Lá thư từ Provence

bậc thang
Một trong những bậc thang ở Grasse

Provence, ngày… tháng… năm…

Anna, cô bạn nhỏ thân mến,

Trước nhất tôi xin lỗi Anna. Tôi gọi Anna là bạn nhỏ, mà Nora cũng là bạn nhỏ. Tôi sợ Anna phiền bảo rằng đặt Anna ngang hàng với loài vật. Cùng là bạn nhỏ nhưng tôi quí mến Anna kiểu khác, còn Nora kiểu khác. Mỗi “người” một vị trí khác nhau.

Và tôi xin lỗi đã chậm viết thư. Tôi nấn ná ở nơi đây hy vọng tìm lại được hành lý, nhưng không được như ý. Tôi điều đình với ông bà chủ quán trọ xin được lưu lại  một thời gian. Ông bà vui vẻ đồng ý với giá phải chăng, như thuê nhà trọ hằng tháng chứ không trả với giá B&B. Với ông bà, tiền thu nhập quán trọ không phải là điều chủ yếu. Ông bà mở quán cho đỡ buồn lúc tuổi già và có lẽ để duyên may đưa đẩy gặp một người dễ thương (mà chẳng ai thương) như tôi. Có tôi thuê phòng trọ như có thêm người bạn, chuyện ăn uống thì coi như thêm đũa thêm bát. Tôi ở đến khi nào muốn đi thì đi. Không biết chừng tôi sẽ như những người thời Homer, đến vùng đất lạ, gặp loại hoa sen hay củ sen, ăn vào rồi quên đường về cố hương. Hay sẽ như những người trong ca dao mà ông bà mình đã hát rủ rê:

Tới đây thì ở lại đây.
Bao giờ bén rễ xanh cây mới về.

Tôi ở VN hơn hai mươi năm nhưng gốc rễ đã bị nhổ. Ở New Jersey hơn ba mươi năm, rễ không bén, cây không xanh. Cố hương của tôi là nơi đâu? Người ta nói quê hương là nơi có người mình yêu thương ở. Thế thì New Jersey phải là quê hương của tôi vì nơi ấy có Nora.

Tôi nói như một anh chàng dẻo mồm. Nếu tôi thật sự yêu mến Nora tôi đã chẳng để người bạn già của tôi ở lại với cô mà đi chơi nước ngoài. Nora đến tháng Năm này là mười tuổi, tương đương với một người ở tuổi sáu mươi. Câu hỏi Anna đặt về tình trạng của Nora khiến tôi khó trả lời. Tôi hy vọng khi thư này đến tay Anna thì Nora đã khỏi bệnh hay bớt hẳn đi. Loài vật, trời cho khả năng tự chữa hay mau lành bệnh, bởi vậy mới tồn tại đến ngày nay dù sống một cách hoang dã. Đôi khi tôi nghĩ bác sĩ thú y cũng chỉ đoán mò chữa mò. Cứ gợi xem chủ nhân của thú vật có khả năng hay chịu bỏ tiền ra để mua lấy sự an tâm của chủ nhân. Tôi e rằng những thứ thuốc trụ sinh tống vào con vật có thể gây tổn hại nhiều hơn. Nếu cần phải mang Nora đi bác sĩ, năm ba trăm đồng tôi xin được hoàn lại Anna. Còn nếu như Nora bị bệnh nan y như ung thư chẳng hạn, thì sao? Tôi thật không thể trả lời ngay lúc này. Có người thân bị bệnh thì phải chữa cho dù biết là chữa không khỏi. Nora có một thân tình đặc biệt với tôi nhưng nàng không phải là người yêu, hay vợ. Tôi cũng không muốn phải bán nhà để chữa bệnh cho Nora vì như thế thì tôi sẽ bị mất chỗ ở, còn Anna và bé May thì… . Thôi để lúc ấy hãy tính. Cám ơn Anna đã thay tôi chăm sóc Nora.

Tôi thật không thể phân biệt rõ ràng sự khác nhau của Grasse và Provence. Grasse có nhiều con dốc cao và dài. Để ngắm cảnh thành phố ở Grasse đi bộ có lẽ dễ hơn lái xe, nếu người ta đủ sức khỏe để bước hằng trăm bậc thang. Những viện bảo tàng nổi tiếng trên thế giới lưu trữ tài liệu dụng cụ chế biến nước hoa tôi vẫn chưa đến xem. Provence thì có nhiều vườn nho bát ngát. Mùa này lá nho đã bắt đầu lên xanh. Màu xanh làm tôi nhớ đến New Jersey lúc này cũng đã xanh biếc. Và tôi nhớ đến những cơn mưa tháng Năm ở New Jersey. Mưa giữa mùa tháng Năm. Tay đan sầu kỷ niệm. Có lẽ so sánh Provence với New Jersey thì dễ hơn.

Một điểm tương đồng của Provence và New Jersey là cả hai thành phố đều có rất nhiều cây plane trồng dọc theo hai bên đường chụm đầu vào nhau thành một con đường đầy bóng râm. Cây plane ở New Jersey còn gọi là cây sycamore. Thấy rõ nhất là những vườn cây olive ở Provence mà tôi không thấy ở New Jersey. Thỉnh thoảng trên đường lái xe đi làm về tôi có nhìn thấy một vài cây người ta trồng trước nhà nhưng ở xa không biết chắc đó có phải là cây ô liu hay không. Cảnh đẹp của Provence thì dễ thấy, chỉ cần lên mạng gõ vài chữ là tìm thấy ngay. Tôi chỉ xin kể Anna nghe những gì tôi nhìn thấy ở Provence mà không nhìn thấy ở New Jersey. Màu đất đá ở đây xam xám, hơi giống như màu vách tường stucco, nhưng nhìn là biết đất đá địa phương, đặc biệt không lẫn vào đâu được. Cũng có những ngôi nhà đất đá màu đỏ hồng, nhưng rất khác loại brownstone màu hồng hồng ở New York. Và màu nắng thì tuyệt vời. Nắng ở đây, chiếu theo đường xiên xiên, những buổi chiều tà tôi so sánh thường với nắng ở New Jersey. Nắng ở đây dường như vàng hơn, dịu hơn mát mẻ hơn.

Ngõ vào nhà trọ khá hẹp. Hai bên là tường đá xám cao khỏi đầu người. Chen giữa tường đá xám là tường vôi màu vàng của vài ngôi nhà trông rất Tây. Tôi tưởng tượng đến những ngôi nhà Pháp đã xây ở Việt Nam trước năm 75. Và có lẽ Anna cũng hình dung được màu vàng của tòa nhà của Toàn quyền Đông Dương ở Hà Nội. Trước nhà có một cái bơm nước giếng cổ rất “hách”. Trong sân ông chủ nhà trọ làm hồ sen nuôi chục con cá koi to bằng bắp tay. Phía sau vườn ông trồng cây chuối, cây chanh rau mùi rau húng. Cây chuối ở đây thật là quí. Ông lại có nuôi một con chó càng làm tôi nhớ con mèo của tôi. Thỉnh thoảng ông đánh trần bắc thang tỉa ngọn ô liu trông vẫn còn rất là quắc thước. Trông ông còn có vẻ trẻ và khỏe hơn tôi dù ông lớn hơn tôi gần hai con giáp.

Trong lá thư mới nhất Anna có nhắc đến một điều quan trọng: sự thông cảm nỗi uất ức, bực dọc của những người không có khả năng nói. Tôi cũng đã từng trải qua một thời gian dài không thể nghe và nói vì trở ngại ngôn ngữ của người di dân. Tôi nhớ lần đầu tiên đặt chân lên phi trường Los Angeles, vào phòng vệ sinh, nhìn thấy người ta rửa tay và hong tay dưới cái máy sấy làm cho khô. Tôi bấm cái nút, máy sây bật chạy, khi tay khô tôi không biết làm sao cho máy tắt, tôi bấm lại cái nút nhưng máy không ngừng. Cuối cùng tôi bỏ đi khi máy vẫn còn đang chạy. Không biết hỏi ai vì không thể nói. Nếu có người giải thích tôi cũng chẳng biết nghe. Tôi nhớ cảm giác sợ hãi và và bất lực của người không thể nghe và nói. Những ngày đầu tiên đến Pháp, mất hành lý, tôi sống lại cái cảm giác ấy. Tôi hiểu sự khó khăn của Anna.

Tôi không biết tôi sẽ ở đây bao nhiêu lâu. Tôi mong nhận thư nghe Anna kể chuyện New Jersey. Tôi thèm có người trò chuyện mà chẳng ai buồn trò chuyện với tôi.

Mong lắm. Thân mến.

 

An

Chuyện mèo nhiều tập

Mẹ và Con
Củ Gừng và năm củ gừng mini

Người ta nói, bàn tay có ngón dài ngón vắn, để chỉ sự khác biệt tính tình cũng như nhân dáng của những người trong gia đình. Đàn mèo sáu con màu lông gần như giống hệt nhau, Củ Gừng mẹ màu nhạt hơn chút xíu. Trong năm củ gừng con thì có hai con rất khỏe, luôn luôn chơi đùa, ăn nhiều, bụng các bé tròn trĩnh. Có một con luôn luôn ngồi xa ra có vẻ rụt rè. Một con bé nhất thường hay bú mẹ. Suốt buổi chiều hôm kia chỉ thấy bốn con, tôi e ngại một bé mèo bị con gì khác bắt ăn thịt mất rồi.

Sáng hôm qua tôi thức giấc lúc năm giờ trời còn tối. Đàn mèo con đang đùa giỡn trong sân. Đến trưa thì cả đàn biến mất. Sân nhà tôi vắng vẻ như chưa hề có đàn mèo đến ở. Sáng nay thì thấy nàng nằm chờ được cho ăn nhưng không thấy đàn con. Tôi nói đùa với Cá Linh, chắc chúng nó hiểu được ý định của con.

Cô út nghỉ hè, về chơi hai tuần. Mùa hè này cô đi dạy để kiếm tiền. Thấy đàn mèo con Cá Linh gọi cơ quan kiểm soát động vật hoang. Người ta bảo cô đến trụ sở, nhận một số bẫy dùng để bẫy mèo. Bắt được đàn mèo rồi (cả mẹ lẫn con) thì mang đến trụ sở, người ta sẽ cho người muốn nuôi mèo. Tôi tình nguyện đóng góp nếu người ta đoạn sản cả mèo cái lẫn mèo đực. Tôi không muốn nuôi mèo trong nhà, dù tôi không ngại cho mèo hoang ăn. Tuy nhiên, tôi cũng không muốn đánh bẫy chúng đem giao cho hội kiểm soát động vật hoang (animal control).  Người ta dùng chữ control, tôi hiểu là kiểm soát, nhưng thật sự nó có nghĩa là khống chế sự tăng trưởng số lượng. Nếu không ai nhận nuôi thì họ sẽ làm gì? Ông Tám bảo rằng chúng là thú hoang cứ để chúng tự lo lấy thân. Mình có thể cho chúng ăn nếu không ngoài khả năng. Tôi thì không muốn bẫy chúng vì không muốn chia rẽ mẹ và con, chia rẽ bầy đàn.

Loài vật, sao mà khôn ngoan thế. Nhìn thấy người ra người vào chúng tẩu tán nhanh chóng. Mèo mẹ sửng cồ lườm lườm sẵn sàng nhảy xổ vào tấn công đám người ta nếu cần thiết. Khi ở trạng thái báo động có nguy hiểm, mèo mẹ nằm riêng ra, cách xa đàn con. Như thể dụ dỗ người ta có giỏi thì bắt tao, để con tao yên. Còn đuổi theo đàn con thì chỉ có thể bắt mỗi lần một đứa. Dù gì tổn thất cũng bớt đi.

Chiều qua đi chợ, tôi nghe tiếng một đứa bé mới sinh (mẹ mang đi chợ) khóc ngằn ngặt. Tự nhủ, trời khiến, ngay cả những đứa bé sơ sinh cũng biết bày tỏ với người khác, đặc biệt là với mẹ, những lúc bất an khó chịu bằng tiếng khóc, nhìn người quen, nghe tiếng mẹ biết mỉm cười. Tôi lại nghĩ đến đàn mèo, dẫn năm đứa con đi tìm thức ăn, thấy động, dẫn năm đứa con đi trốn mất. Thật là một sự diệu kỳ của tạo hóa.

Nhưng nếu không kiểm soát động vật nó sinh sôi nẩy nở tràn lan làm sao? Chẳng sao cả. Ở Nhật, người ta có cả 11 đảo loài mèo sống hoang rất đông. Ở Thổ Nhĩ Kỳ, ngay trong thành phố Istanbul loài mèo sống chung hòa bình với người dân ở đó. Người ta làm cả một cuốn phim, “Kedi,” cho người ta xem cuộc sống của loài mèo. Trong phim này có một người đàn ông bị trầm cảm rất nặng, muốn tự tử, nhưng có một hôm ông gặp mấy con mèo đói đi tìm thức ăn. Thương hại, ông cho mèo ăn. Rồi hôm sau ông cho mèo ăn nữa. Dần dần, cho mèo ăn thành thói quen, thành một phương pháp chữa bệnh trầm cảm cho ông. Ông cảm thấy ít ra ông có một mục đích, một lý do để sống.

Không chỉ riêng người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ, nhờ nuôi mèo mà chữa được bệnh trầm cảm. Tôi có đọc một bài báo, một nhà văn (quên tên) có mẹ già. Sau khi chồng mất vì tuổi già, bà trở nên khó chịu, luôn than phiền ca cẩm, kêu réo con trai suốt ngày, trách móc giận hờn đòi hỏi đủ thứ. Tình cờ anh con trai khám phá bà mẹ thích mèo, nên mang cho bà một con mèo con. Từ khi có con mèo, bà bận bịu nuôi dưỡng, trò chuyện đớt đát với mèo như nói với trẻ con, cuộc sống của bà trở nên vui vẻ hơn, và không còn quấy rầy anh con trai nữa.

Tôi mong là đàn mèo con không trở lại. Sau hai tuần cô út trở lại trường, tôi mang trả cho hội kiểm soát động vật mấy cái bẫy là xong chuyện. Còn đàn mèo con thì để trời sanh trời nuôi. Và chuyện mèo nhiều tập, sáng nay chấm dứt một chương.

Tiếp theo chuyện ba người

mèo con
Lúc chụp thì chỉ thấy có hai con mèo con, không thấy mèo mẹ. Chập sau nàng dẫn về thêm ba đứa con nữa.

Bỗng dưng tôi không còn muốn viết nữa. Có cái gì đó như một nỗi thất vọng hay một sự ấm ức hay một nỗi nghi ngờ hay một chút giận dỗi vây chặt lấy tôi khiến tôi mỗi lần ngồi vào bàn chỉ đọc chút xíu rồi thôi. Không còn cảm giác háo hức mình sẽ viết về cái này hay cái kia.

Tôi biết tôi có vài người bạn, thường hay đọc blog của tôi. Đọc không phải vì viết hay, mà tại vì là bạn. Tôi cũng có nhiều lần, viết vì biết mình có vài người bạn, đến đọc để xem mình có còn sống không. Tôi không bận, trái lại lúc này rảnh rang hơn. Đi làm chỉ ba ngày mỗi tuần. Nghỉ thứ Năm và thứ Sáu. Buổi sáng nằm nướng lâu hơn không còn thức giấc lúc bốn giờ sáng để tìm tự do hay thời gian để viết.

Mưa liên tiếp mấy ngày. Tuần trước mưa đến cuối tuần. Tuần này mưa cho đến Chủ Nhật. Mưa rơi cho đời thêm nhớ thương. Hạt mưa ướt vai người tha hương. Không phải đi rừng càng rảnh rang hơn.

Chiều qua đi làm về, tôi cho con mèo Củ Gừng (Ginger) ăn. Thường thường cho mèo hoang ăn là công việc của ông Tám. Tôi chỉ có trách nhiệm với Tiểu Thư (Nora) của tôi. Tuy nhiên thấy trời mưa ướt át, chắc nó không thể kiếm ăn bằng cách săn chipmunk hay bắt chim, và ông Tám thì chẳng mấy quan tâm đến mèo của ông, nên tôi cho mèo của ông ăn. Củ Gừng chăm chỉ đến ăn. Sáng sớm nhiều khi chuẩn bị đi làm tôi vẫn nán lại vài phút cho nó ăn vì trông nó đói quá tội nghiệp. Trời mưa mau tối, chập sau ngó ra ngoài thấy có mấy con thú to như con chuột cống tôi giật mình. Nhìn kỹ lại thấy đó là con mèo con giống y chang như Củ Gừng. Lúc sau nữa thấy thêm một con. Và từ đó đến tối tôi đếm thấy năm con mèo con. Năm củ gừng nho nhỏ cộng thêm Củ Gừng mẹ. Có lẽ Củ Gừng sinh con ở đâu đó, bây giờ mấy con mèo đã lớn, ăn được nên mèo mẹ dẫn con đi kiếm ăn.

Cách đây độ hai năm, Củ Gừng thỉnh thoảng xuất hiện quấn quít chung quanh Lãng Tử (Boyfriend), con mèo có hai màu trắng đen (loại mèo Tuxedo). Lãng Tử hay tấn công Tiểu Thư Nora nhưng luôn dịu dàng với Củ Gừng. Boyfriend bỏ đi rồi thì Inkie đến, vẫn thân mật và quấn quít với Củ Gừng.

Tiểu Thư luôn luôn sợ hãi sự tấn công của hai chàng lãng tử, Inkie và Boyfriend, nhưng lại không sợ Củ Gừng, thường hay rượt đuổi nàng mèo nhỏ nhắn và xinh xắn này. Củ Gừng bao giờ cũng hiền lành, tuy nhiên lúc sau này nàng có lúc cũng trở nên dữ dằn, xù lông cổ dựng đứng khè khè dọa nạt tôi và đuổi Lãng Tử để dành thức ăn. Tôi đoán nàng làm mẹ nên bắt đầu biết chống trả để bảo vệ thức ăn cho con.

Vậy đó, câu chuyện của tôi chỉ có thế. Trước kia, nhìn Tiểu Thư ngồi trong nhà buồn bã (tôi tưởng tượng như thế) nhìn Lãng Tử vui chơi với Củ Gừng, tôi thường nghĩ đến chuyện ba người, hai người vui biết bao nhiêu, một người lặng lẽ buồn thiu đứng nhìn. Chuyện ba người bây giờ trở thành chuyện tám người. Ba người lớn và năm đứa bé.

