Nhìn thấy khi đi làm

đi làm buổi sáng
Người Mỹ đi làm

Buổi sáng người Mỹ đi làm. Đây là hai người tôi thường gặp ở trạm xe lửa. Gặp họ hầu như mỗi ngày, rất nhiều năm (không nhớ là bao nhiêu năm) nhưng tôi chưa bao giờ trò chuyện với họ. Suýt tí nữa thì quên, phía sau ngọn cây trụi lá là COLD MOON, trăng vào lúc tròn nhất sáng nhất cuối cùng trong năm 2017. Báo chí nhắc cả tuần đến siêu trăng này. Vào tay chụp ảnh tồi như tôi, nó nhỏ hơn ngọn đèn trên chỗ chờ xe lửa. Người xưa bênh vực mặt trăng ở xa không sáng bằng đèn ở gần với hai câu thơ. Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng. Đèn kia ra gió được chăng hỡi đèn. Đó là thời ông bà mình xài đèn dầu tù mù, chứ bây giờ thì đèn ra gió đứng ngoài sương tuyết năm này qua tháng nọ.

buổi sáng sương mù
Ngó ra bến sông

Vào thành phố, xuống xe. Ở ngay sàn đón xe lửa ngó ra bến sông thấy sương mù giăng kín. Cái bảng hiệu của bãi đậu xe sáng ngời.

cây mùa đông
Ở góc đường sắp đến công ty

Băng qua đường để vào công ty, ngó qua góc đường đối diện, thấy cái cây khô gần trụi lá đứng lẻ loi trong sương mù. Đây là góc phố lạnh nhất trong mùa đông mỗi khi đứng chờ đèn xanh đèn đỏ để băng qua đường vì nó nằm giữa hai building cao, như một cái hành lang cho gió lùa vào.

sông và bãi đậu xe trong sương mù
Bãi đậu xe của công ty bên cạnh

Tôi nhìn từ tầng lầu tôi làm việc bãi đậu xe bên cạnh con buổi sáng trời đầy sương mù.

sông và bãi đậu xe
Bãi đậu xe và con sông

Hôm trước nữa, vào sở lúc hơn bảy giờ, trời nắng đẹp. Đây là một góc của bãi đậu xe, cạnh con sông.

Ba cuốn sách

Tác giả: Đoàn Minh Tuấn

mùa chinh chiến

Lý luận kịch bản

Viết kịch bản

Tôi nhận quà Giáng sinh khá sớm. Ba quyển sách từ Việt Nam đến từ thứ Tư tuần trước. Santa là nhà văn kiêm Giáo-sư trường Đại học Sân Khấu Điện Ảnh Hà Nội. Xin cám ơn nhà văn Đoàn Minh Tuấn.

Tôi tò mò về môn kịch bản phim đã lâu, một phần vì thích phim, một phần vì thích viết và dịch, tôi muốn biết thêm từ vựng Việt về điện ảnh và kịch bản.  Hai quyển sách về kịch bản thật là đúng như sự mong ước.

Hôm qua tôi bắt đầu đọc quyển “Những Vấn Đề Lý Luận Kịch Bản Phim” lúc ngồi trên xe lửa chừng sáu trang. Buổi chiều cô nàng người Mỹ ngồi cạnh tôi nói chuyện điện thoại ồn quá, và nói rất lâu, khiến tôi không đọc được (vì nổi giận, tự hỏi sao có người nói chuyện điện thoại vừa to vừa dai thế).

Tôi định đọc xong sẽ giới thiệu, nhưng tôi có một số việc cần làm ngay từ bây giờ cho đến Giáng sinh, nên xin post ảnh trước đọc sau. Lúc nãy scan mấy quyển sách, tôi lật sơ qua quyển “Mùa Chinh Chiến Ấy” chợt nhớ một vài câu hát trong bài “Hướng Về Hà Nội” đại khái như sau “một ngày tàn chinh chiến ấy, lửa khói đắm chìm, tìm về nơi bờ bến. Một ngày tả tơi hoa lá, ngóng trông về xa, tiếc thương hình bóng qua…” Có thể bạn sẽ kêu lên nhạc có liên quan với sách đâu. Tôi chỉ liên tưởng bới mấy chữ (mùa) tàn chinh chiến ấy.

