về làng, vì nàng không muốn con mình trở thành chiến sĩ như gia đình người chồng. Bà cụ đang đêm ôm đứa bé trốn đi. Người Yaqui đuổi theo bắt kịp bà khi bà về gần đến sa mạc nơi bộ lạc của bà cư ngụ. Mệt mỏi và già yếu quá đi không nổi bà cầu với tổ tiên. Continue reading Cổ tích hoa quỳnh

Hoa quỳnh nở đêm trung thu

Quỳnh


Tối thứ Hai tôi đã đi ngủ, cô lớn vào phòng bảo hoa quỳnh nở. Cô nói liên tu bất tận, ba hoa. Cái hoa gì mà ghê, hoa mọc trên cái lá, nhiều thứ tôi chẳng nhớ hết. Chậu quỳnh để ngay trên đầu cầu thang, trước khi vào phòng tôi hay phòng cô nhỏ đều nhìn thấy cây quỳnh nhưng tôi chẳng để ý đến nó. Hồi đầu năm thấy nó mọc um tùm quá tôi cắt bớt lá và cành cho chậu hoa bé lại. Mấy hôm trước đó, thấy ông Tám tưới nước cây quỳnh tôi nói phải bỏ cho nó khô héo thì nó mới ra hoa.

Trung thu tôi cũng chẳng để ý, nghe nói hôm thứ Hai là super moon, mặt trăng to và sáng hơn thường lệ. Chưa chín giờ tôi đã đi ngủ có đâu mà thưởng trăng. Cô lớn hỏi hoa này tên gì. Queen of Night hay night-blooming Sereus. Cô nhỏ, có lẽ google, nói thêm nó cùng dòng họ với trái thanh long, dragon fruit. Hoa tỏa hương ngào ngạt, hơi hăng có lẽ vì đứng gần, thoảng vị thanh của hoa chanh.

Quỳnh, nghe nói suốt năm chỉ nở một lần, một hoa và trong vòng một vài giờ. Có một năm cây quỳnh nở chẳng ai hay biết, hôm sau thấy hoa héo rũ xuống một chùm. Có năm quỳnh nở hai lần, một vào tháng Tám, một vào tháng Mười Dương Lịch. Hôm Chủ Nhật khá nóng, nhiệt độ bên ngoài lên đến hơn 90, sang thứ Hai trời mát trở lại. Không biết quỳnh nở vì trời nóng, trời mát, hay vì Trung Thu.

Quỳnh hiếm ở Việt Nam, nhưng ở California và Texas, có khí hậu sa mạc, thích hợp với loại xương rồng (cacti) nhiều nhà trồng quỳnh. Quỳnh có nhiều loại, hồng đỏ trắng, có nơi có cả màu vàng. Ngay cả quỳnh trắng cũng có vài ba loại. Nhớ đến dăm ba câu hát về hoa quỳnh. “Em mang cho ta một đóa quỳnh. Quỳnh thơm hay môi em thơm.” Và “Ai ngắt đóa quỳnh hương dưới trăng.”  Và “như nụ quỳnh hương chẳng còn ngát hương.”  Hoa quỳnh dáng thanh, hương thơm, nở âm thầm, tàn lặng lẽ. Như một người nghệ sĩ vô danh, suốt năm hun đúc để tạo thành tác phẩm, sáng tạo chỉ để cho mình thưởng thức.