Mở đầu chuyến đi 6 tuần ở Việt Nam

Ngày còn ở VN tôi không có dịp đi đây đi đó nhiều, chỉ quanh quẩn từ nhà đến trường. Một lần đi Đà Lạt, một lần đi Nha Trang, một lần đi Tuy Hòa, một đôi lần đi Vũng Tàu, một vài vùng lân cận Sài Gòn như Biên Hòa, Bình Dương. Tóm lại ký ức về nơi chốn ở Việt Nam của tôi rất mờ nhạt hầu như chẳng có gì cả. Năm 2005 tôi đi xem phố cổ, vịnh Hạ Long, Sapa, các lăng vua ở Huế, Hội An, Cần Thơ, Bến Tre, và Sài Gòn. Ký ức về chuyến đi (năm 2005) có đậm đà hơn nhưng sau 14 năm cũng trở nên nhạt mờ, không đủ để so sánh rành mạch sự khác biệt của nơi chốn giữa lần này với lần trước. Tôi lại là người lười chuẩn bị. Tôi bước vào chuyến đi 6 tuần mà không hề nghiên cứu về những nơi tôi sắp đến. Và như thế có lẽ cũng là một điểm hay, tôi đón nhận chuyến đi với những cảm xúc gần như hoàn toàn mới lạ.

Nơi dừng chân lâu nhất là xã Tam Thái, huyện Phú Ninh, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Tuy dừng chân lâu nhất nhưng đây không phải là nơi tôi đi xem thắng cảnh, mà là nơi tôi đi làm việc tình nguyện, cùng với tổ chức Habitat For Humanity, góp phần xây căn nhà cho gia đình của một người dân trong xã Tam Thái, như tôi đã kể sơ qua trong vài bài trước. Sau đó tôi đi xem Phnom Penh và Seam Reap của Cambodia rồi lần lượt các thắng cảnh ở miền Bắc Việt Nam như Phố Cổ Hà Nội, làng cổ Đường Lâm, Hoa Lư, Tam Cốc Bích Động, chùa Hương, Mai Châu, Hạ Long, và Hà Giang. Chuyến đi Hà Giang lâu năm ngày bốn đêm, hầu như ngồi trên xe nhiều hơn xem thắng cảnh, đi xuyên qua Thái Nguyên, Bắc Kạn (hồ Ba Bể), đến Cao Bằng (thác Bản Giốc, Trùng Khánh, hang Bắc Pó), và Hà Giang (Mèo Vạc, Lũng Cú). Đèo Mã Pí Lèng một trong tứ đại danh đèo nằm trên con đường từ Đồng Văn đến Mèo Vạc. Đồng Văn chứ không phải Đồng Đăng nha các bạn. Nhắc bạn nhớ vì tôi đã từng lầm Đồng Văn với Đồng Đăng.

Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa,
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh

Dài dòng tôi sợ các bạn chán, nhưng có ít nhất là một bạn muốn nghe tôi kể chuyện chuyến đi. Và tôi chỉ cần một người đọc là đủ hứng thú để kể lể dông dài. Thú thật, chuyến đi đã bắt đầu phai mờ chi tiết. Dễ dàng cho tôi nhất là tôi kể theo thứ tự thời gian. Tôi sẽ bắt đầu bằng chuyến đi Tam Kỳ, và sẽ chỉ chú trọng vào những người tôi đã gặp. Với tôi cảnh đẹp tuy hứng thú, nhưng thú vị nhất vẫn là con người. Những người tôi gặp trong chuyến đi đã thay đổi ít nhiều suy nghĩ của tôi.

Mời bạn xem vài tấm ảnh, có thể tôi sẽ dùng lại về sau trong những phần kế tiếp.

Lá sen ở đền Mẫu Hai Cô gần cầu Má (tên riêng của cầu, gần sông Lô thuộc Hà Giang hay Tuyên Quang?)
Cô hướng dẫn viên nói tiếng Kinh, nhưng mặc đồ người dân tộc (Dao hay Lô?)
Cột cờ Lũng Cú chưa phải là nơi cao nhất. Khách du lịch có thể leo thêm vài chục bậc thang để đến lá cờ.
Một cậu bé con đang chơi trốn tìm với mẹ của cậu thì bị tôi chụp ảnh. Mẹ của cậu nói con ơi con ra cho bà chụp ảnh đi nào. Chuyến đi này làm tôi thấy rõ ràng hơn cái già cỗi của tôi. Biết mình già, nhưng không biết là mình già hơn mình tưởng.
Nốt ruồi duyên trên mặt hoa
Mít non Hon Hài

Mùa Xuân

Hàng đầu xuân nở vàng rực một góc đường trên con dốc lên đồi Warren Hill
Rặng đào trắng bên trên bờ đê của con thác nhân tạo
Hàng đào trắng bên kia hồ Watchung
Xuân vừa về trên bãi cỏ non (Phạm Duy)