Tôi phải làm gì với đàn mèo hoang này đây? Tưởng tượng sang năm mỗi con mèo có thêm năm đứa con mà tôi sợ hãi. Nhưng trông năm củ gừng bé xíu như thế lại không nỡ bỏ đói chúng. Ginger ngày mới gặp đầy vẻ bé bỏng ngây thơ. Tối qua thấy nàng nằm tránh mưa trong cái thùng ông Tám làm cho mèo hoang, năm đứa con lúc nhúc bu quanh leo lên lưng, rúc vào trong ngực, nàng đầy vẻ đường hoàng của một bà mẹ năm con.

Hết một mùa hoa

hoa đào nở sớm bên hồ Watchung
Hàng đào trắng ven hồ Watchung
cây đào trắng và quả bóng
Cây đào trắng và quả bóng đỏ núp phía sau
hoa đào ở công viên Branch Brook
Hàng đào ở Branch Brook Park
người áo đỏ bên kia hồ
Có người áo đỏ bên kia hồ
hoa đào sau tòa nhà công ty điện lực
Hàng đào phía sau công ty điện lực
đào hoa y cựu
Hoa đào cánh kép
uyên ương
Uyên ương
thủy tiên trên xe lửa
Hoa thủy tiên trên xe lửa. Chủ nhân bó hoa là một người phụ nữ độ sáu mươi nhưng rất đẹp và sang. Bà ăn mặc rất đúng thời trang nhưng không bao giờ quá lố. Luôn mặc váy ôm sát người, lưng chừng đầu gối. Hình như bà có lần bị tai nạn, chân đi hơi khập khiễng và có một vết sẹo thật dài ở bắp chuối. Đi sau bà mới nhìn thấy.
nai và redbuds
Nai bên cạnh cây Eastern redbud

Nói hết một mùa hoa, là nói hoa đào đó, chứ còn tiếp nối nhiều mùa hoa khác nữa. Không có gì nói về sự phù du của cuộc đời rõ ràng hơn mùa hoa đào. Hoa đào trắng nở trước. Sau đó đến đào hồng. Còn bây giờ là hoa Eastern Redbud và Wisteria (Tử Đằng). Năm nay lạnh lâu, ít mưa, được mùa hoa đào và magnolia. Đi đâu cũng thấy hoa nở rợp trời.

Bây giờ, hoa đào không còn hiếm nữa. Không cần phải chạy xuống Washington D. C. để ngắm hoa đào. Ở đây, New Jersey đi ngang hồ Watchung thấy hoa đào nở trắng hai bên hồ. Buổi chiều đi làm về tôi lái xe ngang con đường nở đầy hoa đào trắng.

Hôm nọ vào thành phố New York xem hội hoa đào, sáng thứ Hai tuần trước đi làm thấy hoa đào hồng nở đầy trong thành phố Newark. Hoa đào trong công viên Military. Hoa đào trồng cả mấy chục cây phía sau công ty điện lực. Không thấy ai đứng chen vào trong hoa để “nhân diện đào hoa tương ánh hồng.” Những cây đào rất thấp, nhất là loại đào rũ nhánh đong đưa sát mặt đất, người ta có thể bẻ nhánh không cần cố gắng vói tay. Tôi không thích bẻ cành hái hoa, nhưng cũng nhớ câu hát. “Ai lên xứ hoa đào, dừng chân bên hồ nghe chiều rơi.” Sau đó người còn dặn dò người đi “đừng quên mang về một cành hoa.”

Mùa hoa đào đến rồi đi. Người ngồi dưới cội đào rất nhiều, ngắm hoa nở chi chít trên cành, chẳng thấy ai đòi “mai ta chết dưới cội đào.” Mà lỡ có thác ở cội đào thì chắc cũng chẳng ai ở không đâu mà “khóc ta xin nhỏ lệ vào thiên thu.”

Tháng Năm và những nụ tình xanh

Năm nào cũng vậy. Tôi luôn luôn chờ tháng Năm đến một cách khắc khoải. Tháng Năm là lúc người vùng này nhìn thấy mùa xuân rõ ràng nhất. Mưa xuân phơi phới nhẹ nhàng. Tôi ôm ba cái mền ra tiệm giặt (máy nhà nhỏ quá giặt mền không nổi). Vừa đi vừa làm thơ. Anh có nghe không, mưa trên những nụ tình xanh. Rồi tự cười mình, thơ gì mà thơ, ăn cắp tựa đề bài hát của người ta hơn nửa câu thơ rồi.

Lá xanh mà hoa cũng xanh. Tôi chỉ đặt tựa đề để bạn chú ý thôi, chứ không có tình xanh (khi chưa lo sợ, bao giờ có yêu nhau, thì xin…) chỉ có cái đầu màu đỏ bắt mắt của con chim gõ kiến tôi bắt gặp trong lúc đi rừng.

nghiêng đầu làm duyên
Chim gõ kiến đang làm thơ

Chim gõ kiến gõ liên hồi. Hỏi gõ làm gì mà hăng thế. Tôi gõ cửa đi tìm trái tim đi lạc của tôi. Trái tim biết hát biết làm thơ. Mất trái tim gõ kiến không là nghệ sĩ nữa.

robin
Một con chim robin béo ụ, không biết có mang quả trứng nào trong lòng nàng.
một con rùa
Rùa chụp ở hồ Watchung. Xa quá không nhìn thấy gì, chỉ thấy một đốm nhô lên giữa hồ. Nhìn qua máy ảnh cũng không thấy. Chụp đại ,về nhà cắt hình thì thấy một cụ rùa.
Ba con rùa
Nhánh cây gần đó cũng vậy, chỉ thấy có cái gì đó tròn tròn ở gốc cây nhô lên khỏi mặt nước. Té ra đó là ba cụ rùa.
20180427_112209
Những chiếc lá non có phải là những nụ tình xanh không?

Lâu rồi tôi bỏ quên thói quen viết mười lăm phút hay nửa tiếng mỗi buổi sáng. Quên rằng viết để làm vui mình. Chẳng biết tôi làm gì mà hết ngày hết giờ, không có chút thời gian lặng lẽ cho mình.

Hai con mèo hoang Inkie và Ginger vẫn đến ăn. Ginger có một dạo bụng thật to sà xuống gần mặt đất. Tôi nghĩ nàng có thai. Mấy hôm nay bụng nàng tóp lại, thon nhỏ như bình thường. Không biết nàng đã sinh ra bầy con ở đâu đó. Lúc này Ginger rất bạo dạn, chưa kịp cho ăn là kêu réo um sùm. Thấy tôi mang thức ăn ra là sấn xổ chạy lại. Chắc là phải nuôi con bằng sữa nên đói và gầy đi.

Nếu đúng thật là Ginger có thai và đã sinh con ở đâu đó, thì nỗi sợ của tôi đã không là sự thật. Tôi luôn luôn lo ngại là Ginger sinh con ngay sau nhà tôi thì tôi sẽ không biết phải xử sự thế nào với đàn mèo con. Thế mới biết, tấm lòng nhân từ của mình nhỏ bé hạn hẹp quá.

Hội hoa đào ở vườn Bách Thảo Brooklyn

Chắc bạn còn nhớ, một đôi lần tôi có nhắc đến vườn Bách Thảo ở Brooklyn New York. Brooklyn là một trong năm borrough của thành phố New York. Brooklyn là nơi qui tụ nhiều văn nghệ sĩ, cuộc sống cao nhưng không đắt đỏ như Manhattan. Vườn Bách Thảo Brooklyn chia ra nhiều khu vực: vườn Shakespeare, vườn đá, vườn Nhật Bản. Vườn Nhật Bản Brooklyn là một trong những vườn Nhật Bản lâu đời nhất ở Hoa Kỳ. Hằng năm, vườn Bách Thảo Brooklyn tổ chức lễ hội mừng hoa đào nở (Hakura Matsuri).

Thấy nàng Tống Mai đăng những tấm ảnh hoa đào, đẹp như thơ và đẹp như mơ tôi giật mình. Thôi chết, năm nay mình lỡ một mùa hoa. Dù biết những tấm ảnh mình chụp thì chẳng nên hồn nhưng vẫn thích chụp ảnh hoa. Thứ Bảy, ông Tám đi chơi xa một tuần, tôi đưa ông ra phi trường, sẵn dịp tôi đi New York bằng xe lửa, xe điện ngầm, và cuốc bộ. Chuyến đi thật dễ dàng. Đậu xe ở Newark, ngay bên cạnh Newark Penn Station. Đi xe lửa vào New York Penn Station. Cuốc bộ trên đường số 7 từ đường 33 đến đường 42 West. Đi thẳng đường 42 đến Grand Central Terminal. Dọc đường nhìn thấy Empire State Building chìm trong sương. Đi ngang Bryant Park và thư viện của thành phố New York, một trong những thư viện cổ, tuyệt đẹp, và có nhiều sách quí. Đi chuyến xe điện ngầm (subway) số 5, thẳng đến trạm Eastern Parkway, trạm xe điện dùng chung cho hai địa điểm, vườn bách thảo và viện bảo tàng Brooklyn.