Lật đại một trang trong “Mùa Chinh Chiến Ấy”, nhằm trúng cái trang nói về xác anh Hùng nằm đó nhưng mất cái đầu, máu chảy tràn lan. Khiếp đảm quá. Tôi trượt ngón tay, mất cái trang ấy, tìm lại không thấy nữa.

Tôi vốn sợ sách và phim ảnh chiến tranh nhưng có lẽ nghiệp duyên (không lành) tôi hay gặp sách và phim chiến tranh. Mượn phim Mười ngàn ngày chiến tranh VN mượn rồi trả rồi mượn lại hai ba lần, chỉ xem được một hai tập rồi thôi. Mượn phim Vietnam War, mới đây của Ken Burn, xem được ba CD thấy nổi giận vì không công bình với những người thất trận, không xem nữa. Mượn phim Hamburger Hill giữ ba tuần lễ trả lại thư viện không hề xem. Nhưng có lẽ đến lúc tôi phải đối đầu với cái sợ hãi của tôi. Xin hứa sẽ đọc quyển sách chiến tranh này, với Tháng Ba Gãy Súng của Cao Xuân Huy, và đọc lại quyển sách của Bảo Ninh vào ngày 30 tháng 4 năm 2018. Các bạn có ai đề nghị thêm quyển sách chiến tranh nào nữa không?

Tối qua, trong lúc lang thang trên mạng, tôi gặp một bức ảnh không biết báo nào, hình như trong chuỗi 25 tấm ảnh đáng xem. Đó là tấm ảnh một người lính Á châu trẻ tuổi, và có một câu tôi nhớ mang máng như sau: Tôi sợ những cuộc chiến tranh mấy ông già mơ mộng vẽ vời và mấy cậu trai trẻ như chúng tôi hy sinh mạng sống của mình vì cuộc chiến tranh ấy.

Chiến tranh thời nào cũng có, tôi không thể chạy trốn mãi nỗi sợ hãi của tôi.

Tôi đã đọc hồi ký chiến tranh của nhà văn Đoàn Minh Tuấn một lần, qua trang của nhà văn Lê Minh Quốc. Điểm gây ấn tượng trước nhất với tôi là Đoàn Minh Tuấn có giọng văn rất trong sáng, giản dị, thật ra tôi muốn nói, giọng văn rất giống văn người miền Nam. Có lẽ vì tôi lớn lên với văn của người miền Nam, nên tôi dễ có thiện cảm với giọng văn này. Sách in rất đẹp. (Bạn nên chạy ra nhà sách mua ngay kẻo trễ. Haha. Nói đùa một chút, xin đừng trách tôi lên giọng quảng cáo bán hàng.)

Đầu mùa đông

Vivaldi – Four Seasons – Winter

hai con ngỗng và ba con vịt
Hai con ngỗng và ba con vịt
hừng đông
Hừng đông
trơ trụi lá
Trơ trụi

The winter garden,
thinning to a thread, the moon
and an insect’s singing

Basho

Vườn mùa đông
Trăng, mỏng như sợi chỉ
và tiếng hát của muôn trùng

Loving Vincent (2017) – Và Nỗi Buồn Sẽ Kéo Dài Mãi Mãi

Một bài điểm phim công phu. Xin mời các bạn thưởng thức

❄ La Dolce Vita ❄

Thời gian vừa qua tôi được dịp xem hai tác phẩm điện ảnh có cùng đề tài về hội họa là MissHokusai (2015) và Loving Vincent (2017). Tuy một Đông một Tây nhưng cả hai ông Hokusai và Van Gogh đều là những họa sĩ lừng danh thế giới và có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến các trường phái tranh sau này. Cả hai tác phẩm không hẹn mà gặp đều là thể loại hoạt hình tiểu sử, để nói về nghệ thuật hội họa thì còn chất liệu nào tuyệt vời hơn nét vẽ từ những đôi bàn tay nghệ sĩ đầy tâm huyết? Tôi nghĩ thời điểm họ cùng làm phim là như nhau nhưng do Loving Vincent công phu hơn Miss Hokusai nhiều nên công chiếu trễ  mất hai năm.