Spring rain –
They rouse me,
Old sluggard.
(Basho – On Love and Barley)

Mưa xuân –
Đánh thức tôi,
Kẻ chậm chạp lười biếng

Từ hôm về sáng nào cũng mưa. Buổi sáng mở mắt ra thấy trời bên ngoài mờ đục, tôi có cảm giác như mình vẫn còn đang ở Mai Châu. Buổi sáng ở Mai Châu trời mù sương, mây bay quanh đỉnh núi, khói nhà ai từng cụm lan vào trong sương. Nghe kể rằng thời chiến tranh, người ta nấu ăn vào buổi sáng để khói lẫn vào sương mù tránh bị phát giác. Một số bài hát của Phạm Duy và Chung Quân lởn vởn trong óc tôi. “Làng tôi luôn luôn vương vài đám khói. Những mái tranh buồn nhớ người. Xơ xác điêu tàn vì ai.” hay là “Làng tôi có cây đa cao ngất từng xanh. Có sông sâu lờ lững vờn quanh, êm xuôi về nam.”

Buổi sáng đầu tiên ở Mai Châu, cũng giống như buổi sáng đầu tiên lúc tôi quay trở lại New Jersey, cũng giống như lần đầu tiên tôi thức giấc trong căn chung cư ở Harrisburg gần bốn mươi năm về trước lúc mới đặt chân lên đất Mỹ, tôi có cảm giác bàng hoàng, ngỡ ngàng, của một người xa lạ ở trong một mảnh đất xa lạ. Bàng hoàng ngỡ ngàng nhưng không sợ hãi, trái lại tôi thấy có chút gì đó sung sướng, như mình đã làm một việc gì đó ngoài khả năng, tưởng chừng như mình không bao giờ có khả năng hoàn tất việc ấy.

Home sweet home

Tôi ngồi lẩm cẩm nghĩ, “home sweet home” thành ngữ của người Mỹ để nói lên cái sung sướng được về nhà mình. Nghĩ đến câu hát “mênh mông không bằng nhà mình” thấy khoái chí bởi vì mấy tuần qua tôi thường xuyên ở trong mấy khách sạn nhỏ, phòng chật hẹp, chỉ có đôi ba lần ở khách sạn loại tốt rộng rãi, nhưng dẫu tốt thì một cái phòng khách sạn vẫn nhỏ hơn căn nhà có sân trước sân sau, và sân sau thì lại là cánh rừng nho nhỏ. Nghĩ đến câu hát “chẳng biết nơi nao là chốn quê nhà” lại suy tư bởi vì nhà mình thì lại không nằm trong trong xứ mình, quê mình. Có mỉa mai không khi nhà mình lại nằm trong đất khách quê người.

Chuyến đi (hay về) Việt Nam lần này tôi không ở Sài Gòn nhiều. Chỗ ở trọ gần nhà ba người dì của ông Tám. Từ chỗ trọ đi thẳng ra kênh Nhiêu Lộc chỉ cách vài đoạn đường. Có buổi tối đi bộ vòng quanh hai bờ kênh. Sài Gòn nóng quá, ồn ào quá, lúc mát mẻ nhất là sáng sớm. Năm giờ rưỡi là trời đã ửng sáng. Năm giờ vẫn còn đèn đường, vắng xe. Đến sáu giờ là xe cộ tấp nập, nhịp sống tuôn chảy cuồn cuộn trên phố.

Tôi thấy nhiều người ngủ trên hai bờ kênh. Có người ngủ dưới chân cầu quấn mền kín mít. Có khi nhìn thấy đống mền, tôi tự hỏi có người nào nằm trong đó không, nhỏ bé quá gầy xơ xác quá nên không nhìn thấy dáng người trong mền. Có hai người có vẻ là mẹ con, bà mẹ không già mấy, đứa con mang triệu chứng Down, ôm nhau ngủ dọc theo bờ kênh. Nghe bà mẹ có lần nói với người láng giềng (cũng ngủ trên bờ kênh) cậu bé là “cục vàng của tôi đó.” Ba mẹ con khác, hai đứa con chừng bảy tám tuổi, bị đánh thức lúc trời chưa sáng, cô chị cố dỗ dành đứa em còn say ngủ mắt nhắm nghiền. Có nhiều cậu con trai có cái xe gắn máy thật đẹp, ngủ trên mấy chiếc ghế dọc theo kênh, ôm cứng (hay khóa cứng) mình vào xe để tránh bị trộm. Tôi không khỏi cám cảnh, vì sao mà nên nỗi “thấu tình cô lữ đêm đen không nhà.”

Tôi đi dưới nhiều chiếc cầu bắc ngang kênh. Cầu Hai Bà Trưng, Lê Văn Sỹ, Công Lý, cầu Kiệu. Ông Tám bắt tôi đi phải một giờ đồng hồ, rồi mới được quay trở về, như vậy là được hai giờ đồng hồ. Ông đi thoăn thoắt, tôi bị bỏ lại phía sau vì cứ mê mải chụp ảnh.  Đi ngang cầu Trương Minh Giảng (hay Lê Văn Sỹ) nhìn thấy ngôi chùa Miên, nhớ ngày xưa đi với Hoàng Anh vào xin bùa với ông thầy Miên.  Xin bùa vì đang lúc thất tình.

Nếu nói kênh Nhiêu Lộc là thắng cảnh của Sài Gòn thì hơi quá. Có nhiều công viên khác trong Sài Gòn rộng hơn, đẹp hơn. Tuy nhiên ai cũng biết kênh Nhiêu Lộc là công trình tái tạo môi sinh, môi trường, biến một con kênh ô nhiễm thành một con kênh có nước chảy có cá bơi lội, cố gắng giữ cho rác thải không tràn ngập dòng kênh là một niềm tự hào của thành phố.

Cũng nên trách người dân sống dọc theo bờ kênh có thói quen xả rác bừa bãi. Chỉ nhà cầm quyền, giới chức trách giữ sạch sẽ con kênh thật là không đủ sức. Nói gì đi nữa, đây vẫn là một con kênh đẹp (nếu mình đừng nhìn rác rến chung quanh và trên kênh trong nước). Không thể so sánh với con kênh giữa thành phố Ottawa về nhan sắc và lịch sử nhưng ở mức độ tẩy trừ ô nhiễm thì tôi không thể không nghĩ đến nỗ lực làm sạch dòng sông Hudson ở thành phố New York. Nhưng mà tôi một bà già khó tính, cớ gì phải so sánh như thế chứ. Tôi chỉ nên chấp nhận kênh Nhiêu Lộc trong sự bất toàn hảo của nó, vui và vinh hạnh với người thành phố.

Bạn sống ở đó lâu ngày, không chú ý đến vẻ đẹp của sức sống cuồn cuộn hai bên bờ kênh, dù chắc hẳn có để ý đến sự ăn chơi hào nhoáng gần như thâu đêm suốt sáng. Không hề gì, có tôi, có một kẻ lạ đến chơi, thấy gì cũng muốn thu vào hình ảnh.

Dù có bảng cấm câu cá, người ta vẫn câu. Chẳng những câu mà còn mổ xẻ ra mang phơi dọc theo thành cầu
Năm giờ sáng trên đường Trần Nhật Duật
Hàng tượng Phật bên trong chùa Pháp Hoa

Tấm lòng hào phóng

Giấc ngủ của tôi ngày càng trở nên hiếm hoi. Ngay cả trong lúc đi nghỉ hè (vacation) tôi vẫn không thể ngủ cho tràn trề no mắt. Cũng như ở “quê nhà” cứ ngủ chừng năm tiếng là tôi thức giấc. Mấy đêm trước tôi thức dậy lò dò trong bóng tối, mở đèn bấm nhỏ soi sáng bàn phím để gõ dùng cái gối tấn một bên, trùm cái mền che ánh sáng tránh làm phiền cô bạn cùng phòng. (Cô vẫn phiền và tôi vẫn cứ phải làm phiền vì đó là bản chất ít ngủ của tôi). Hôm nay thì tôi tự do thoải mái mở đèn, ngồi xếp bằng trên giường gõ phím vì tôi được một mình một phòng. Cô bạn đã lên đường tối hôm qua đi Hà Nội. Còn tôi thì sáng hôm nay sẽ đi nơi khác.

Thường thường mỗi tối trước khi đi ngủ, trưởng đoàn của tôi họp mọi người lại để soi rọi những điều quan trọng xảy ra trog ngày. Mình cảm thấy cái gì bực bội nhất, hay cảm động nhất. Tôi cảm động vì tấm lòng hào phóng của những người ở chung quanh tôi. Tôi mới gặp và cũng vừa chia tay.

Thúy Loan, cô bạn tôi quen trên mạng, đã tặng cho đoàn Habitat chúng tôi một số quà. Quà là một cái túi nhỏ, bên trong có bột thơm mùi quế có thể cất vào ngăn áo quần để ủ hương thơm. Một vài người trong đoàn muốn mua túi ủ hương này mang về tặng người thân. Tôi ngỏ ý này với Thúy Loan nhưng cô nhất định không bán mà chỉ tặng. Tôi cảm thấy bối rối khó xử nhưng đành chìu theo tấm lòng hào phóng của nàng. Tôi chuyển quà cho các người đi chung đoàn, dặn dò mọi người rằng bạn của tôi tặng quí vị món quà nhỏ này (như một token of appreciation) để biểu lộ sự quí mến, tri ân sự giúp đỡ của quí vị đối với một gia đình người dân đang sống ở Phú Ninh Quảng Nam.

Quí vị nam nhi cũng được tặng quà, tôi dặn quí vị mang về cho vợ vì quà có vