Hai cuốn phim

Tuần vừa qua tôi mượn rất nhiều phim ở thư viện có nhiều phim thuộc loại lãng phí thì giờ. Thí dụ như hai tập phim Brakhage. Đây là loại phim avant-garde tôi xem không nổi, càng xem càng hoa mắt chẳng biết nó nói gì. Một phim ngoại quốc của nước nào không nhớ “The Short Story of Love” xem được nhưng nếu kể ra thì hơi kỳ cục. Có hai phim đáng nhắc đến là “1984” và “The Artist and the Model.”

“1984” xem lâu rồi giờ xem lại. Xem lại vì báo chí cứ nói vào thời đại của Tổng thống Trâm nên xem lại phim này. Tôi thấy nếu so “1984” với chính sách cai trị của ông Trâm ngay lúc này thì hơi quá đáng. Xem “1984” tôi tưởng tượng đến VN trong những năm sau 1975 nhiều hơn. Nhất là ở chỗ hai nhân vật chính hẹn hò nhau lần đầu nàng mang tặng chàng cà phê, đường, sữa, và trà. Còn ở bất kỳ thời đại nào ở bất kỳ quốc gia nào, có một ý tưởng của Orwell trong quyển “Animal Farm” có thể rất gần gũi với người xem và người đọc, đó là, tất cả thú vật đều bình đẳng, tuy nhiên có vài con thú được quyền bình đẳng nhiều hơn mấy con thú khác.

“The Artist and the Model” dịch là “nghệ sĩ và người mẩu” là phim của đạo diễn Fernando Trueba. Cùng viết phim bản với Trueba là Jean-Claude Carrière. Chuyện xảy ra vào mùa hè năm 1943, Pháp bị Đức chiếm đóng. Ở gần biên giới Pháp và Tây Ban Nha, có một điêu khắc gia; Marc Cros đã lâu không còn nắn tượng nữa. Một buổi sáng bà vợ của ông, Léa Cros, ra chợ gặp một cô gái Tây Ban Nha, tay chân trầy trụa, người có vẻ mệt và đói. Nhìn thấy vẻ đẹp của nàng bà nghĩ có thể chồng bà sẽ muốn dùng nàng làm người mẩu khỏa thân.

Phòng sáng tác của Marc ở trên đồi cao, rừng vắng. Mercè, cô người mẩu, được trả lương và trú ngụ ngay trong studio này. Nàng phát hiện có một người du kích Tây Ban Nha chống Đức và nàng giúp đỡ che dấu anh chàng. Nét trẻ trung và vô tư của nàng làm sống lại sức sáng tạo và cả những cảm giác trần tục của nhà điêu khắc. Ông nắn bức tượng khỏa thân của nàng và đó cũng là tác phẩm cuối cùng của ông.

Phim trắng đen rất đẹp. Cốt truyện không mấy thuyết phục tôi. Phim đưa ra một vài câu hỏi để người xem suy nghĩ. Thí dụ như nhà điêu khắc bảo rằng hai bảo bối tuyệt vời nhất của Thượng Đếlà vũ trụ và đàn bà. Bà Eva là người yêu của Thượng Đế và là mẹ của Adam. Khi người nghệ sĩ không thể sáng tác được nữa thì đi tìm cái chết. Còn một điểm quan trọng nữa vậy mà tôi quên không nhắc. Carriere cho rằng, người nghệ sĩ không nhất thiết phải theo một khuynh hướng chính trị nào cả, tất cả chỉ dành cho cái đẹp của nghệ thuật, mà cái đẹp của người đàn bà, người mẩu là cái đẹp của nghệ thuật.

Tóm lại, tôi đang bí đề tài, nên viết nhảm.

“The Short Story of Love” (Tình Yêu Ngắn Ngủi thôi để dịch cho văn hoa thì dịch là Tình Trong Phút Giây) nói về một cậu bé nhà nghèo, yêu một cô gái điếm rất đẹp. Cô điếm này tuổi có thể gấp đôi tuổi cậu bé, nhưng tình yêu thơ ngây của cậu làm rung động trái tim cằn cỗi đầy hoài nghi của của nàng. Nhưng rốt cuộc đó cũng chỉ là một thứ tình ngắn ngủi.