Snow, tác phẩm của Maxence Fermine

snow - Maxence Fermine

The lời giới thiệu của một bạn trẻ, đọc nhiều, tôi đọc quyển Snow của Maxence Fermine. Chris Mulhern dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Anh. Quyển sách mỏng, thú vị, dễ đọc, có thể đọc xong trong vài tiếng đồng hồ. Một bonus cho bạn nào đang học tiếng Anh, có thể bắt đầu đọc bằng quyển này vì không đòi hỏi phải lật từ điển. Quyển sách không vì dùng chữ đơn giản mà mất hay. Nếu bạn thích không khí Nhật Bản, thơ haiku, tình cảm nhẹ nhàng, sẽ thích quyển sách, tuy thể loại của nó được xếp vào hàng văn (tiểu thuyết) nhưng nó rất đậm chất thơ. Bạn bắt đầu học làm thơ ư? Sẽ thấy thú vị với ý nghĩ của tác giả, người ta cần biết những gì để làm một bài thơ hài cú hay. Và trong tinh thần ngày lễ Valentine’s vốn được tin là ngày ca tụng tình yêu, quyển này cũng nói thêm là không có bài thơ nào hay bằng tình yêu đôi lứa. Nếu tôi tóm tắt cốt truyện bạn sẽ không còn gì hứng thú để đọc quyển sách rất mỏng này. Mấy chương ngắn phần đầu của quyển sách, mỗi chương được mở đầu bằng một bài thơ haiku.

Winter wind
– a monk, walking
in the wood
ISSA

Frozen in the night
the water-jar cracks
wakes me
BASHO

So cold
the white petal
I bring to my lips
SOSEKI

The skin of woman
the skin they conceal
how warm it is
SUTEJO

“You are a poet. but what do you know of the other arts? Do you know how to dance, or to paint, to write in calligraphy, or to compose musics?”

Yukio did not know what to say. He could feel his face turning red.

“I am a poet. I write poems. This is the only art that matters to me.”

“That is where you are wrong. For poetry is the music. the dance, the painting and the calligraphy of the soul. If you wish to become a master poet you will have to have the gift of the absolute artist. Your poems are marvellously beautiful, they flow, they have music. But they are white like the snow. You are not a painter, Yuko. Your poems have no color. And without it, they will remain invisible to the world.”

“Ngươi là thi sĩ, nhưng ngươi đã biết gì về những bộ môn nghệ thuật khác kia chứ. Ngươi có biết múa không, hay biết vẽ, biết viết thư pháp, hay sáng tác âm nhạc?” 

Yukio chẳng biết trả lời như thế nào. Chàng có cảm tưởng như mặt mình trở nên đỏ như gấc. 

“Tôi là thi sĩ. Tôi viết thành thơ. Chỉ có nghệ thuật này là quan trọng với tôi thôi.” 

“Đây cũng là khởi điểm mà người đã sai lầm. Bởi vì thơ chính là âm nhạc, là điệu múa, là tranh vẽ và thư pháp của tâm hồn. Nếu ngươi muốn trở thành một nhà thơ có tên tuổi ngươi phải có tài năng của những bậc nghệ sĩ thuần túy. Những bài thơ của ngươi rất hay, rất đẹp, nó trôi chảy và có nhạc điệu. Nhưng nó trắng bệt bạt như tuyết vậy. Ngươi không phải là họa sĩ. Yukio. Thơ của ngươi không có màu sắc. Và vì không màu sắc, nó sẽ mãi mãi vô hình với loài người.”

 

 

Những ngày cuối năm âm lịch

Từ hồi ông Tám mua cho cái phone Samsung, thật là như trẻ nhỏ có đồ chơi ưng ý, đụng đâu chụp ảnh đó. Không cần đẹp, miễn vui là được rồi. Hôm qua được mời ăn tiệc tất niên. Toàn là món ăn thuần túy. Cháo vịt, bún, bắp cải trộn, vịt luộc, nước mắm gừng, tôm chua, thịt ba chỉ luộc, rau thơm và rượu vang (cái này thì không thuần túy :-).Tiệc tất niên

Mọi người cà kê lâu quá, tôi ngủ gục lên gục xuống mấy lần mà chưa ai chịu ra về. Tôi đi ngủ sớm, chừng 9 giờ hơn là gà vào chuồng, mà ông Tám ngồi mãi đến 11 giờ hối mấy lần không chịu về. Chủ nhà khoe lá mơ trồng trong chậu. Giống như một gia đình lá mơ có cây bố, cây mẹ và cây bé thơ.

bố mẹ và con

Chủ nhà yêu lan và lại khéo tay trồng lan.

lan xanh hay lan tím

Lan xanh?

lan tím hay lan hồng

Lan hồng?

Nai đốm trắng

Canh mãi mới chụp được khá rõ ảnh một con nai đốm trắng. Tôi nghĩ con nai này bị bệnh albino, nhưng ông Tám và các con tôi nói không phải. Nó trắng vì nó trắng thôi. Người ta bảo rằng nai albino hay bị đàn hất hủi bỏ bê, hay đứng lẻ loi, nhưng con nai này khá béo tốt và đứng cạnh một con nai nâu. Chắc là không bị bỏ bê lẻ loi như loài người thường nghĩ.

đàn ngỗng trở về

Một khoảng hồ mặt băng đã tan và đàn ngỗng lại trở về.

mặt hồ đóng băng

Ở một chỗ khác, mặt hồ vẫn còn đóng băng và có một lớp tuyết mỏng phủ lên trên. Ở Việt Nam, người ta đang tưng bừng chờ Tết năm Bính Thân. Ở New Jersey, vẫn là những ngày đông giá lạnh dù hôm nay có nắng đẹp tưng bừng. Hôm qua tôi đi rừng, ra khỏi nhà chỉ có 19 độ F (trừ 7 độ C). Tôi phục tôi quá, vốn là một người sợ lạnh, ít khi ra ngoài nếu nhiệt độ dưới 45 độ. Vậy mà dần dần rồi cũng quen. Khi tôi về nhà mở computer thấy 42 độ F.

Về Tuyết

Trích trong tác phẩm “Snow” (Tuyết) của Orhan Pamuk. Trang 3.

The silence of snow, thought the man sitting just behind the bus driver. If this were the beginning of a poem, he would have called the thing he felt inside him the silence of snow.

Sự yên lặng của tuyết, người đàn ông ngồi phía sau anh tài xế xe buýt thầm nghĩ. Nếu đây là lúc khởi đầu của một bài thơ, anh sẽ gọi cái anh đang cảm thấy là sự yên lặng của tuyết.

@ @ @

Trích trong “Snow Country” (Xứ Tuyết) của Yasunari Kawabata. Trang 48.

Shimamura glanced up at her, and immediately lowered his head. The white in the depths of the mirror was the snow, and floating in the middle of it were the woman’s bright red cheeks. There was an indescribably fresh beauty in the contrast.

Was the sun already up? The brightness of the snow was more intense, it seemed to be burning icily. Against it, the woman’s hair became a clearer black, touched with a purple sheen.

Shimamura liếc nhìn nàng, và ngay tức khắc cúi đầu xuống. Cái màu trắng nằm sâu trong tấm gương là tuyết, và trôi bềnh bồng ở giữa đám tuyết ấy là màu má đỏ tươi của nàng. Trong cái tương phản ấy có nét đẹp thật tươi tắn không thể diễn tả được.

Mặt trời đã lên rồi phải không? Tuyết càng lúc càng trở nên chói chang hơn, đến độ dường như nó đốt cháy mọi thứ bằng cái băng giá của nó. Ngược lại với màu tuyết, mái tóc của người đàn bà càng đen rõ rệt hơn, óng ánh một màu tím sẫm phớt bên trên làn tóc.

@ @ @

Trích trong “The Kite Runner” (Người Đua Diều) của Khaled Hosseini. Trang 48 và 49.

Winter

Here is what I do on the first day of snowfall every year: I step out of the house early in the morning, still in my pajamas, hugging my arms against the chill. I find the driveway, my father’s car, the walls, the trees, the rooftops, and the hills buried under a foot of snow. I smile. The sky is seamless and blue, the snow is so white my eyes burn. I shovel a handful of the fresh snow into my mouth, listen to the muffled stillness broken only by the cawing of crows. I walked down the front steps, barefoot, and call for Hassan to come out and see.

[…]

I love wintertime in Kabul. I loved it for the soft pattering of snow against my window at night, for the way fresh snow crunched under my black rubber boots, for the warmth of the cast-iron stove as the wind screeched through the yards, the streets. But mostly because, as the trees froze and ice sheathed the roads, the chill between Baba and me thawed a little. And the reason for that was the kites. Baba and I lived in the same house, but in different spheres of existence. Kites were the one paper thin slice of intersection between those spheres.