Katsushika Hokusai (1760 – 1849) được công chúng biết đến rộng rãi qua bức

View original post 2,059 more words

Lá thư cuối cùng của Vincent van Gogh

24 tháng Bảy, 1890

Thật ra, chỉ có qua những bức tranh chúng ta mới có thể trò chuyện với nhau. Tuy thế, em ạ, anh vẫn còn những điều phải nói với em và một lần nữa anh sẽ nói thật nghiêm túc cố gắng truyền đạt ý nghĩ của mình một cách toàn vẹn nhất – với anh, em không phải chỉ là một người đại lý bán tranh in Corots, qua anh, em cũng thật sự tham dự vào công việc thực hiện một vài bức tranh trên mặt vải. Những bức tranh ấy ngay cả khi ở giữa cơn khủng hoảng to lớn này, vẫn giữ được sự điềm tĩnh của chúng.

Đó là chỗ đứng tình cảm của anh em mình, hay ít nhất cũng là điểm chính anh cần phải nói với em trong tình trạng khủng hoảng lúc này. Lúc này là lúc mọi sự trở nên giả mạo giữa những kẻ buôn bán tranh vẽ của những người nghệ sĩ đương thời hay đã chết.

Với những tác phẩm của anh, anh đã dâng hiến cả cuộc đời của anh cho nghệ thuật và vì thế mà tư tưởng của anh đã bị mất đi nửa phần sáng suốt – cũng tốt thôi – nhưng em không phải là một kẻ trong đám đầu nậu con buôn nghệ thuật như anh biết. Em có thể chọn lựa đứng về phía nào, theo như anh nghĩ, biết đối xử có tình người chân thật. Nhưng với hoàn cảnh hiện tại, biết phải làm gì?

Ghi chú: Đây là bản nháp của lá thư số 251. Người ta tìm thấy bản nháp này trên người ông Vincent van Gogh khi ông qua đời ngày 27 tháng Bảy.

Dịch từ “van Gogh’s letters – the Mind of the Artist in Paintings, Drawings, and Words 1875-1890. Edited by H. Anna Suh Includes an all new translation of van Gogh’s letters.”

10

(Vincent) Starry Night

Tuần trước tôi đi xem phim Loving Vincent với cô con gái út. Cuối phim nghe bản này, thấy hay và tôi có trong computer do Julio Iglesias hát. Tác giả là Don McLean. Xin mời bạn nghe.

606px-Van_Gogh_-_Starry_Night_-_Google_Art_Project
Starry Night – Vincent van Gogh. Download from Wikipedia 

Starry
Starry night
Paint your palette blue and grey

Look out on a summer’s day
With eyes that know the
Darkness in my soul.
Shadows on the hills
Sketch the trees and the daffodils

Catch the breeze and the winter chills

In colors on the snowy linen land.
And now I understand what you tried to say to me

How you suffered for your sanity
How you tried to set them free.
They would not listen
They did not know how

Perhaps they’ll listen now.

Starry
Starry night
Flaming flo’rs that brightly blaze

Swirling clouds in violet haze reflect in
Vincent’s eyes of China blue.
Colors changing hue
Morning fields of amber grain

Weathered faces lined in pain
Are soothed beneath the artist’s
Loving hand.
And now I understand what you tried to say to me

How you suffered for your sanity
How you tried to set them free.
Perhaps they’ll listen now.

For they could not love you
But still your love was true

And when no hope was left in sight on that starry
Starry night.
You took your life
As lovers often do;
But I could have told you
Vincent
This world was never
Meant for one
As beautiful as you.

Starry
Starry night
Portraits hung in empty halls

Frameless heads on nameless walls
With eyes
That watch the world and can’t forget.
Like the stranger that you’ve met

The ragged men in ragged clothes

The silver thorn of bloody rose
Lie crushed and broken
On the virgin snow.
And now I think I know what you tried to say to me

How you suffered for your sanity

How you tried to set them free.
They would not listen
They’re not
List’ning still
Perhaps they never will.