Đọc 1/3 quyển sách

Mới nhất của Haruki Murakami. “Killing Commendatore.”

Quyển sách có 64 chương, gần 700 trang. Tôi chấm dứt chương 21, trang 238, tối hôm qua.

nai trong rừng sau nhà
Nai trong rừng sau nhà một buổi sáng cuối thu. Ảnh chẳng liên quan với bài.

Tôi đọc quyển này vì tôi mượn ở thư viện được ngay khi nó mới được mua về. Có vẻ như chẳng ai tranh giành với tôi cả. Bạn có biết là tôi đứng hàng thứ 123 khi chờ quyển sách nói về ông Trâm? Và tôi đứng gần thứ 699 khi chờ cuốn phim Ocean 8! Tôi thường nói là tôi không mê truyện của Murakami. Tuy nhiên ông là tác giả mà tôi đọc nhiều sách nhất. Tôi đọc sách của ông vì tôi thấy nhiều người (ở VN) đọc, để khi các bạn ở VN trò chuyện về một quyển sách nổi tiếng nào đó, tôi biết các bạn đang nói gì. Đọc, là một cách để liên hệ với người khác, để mình không cảm thấy luôn luôn là người ngoại cuộc.

Trước khi đọc quyển này, tôi chẳng đọc bài review nào cả. Tôi có cảm giác may mắn lần này, vì đọc một quyển sách mà không bị ảnh hưởng bởi sự yêu ghét quyển sách của người khác. Dù tôi vẫn bị người khác ảnh hưởng với thành kiến về tác giả.

Đây là một quyển sách thú vị, như nhiều tác phẩm khác của Haruki Murakami: 1Q84, The Wind-Up Bird Chronicle. Tôi thích Norwegian Wood hơn những quyển sau. Tôi vẫn nghĩ sách ông sẽ thú vị hơn nếu ông cắt bỏ bớt chừng phân nửa hay 1/3 tác phẩm những lúc ông sa đà kéo dài chi tiết không quan trọng. Nếu một tác giả mới có quyển sách đầu tay, liệu tác giả này có thể rề rà những chuyện không đâu để kéo dài quyển sách cho thật nặng ký, theo nghĩa đen?

Điểm hay của quyển sách là ông đọc nhiều, biên khảo nhiều, biến tài liệu biên khảo thành truyện rất tự nhiên nhuần nhuyễn. Ông kết hợp hiểu biết về hội họa (vẽ chân dung) và nhạc (opera) để tạo nên nhân vật. Tôi vẫn thích cách ông cấu tạo nhân vật. Đối thoại giữa các nhân vật cũng rất lý thú. Tôi nghĩ nếu được ngồi nghe các nhân vật của ông nói chuyện với nhau sẽ thấy thú vị và hiểu biết nhiều thêm.

Những điểm tôi không thích trong quyển sách này là ông lập lại nhiều điểm ở những quyển sách trước. Thí dụ như nhân vật của ông thường hay chui xuống lỗ, xuống hang, xuống giếng trong bóng tối. Càng ngày cách viết về tình dục của ông càng sống sượng và vô ích. Tình dục của ông như chỉ để dụ dỗ những cậu bé mới lớn, nó không được dùng để phát triển hay khai mở tình huống, cũng không dùng để nói lên những thắc mắc hay bệnh hoạn của nội tâm. Nhân vật của ông dửng dưng ngủ với hai người đàn bà có chồng, nói chuyện khêu gợi dục tình bằng điện thoại (phone sex), một cách… lãng nhách. Ông tỉ mỉ xé sợi tóc làm tám, cách ăn mặc của nhân vật, thậm chí đến cách mở tủ lạnh lấy nước uống cũng chiếm gần một đoạn văn.

Ở ngay mấy chương đầu của quyển sách, ông giải thích chữ Commendatore là Knight Commander có nghĩa là đội trưởng của đội hiệp sĩ. Đây là điển tích lấy từ vở nhạc kịch opera (Ý) Don Giovanni; hay còn gọi là Don Juan theo tiếng Spanish. Don Giovanni chuyên môn dụ dỗ đàn bà con gái làm hư danh tiếng của phụ nữ. “Commendatore” là cha của Donna Anna (một trong những người con gái rơi vào tay của kẻ thích dụ dỗ) thách đấu gươm tay đôi với Don Giovanni, và bị chàng trẻ tuổi đâm chết.