empire building chìm trong sương
Impire State building chìm trong sương mù
áo đỏ dù hồng
mỹ nhân áo đỏ dù hồng
beneath cherry blossoms
Cảm giác thật kỳ lạ, thấy mình đang tồn tại, dưới gốc hoa đào (Issa)
biểu diễn trống taiko
Các nữ nghệ sĩ biểu diễn trống, bản nhạc trống có tên “Girl Power”
búp bê kokeishi
Búp bê kokeshi
cửa hàng sách
Cửa hàng sách
crown imperial
hoa Crown Imperial, được Shakespeare nhắc nhở trong vở kịch “The Winter Tale”
điệu múa mừng mùa hoa đào nở
Các nữ nghệ sĩ múa mừng lễ hội hoa đào
dưới cội đào
Dưới gốc cây đào già hoa trắng
dưới gốc đào trắng nhìn lên
Hoa đào cánh kép
đường đi dưới rặng hoa đào chưa nở
Con đường dưới những cội hoa đào chưa nở
gian hàng búp bê
Búp bê Kokeshi
gian hàng dù
Gian hàng dù
grape hyacinth
Hoa Grape Hyacinth
hoa chuông màu đỏ đậm
Hoa chuông màu đỏ sậm
hoa đầu rắn
Hoa đầu rắn
kiệu vàng
Kiệu ngai vàng, không biết đây là gì, nhớ mang máng đọc ở đâu đó đây là hình mẩu thu nhỏ quốc ấn của người Nhật.
magnolia đỏ
Hoa magnolia màu hồng đậm gần như màu đỏ, đặc biệt cả hai mặt cùng màu chứ không một bên trắng một bên có màu như các loại magnolia khác
magnolia màu đen
Hoa magnolia màu đen
magnolia vàng
Magnolia vàng
một góc vườn có hoa anh đào
Một góc vườn có hoa anh đào
múa hoa anh đào
Múa mừng hội hoa đào
múa nón
Dân ca dân vũ trình diễn cùng bản nhạc trong phim Dreams (Watermill Village) của Kurosawa
nghệ sĩ đánh trống
Nghệ sĩ biểu diễn trống
nghi thức uống trà
Nghi thức uống trà
người diễn tuồng kabukai
Nghệ sĩ trình diễn một màn kịch kabukai
như những nhân vật bước ra từ những trang manga
hội hóa trang những nhân vật trong manga và anime
những nàng nghệ sĩ trình diễn kịch được đưa ra khán đài
nghệ sĩ được chở từ phòng hóa trang ra khán đài
rùa đi lạc
Rùa đi lạc lên trên đường, thấy tôi đến gần ngài rút vào trong vỏ.
sáng ngời với bộ kimono
Sáng chói trong trang phục kimono
uất kim hương đủ sắc đủ loại
hoa tulips đủ màu đủ loại
Với kimono
những người mặc kimono đi lễ hội hoa đào
vui bên những cội đào
Mai ta đứng dưới cội đào, đi đâu cũng nhìn thấy toàn người và người. Càng về chiều càng đông đúc, tôi có cảm giác không có đủ chỗ để thở
Tranh của Vik Muniz.jpg
Tranh của Vik Muniz

Tôi ra về lúc bốn giờ rưỡi chiều. Nghĩ thầm sẽ trở lại vườn Bách Thảo, đi lại tuyến đường xe điện ngầm số 5 (cuối tuần) hay số 2 (nếu là ngày thường). Xe điện đi ngang trạm Cầu Brooklyn, trạm Fulton (có phải đây là trạm xuống gần phố Tàu New York?), trạm Wall Street (muốn đến từ lâu nhưng chưa đến). Trên đường về thấy bức tranh của Vik Muniz sáng lộng lẫy trên bức tường kính của một cửa tiệm nào đó. Tranh giống như những mảnh hình cắt dán lại rất đẹp mắt.

Tôi ghiền đi New York bằng chuyên chở công cộng mất rồi. Đỡ phải lái xe vào New York thật là nhọc nhằn và bực bội.

Chung quanh phim The Shape of Water

Cuối cùng rồi tôi cũng xem được phim “The Shape of Water.” Có lẽ vì phim của đạo diễn danh tiếng Guillermo del Toro, lại được nhiều giải Oscars, nên tôi cảm thấy hơi ngỡ ngàng, vì phim không hay như tôi tưởng tượng. Come on! What do you expect? If the film were yours what you could (or would) have done to make it better? Tôi tự chế nhạo mình là một người ăn nói bố láo. Tuy nhiên tôi nhận ra cái thành kiến trong con người mình. Có lẽ giải Oscar và những bài điểm phim làm tôi có một ấn tượng nhất định, rằng phim phải thế này hay phải thế kia. Có lẽ phong trào #MeToo đã loại bớt những nhà đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất phim, ra khỏi giải Oscar, để tránh những đàm tiếu hay thưa kiện, thậm chí chửi bới tại chỗ và tận mặt người đáng bị chửi bới trong buổi lễ trao giải nên The “Shape of Water” trở thành trái táo độc nhất trong mắt người chọn giải thưởng?

Nếu không trao giải cho “The Shape of Water” thì trao giải cho ai, phim nào? Không biết, vì tôi chưa xem hết những phim được đề cử. Nhưng “The Shape of Water” không hay chỗ nào? Không. Tôi không nói nó không hay. Tôi chỉ nói là nó không hay như tôi tưởng tượng. Có lẽ vì tôi so sánh nó với “Pan’s Labyrinth,” truyện trong phim “Pan’s Labyrinth” phong phú hơn, lắt léo hơn, nhiều thể loại xung đột tình cảm, cá tính, phong tục hơn phim “The Shape of Water.”

“The Shape of Water” có những cái hay ngầm. Nhân vật trong phim là những người thuộc giai cấp đứng bên lề xã hội thượng lưu; họ là người nghèo (nhưng không hèn), thấp (nhưng không kém) trong xã hội, người tàn tật, câm (không điếc), người da màu, lao công lau dọn, họa sĩ nghèo, người đồng tính luyến ái, cho họ có cơ hội đứng lên nói thẳng vào mặt những ông chủ người da trắng độc tài xem người như cỏ rác.

Khúc phim quay dưới nước rất đẹp. Thủy quái merman được thiết kế rất cầu kỳ. Đạo diễn Guillermo del Toro muốn nhân vật thủy quái này như là một vị thần. Ông kết hợp Beauty and The Beast với the Mermaid. Cô con gái của Long Vương lên bờ tìm hoàng tử phải đánh đổi bằng tiếng nói và giọng hát của nàng còn The Beast trong phim này không biến thành hoàng tử chỉ mang nàng tiên cá trở về đáy sâu của biển.

Với tôi thích nhất là giọng nói của Giles ở đầu phim, bài hát, và mấy câu thơ ở cuối phim. Thấy Tống Mai chủ nhân Khung Cửa Hẹp đã đăng mấy câu trích dẫn trong phim:

“Unable to perceive the shape of You,
I find You all around me.
Your presence fills my eyes with Your love,
It humbles my heart,
For You are everywhere.”

Không thể hình dung ra hình dáng của Ngài,
Tôi tìm thấy Ngài khắp nơi, chung quanh tôi
Mắt tôi chứa đầy ắp tình yêu của Ngài
Trái tim tôi trở nên bé mọn,
Bởi vì tình yêu của Ngài thật quá bao la      

Guillermo del Toro đã so sánh, tình yêu cũng như nước, không có hình dạng cố định mà thay đổi hình dạng theo cái bình, hay bất cứ hình tướng nào sắc tướng nào chứa đựng nó. Vì muốn khán giả xem thủy quái như là Thần, hay Chúa, del Toro đã trích dẫn đoạn thơ của nhà thơ cổ Persian (Ba Tư hay Iran hiện nay). Đoạn thơ này trong tập thơ The Walled Garden of Truth.

Xin mời bạn nghe bài hát trong phim, tác giả là Alexandre Desplat Feat, giọng hát của Renée Fleming.

You’ll never know
Just how much I miss you
You’ll never know
Just how much I care

Chàng sẽ không bao giờ biết
Nỗi nhớ của em
Chàng sẽ không bao giờ biết
Tấm lòng em  
  

And if I tried I still couldn’t hide
My love for you
You oughta know
For haven’t I told you so
A million or more times

Dù cố lắm em vẫn không thể giấu
Tình yêu  em dành cho chàng
Lẽ ra chàng phải biết
Em đã chẳng thố lộ bao nhiêu lần đó sao     

You went away and my heart went with you
I speak your name in my every prayer
If there is some other way to prove that I love you
I swear, I don’t know how

Chàng ra đi mang theo trái tim em
Em thầm gọi tên chàng hằng đêm qua những lời cầu nguyện
Nếu có cách nào để chứng minh tấm lòng của em
Em thề, thật là em không biết      

You’ll never know if you don’t know now

Chàng sẽ không bao giờ biết, nếu bây giờ chàng không biết.

You’ll never know
Just how much I miss you
You’ll never know
Just how much I care

Chàng sẽ không bao giờ biết
Nỗi nhớ của em
Chàng sẽ không bao giờ biết
Tấm lòng em

You said goodbye
Now storms in the sky
Refuse to shine
Take it from me, it’s no fun to be alone

Chàng nói lời giã từ
Trời trở nên bão tố
Nắng đi không trở lại
Hãy tin em, “làm người ở lại có bao giờ vui”  
   

With moonlight and memories
You went away and my heart went with you
I speak your name in my every prayer
If there is some other way to prove that I love you
I swear, I don’t know how

Kỷ niệm nào dưới bóng trăng xanh
Chàng ra đi mang theo trái tim em
Em thầm gọi tên chàng hằng đêm qua những lời cầu nguyện
Nếu có cách nào để chứng minh tấm lòng của em
Em thề, thật là em không biết

You’ll never know if you don’t know now

Chàng sẽ không bao giờ biết, nếu bây giờ chàng không biết.