Mùa Đông

Đây là những điều tôi làm trong ngày tuyết rơi đầu tiên hằng năm. Tôi ra khỏi nhà lúc sáng sớm, vẫn còn trong bộ đồ ngủ, khoanh tay chống lạnh. Tôi tìm con đường xe chạy vào nhà, xe của bố, mấy cái vách tường, hàng cây, nóc nhà, và những ngọn đồi bị chôn vùi dưới cả thước tuyết. Tôi mỉm cười. Bầu trời xanh bất tận, tuyết trắng đến nhức cả mắt. Tôi vốc một nắm tuyết cho vào mồm, lắng nghe sự tĩnh mịch của tuyết bị phá tan bởi tiếng quạ kêu. Tôi bước xuống thềm, đi chân không, và gọi Hassan thức dậy ra đây mà xem.

[…]

Tôi yêu mùa đông ở Kabul. Tôi yêu nó vì tiếng tuyết vỗ mềm mại vào cửa sổ ban đêm, vì tiếng tuyết mới rơi vỡ giòn dưới gót cao su của đôi ủng, vì hơi ấm của lò nướng bằng sắt khi gió rít qua sân qua đường phố. Nhưng chính yếu là vì, khi cây cối đông cứng và băng giá che lấp mặt đường, sự lạnh lẽo giữa bố và tôi dường như tan chảy đi một chút. Lý do cho sự tan chảy này là bởi vì những con diều. Bố và tôi sống trong cùng một nhà nhưng hiện diện ở hai quả cầu khác nhau. Mấy con diều là sự giao hiệp mỏng manh như tờ giấy giữa hai quả cầu này.

@ @ @

Thơ Basho – On Love and Barley bản dịch sang tiếng Anh của Lucien Stryk.

Snowy morning
One crow
after another

Buổi sáng đầy tuyết
Tiếng quạ
Triền miên

(trang 128)

come, let’s go
snow-viewing
till we’re buried

Đến đây, hãy cùng nhau
ngắm tuyết rơi
cho đến khi bị tuyết chôn vùi

(trang 133)

Awaiting snow.
poets in their cups
see lightning flash

chờ tuyết rơi
thi sĩ nhìn trong chén
thấy chớp lóe

(trang 155)

Tuyết trắng trên cành vọng trời xanh

Hôm qua

Cắm trại
Enter a caption
hoa khô
Enter a caption
ngồi trên ghế
Enter a caption
nhóm lửa ngoài trời
Enter a caption
ngoi ra để thở
Enter a caption
con suối
Enter a caption
trái khô
Enter a caption
ngồi trên bàn
Enter a caption
mềm mại
Enter a caption

Hôm qua trời đẹp, nhiệt độ lên cao nhất trong ngày là 39 độ F (gần 4 độ C) . Tôi đi rừng. Cả tháng nay tôi chẳng đi bộ thấy người bệ rạc. Lúc tôi ra khỏi nhà nhiệt độ chỉ 30 độ F (-1 độ C). Hôm nay dự báo thời tiết trời sẽ ấm, lên đến 49 độ F (khoảng 10 độ C).

Thấy người ta tổ chức cắm trại dành riêng cho hướng đạo sinh nam. Rất đông người, vừa phụ huynh của các hướng đạo sinh, ban tổ chức, ban lãnh đạo, và những người bàng quan (như tôi).

Một số đông cắm trại ven hồ, mặt nước đã đông cứng. Một nhóm ở công viên nơi họ nhóm họp hằng tuần. Tôi thấy có mấy cậu bé đang nhóm lửa. Đây là buổi các cậu bé hướng đạo sinh học cách sống và tồn tại với thiên nhiên trong điều kiện khắc nghiệt. Họ học cách nhóm lửa, nấu ăn, … . Một trong những cái thú vị của mùa đông là ngửi thấy mùi củi cháy. Trời lạnh, mùi củi cháy thơm, làm mình có cảm giác cái hạnh phúc của sự ấm áp đang ở gần, vài bước là đến, vói tay là chạm. Tuyệt lắm. Khó diễn tả.

Hôm qua tôi gặp một nhóm rất đông người hiking (ít ra là ba mươi người). Có nhiều người rất lớn tuổi, trông họ phải hơn bảy mươi. Có bà cụ miệng đã móm, cằm dài, mũi khoặm, trông rất giống bà phù thủy trong phim Bạch Tuyết và bảy chú lùn. Tuy nhiên trông bà rất hiền và thân thiện hơn, rất nhiều.

Về nhà lúc gần ba giờ chiều, thấy Boyfriend ngồi chễm chệ trên ghế sưởi nắng, bên cạnh nó vẫn còn đống tuyết. Nó chờ cho ăn dù chưa đến giờ. Sáng sớm tôi đã cho nó ăn. Chập sau nó nhảy lên bàn, vẫn chờ được ăn. Rồi nó chui xuống gầm bàn nằm vào trong cái hộp có tấm thảm mỏng. Tôi thấy vậy cho nó ăn sớm. Ăn xong nó đi lên đồi, dạo quanh trên mặt tuyết. Thỉnh thoảng nó bị lún tuyết phóng mình sang chỗ khác, tuyết cứng hơn. Dường như cái lạnh không ảnh hưởng đến nó nhiều. Chập sau nó biến mất, có lẽ trở về một nơi trú ẩn nào đó. Thấy vậy nhưng hễ tôi mở cửa là nó bỏ chạy.

 

Cơn bão tuyết đầu năm 2016

tuyết rơi đèn nhà láng giềng tỏa sáng

Người ta đã hăm he dọa nạt từ mấy ngày trước. Ông Tám hay làm tàng chẳng biết theo dõi đài nào bảo rằng chỉ có từ năm đến tám inches thôi không có gì đáng lo ngại. Chẳng dự trữ thức ăn nước uống gì cả. Tôi không nói gì, dù không đồng ý. Thấy đài nào báo nào cũng nói vùng tôi sẽ bị từ 12 đến 18 inches tuyết. Cứ 4 inches tương đương với một tấc. Đáng ngại nhất là mất điện. Trải qua cơn bão Sandy mất điện ba tuần lễ tôi vẫn còn sợ lắm. Nhưng chuẩn bị hay không thì cơn bão vẫn đến. Tối hôm qua tôi đi ngủ muộn, mười giờ thấy tuyết đã bắt đầu trắng cái sàn gỗ sau nhà.

Bốn giờ sáng, con mèo cứ đòi thức dậy đi bà ơi. Nhìn ra cửa sổ thấy tuyết trắng xóa, sáng trưng dù chẳng có đèn có trăng. Cửa sổ phía trước tuyết bám đầy chứng tỏ có gió mạnh. Nhìn sang sân nhà hàng xóm ánh sáng vàng vọt nhưng lại có vẻ ấm áp.

 

Tối qua đã gửi bài cho số xuân của Gió O dù vẫn còn muốn edit vì sợ bão tuyết mất điện mất internet sẽ không gửi bài đươc. Sáng giờ ngồi đây lười không muốn suy nghĩ hay làm việc gì nên chỉ đăng ảnh viết nhảm cho vui.

Tuyết đầu mùa 2016

Tuyết đầu mùasóc ngồi trên gốc cây có tuyếtnhìn vàonai trong rừng tuyếtcây dính tuyết

Snowy morning –
one crow
after another

Basho – On Love and Barley
Haiku of of Basho

Bình minh tuyết phủ
Quạ kêu vang trời
Ngân nga không dứt

@ @ @

Tái Hạ Khúc – Lý Bạch

Ngũ nguyệt Thiên-sơn tuyết, (1)
Vô hoa chỉ hữu hàn.
Địch trung văn “chiết liễu”,
Xuân sắc vị tằng khan.
Hiểu chiến tùy kim cổ,
Tiêu nguyên bão ngọc an.
Nguyệt tương yêu hạ kiếm,
Trực vị trảm Lâu-Lan. (2)

(1) núi Kỳ-liên, rất cao tháng năm vẫn còn tuyết
(2) một nước thời Tây Hán, hay ngăn cản không cho sứ giả nhà Hán sang Tây-vực, Phó Giới Tử được lệnh đến Lâu-Lan dùng mưu giết vua nước đó.

Bản dịch của Chi Điền Hoàng Duy Từ

Tháng Năm tuyết trắng phủ Thiên-san,
Cây lá đìu hiu ngập giá băng.
“Bẻ liễu” nghe buồn trong tiếng địch,
Mắt chưa nhìn thấy sắc hương xuân.

Ngày theo trống trận ra biên-tái,
Tối đến ôm yên ngủ dặm đàng!
Thanh kiếm bên lưng chờ giết giặc,
Vung lên nhất quyết chém Lâu-Lan.

Ý nghĩ riêng: Chữ Lâu-Lan trong bài có xuất hiện trong Chinh Phụ Ngâm Khúc
Săn Lâu-Lan rằng theo Giới Tử,
Tới Man Khê bàn sự Phục Ba
Áo chàng đỏ tựa ráng pha,
Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in.