Sau 21 chương, 1/3 quyển sách, tôi vẫn không biết tên người kể truyện, một người họa sĩ chuyên vẽ chân dung và có biệt tài nắm bắt được nội tâm của người được vẽ rồi đưa vào bức họa. Anh ta khám phá ra bức họa “Killing Commendatore” được phóng tác thành người Nhật do một họa sĩ khác vẽ lại và đem dấu trong trần nhà anh họa sĩ thuê. Anh họa sĩ nhận lời vẽ chân dung cho một anh nhà giàu láng giềng tên Menshiki (có nghĩa là sự thiếu vắng màu sắc như trong một bức tranh vẽ bằng mực đen của Nhật). Cùng với Menshiki anh họa sĩ khám phá ra một cái hầm đá sâu 9 feet (khoảng 3 mét) trong hầm đá chỉ có một cái chuông và không có người, tuy nhiên ban đêm cứ vào khoảng 1 giờ rưỡi cho đến hơn 2 giờ khuya có người rung chuông. Ở cuối chương 21 cái chuông dưới hầm đá được đưa vào phòng vẽ của anh họa sĩ, và người rung chuông biến hình thành nhân vật Commendatore trong bức họa.

Murakami vẫn còn hấp dẫn được người đọc (là tôi) với những câu chuyện li kỳ quái gở siêu thực của ông. Trong những ngày mưa gió tôi quấn mền đọc quyển sách này. Còn hai ngày nữa tôi sẽ phải trả quyển sách. Bạn nghĩ tôi có nên đọc tiếp không?

 

Trời cuối thu rồi

c491c6b0e1bb9dng-vc3a0o-che1bb91n-tc4a9nh-tc3a2m
Đường vào lều tĩnh tâm

Tuần cuối tháng 10 đưa người bạn đến nơi này, cây phong vẫn còn xanh. Tuần đầu tháng 11 tôi trở lại, cây phong chín đỏ. Cũng như hương mùa thu, tôi không thể nắm bắt được ánh nắng mùa thu vào trong tấm ảnh. Ước gì bạn có thể cùng tôi đứng dưới cây phong vàng hay phong đỏ khi chung quanh nắng lên rực rỡ. Tôi nghĩ bạn sẽ giống như tôi, có cảm giác thật khó tả khi ánh sáng chung quanh mình dịu hẳn đi với một màu vàng nhạt hay hồng nhạt. Tôi tưởng chừng tôi đang bước vào trong một giấc mơ đẹp.

từ núi này trông núi nọ
Đứng núi này trông núi nọ

Đã lâu tôi không đi rừng, ít ra cũng phải hai tháng, hay hơn. Tuần trước, đi rừng trở lại, đến đỉnh đồi ở Watchung Reservation nhìn qua rặng đồi dọc theo đường cao tốc 78. Thu sắp tàn. Từ chỗ tôi đứng có thể nhìn thấy đường nối liền quận này sang quận khác. Ở khoảng giữa tấm ảnh, là nơi khai thác mỏ đá (quarry). Họ (những người khai thác đá) làm hỏng vẻ đẹp của núi rừng.

tượng đồng ở Duke Farms
Tượng đồng ở Duke Farms

Tôi muốn đăng ảnh này từ lâu, nhưng không tìm thấy tài liệu gì về bức tượng đồng điêu khắc này. Tôi định trở lại Duke Farms hỏi ban quản lý nhưng không biết bao giờ có thể đi, chần chừ là mùa đông đến ngay trước mắt. Đây là bức tượng đồng có chàng trai trẻ đang thuần một con ngựa. Dưới chân chàng và con ngựa là một cô gái. Trong ảnh là một cô gái khác đứng sau lưng chàng trai. Như một số tượng điêu khắc Hy Lạp, chàng trai không mặc áo quần. Con ngựa không có cánh nên tôi không biết có phải đây là điển tích Pegasus và Perseus đi giải cứu Andromeda hay không.

Hôm nay phá lệ đăng ba tấm ảnh thay vì mỗi ngày một tấm. Một phần vì không vừa ý ảnh tôi chụp. Một phần vì lá đã rụng hết rồi. Một phần là vì hết mùa lá đẹp. Mưa liên tiếp mấy ngày, sân nhà tôi lá rụng đầy, gom lại thành một đống thật cao và dài suốt chiều rộng của sân trước nhà.

Thu vàng bao nhiêu là hương

Sân của một nhà (giàu) gần hồ Watchung
Thu vàng

Mời các bạn cùng với tôi thưởng thức bài hát Autumn Leaves qua giọng hát của văn hào giải Nobel 2017, Bob Dylan.

The falling leaves
Drift by the window
The autumn leaves
Of red and gold

Những chiếc lá rơi
Nhẹ lướt bên cửa sổ
Lá mùa thu
Màu đỏ và vàng  

I see your lips
The summer kisses
The sunburned hands
I used to hold

Tôi nhìn đôi môi em
Thấy những nụ hôn nồng cháy của mùa hè
Đôi bàn tay rám nắng
Tôi từng nâng niu.

Trên đồng cỏ

Tôi bị mất internet, chưa rõ nguyên do. Có thể hôm qua gió mạnh suốt ngày nên đường dây cáp bị đứt đoạn ở đâu đó. Phải chờ đến thứ Hai mới có thợ đến. Và không biết bao lâu sẽ sửa được. Hiện giờ tôi dùng hotspot của phone rất chậm nên không thể trả lời comment.

Tấm ảnh này, tôi chụp vì nhớ đến một đoạn văn mở đầu trong Rừng Na Uy của Haruki Murakami. Nhân vật kể lại câu chuyện, chàng và nàng đi trên đồng cỏ. Trời cao và xanh biêng biếc khiến nhân vật có cảm giác buốt nhức như bị hút vào đáy sâu của trời. Không! Tôi không có cảm giác buốt nhức ấy nhưng cứ mỗi lần gặp một meadow, và trên đồng cỏ là thiên thanh cao vọi, tôi lại nhớ đến mối tình trong đoạn văn ấy.

Tôi hiện có trong tay quyển sách mới nhất của Murakami, mượn từ thư viện nhưng nó dày quá tôi đọc không nổi. Nay bị mất internet, có lẽ là dịp để tôi thử đọc quyển này. Tôi hứa sẽ đọc ít nhất hai chục trang đầu, nếu không thích sẽ đọc hai chục trang cuối, và nếu vẫn không thích sẽ đọc hai chục trang bất kỳ.

Tôi sẽ rất nhớ các bạn, và hẹn gặp lại các bạn khi đường internet nối lại.

đồng cỏ khô ở Duke Farms

Thu mênh mông

thu mênh mông

Vàng sao nằm im trên hoa gầy
Tương tư người xưa thôi qua đây
Ôi! Nàng năm xưa quên lời thề
Hoa vừa đưa hương gây đê mê

Trích bài thơ Tỳ Bà của Bích Khê

Mời bạn nghe bài hát Tỳ Bà qua giọng hát Thu Giang. Bài thơ chỉ dùng toàn vần bằng nhưng vẫn có nhạc tính bổng trầm thật tuyệt. Không biết nhạc sĩ nào phổ nhạc bài thơ này. Bạn nào biết xin chỉ giúp. (Thấy trên mạng nhiều chỗ nói nhạc của Phạm Duy.) Vàng đang rơi, và thu vẫn mênh mông.

Người khách tháng 11

ngừng đây soi bóng
Ngừng đây soi bóng

 

My November Guest

My Sorrow, when she’s here with me,
Thinks these dark days of autumn rain
Are beautiful as days can be;
She loves the bare, the withered tree;
She walks the sodden pasture lane

Nỗi Sầu, khi nàng đến với tôi,
Nghĩ rằng những ngày mưa thu ảm đạm
Cũng xinh đẹp như bao ngày khác;
Nàng yêu hàng cây trơ trụi lá
Nàng dạo chơi trên đồng cỏ úng nước

Her pleasure will not let me stay.
She talks and I am fain to list:
She’s glad the birds are gone away,
She’s glad her simple worsted gray
Is silver now with clinging mist.

Niềm vui của nàng không cho phép tôi dừng lại
Nàng nói và tôi vui vẻ nêu ra:
Nàng mừng vì lũ chim đã bay đi,
Nàng vui vì bộ y phục bằng len xám của nàng
Biến thành màu bạc vì sương bám

The desolate, deserted trees,
The faded earth, the heavy sky,
The beauties she so truly sees,
She thinks I have no eye for these,
And vexes me for reason why.

Rừng cây tiêu điều, quạnh quẽ,
Mặt đất phai màu, bầu trời nằng nặng,
Vẻ đẹp nàng thật sự nhìn thấy
Nàng nghĩ rằng tôi không có mắt thưởng thức
Và trách cứ tôi với câu hỏi tại sao. 

Not yesterday I learned to know
The love of bare November days
Before the coming of the snow,
But it were vain to tell her so,
And they are better for her praise

Không phải hôm qua, tôi mới biết
Tình yêu dành cho tháng Mười Một khô cằn
Trước khi mùa tuyết đến,
Nhưng thật là vô ích khi giải thích với nàng
Tốt nhất là cứ để cho nàng khen ngợi   

Robert Frost

Úa theo mùa thu

Lá phong la đà trên mặt hồ
chùm lá phong la đà trên mặt hồ ở Duke Farms

Một tấm ảnh có thể lừa dối mắt người xem, vì chúng ta chỉ nhìn thấy một góc nhỏ của cảnh thật. Cảnh thật thì có thể đẹp hơn, và cũng có thể xấu hơn.

Duke Farms là của tư nhân. Chủ nhân, ông James Buchanan Duke, là một đại gia chuyên kinh doanh về thuốc lá và điện lực. Năm 1925 ông qua đời, để lại tài sản cho cô con gái, Doris Duke. Bà Doris Duke là người biết nhiều loại ngôn ngữ, yêu thích văn chương, nghệ thuật. Bà dùng tài sản thừa kế của cha để hoạt động từ thiện. Duke Farms cách nhà tôi chừng 15 phút lái xe, là nơi bà Doris Duke đã tự quản lý việc thiết kế, xây dựng, phát triển, từ khi bà chỉ mới 15 tuổi. Tư viên này rộng khoảng 11 km2, bao gồm đồng cỏ, rừng, nhiều ngôi nhà đẹp, ao hồ thác nhân tạo. Lâu ngày, theo thời gian và thiếu sự chăm sóc đúng mức, nhiều ngôi nhà, nhà kính trồng hoa, vườn (thượng uyển) trong nhà kính đều hư hao, bị phá hủy vì kém an toàn. Tuy vậy vẫn còn là nơi rất đông du khách đến xem. Đặc biệt là du khách không phải trả tiền vé vào cửa, thậm chí nơi cần phải băng qua đường xe chạy Duke Farms thuê người bảo vệ an toàn cho du khách.

Sự suy tàn có thể nhìn thấy rõ ràng trong khu vườn. Các ao hồ (mấy chục cái hồ lớn bé) lâu ngày nước tù đọng trở nên hôi hám. Mặt hồ đóng kín bèo làm giảm oxygen  trong nước. Ngày xưa Duke Farms được chia ra nhiều khu, vườn được thiết kế theo kiểu Tây phương, Trung quốc, và Nhật Bản. Ngày nay khu vườn kiểu Nhật Bản chỉ còn lại một số cây phong màu cam và màu đỏ, lá nhỏ, cây thấp, khác với cây phong của Canada và Mỹ, là cây cao và lá to hơn. Chung quanh khu vườn Nhật còn lại một số đèn lồng bằng đá.

Hôm tôi đưa cô bạn đến đây chơi thì lá phong chưa đổi màu, sau đó tôi trở lại thêm hai lần nữa. Lần cuối hồi tuần trước, lá phong đã đỏ thắm, nhưng nắng gắt quá ảnh không đẹp vì thợ không xịn. Không nhìn ra góc cạnh đẹp, chỉ lá và cây, ảnh trông chằng chịt xấu xí. Tôi cố tìm một vài kiến trúc với lá mùa thu là bối cảnh nhưng ảnh không vừa ý. Không biết có thể trở lại lần nữa hay không vì mùa thu sắp tàn, đông sẽ đến. Hai hôm qua mưa dầm cả ngày, hôm nay nắng đẹp, cây lá đổi màu, chỉ chừng một tuần hay hai tuần là rụng hết. Mùa thu lá rụng, khiến sáng nay tôi nghĩ đến một bài hát của Từ Công Phụng. Nguyên câu hát là “và hồn em dường như cũng úa theo mùa thu tàn tạ” trong bài hát “Vẫn Một Cõi Đời Hiu Quạnh.”  Tôi không có bài hát này. Tìm trên youtube có nhiều người hát, nhưng người hát bài này hay nhất lại là chính tác giả.

Xin mời bạn nghe bài hát này ở một trang khác. “Vẫn Một Cõi Đời Hiu Quạnh”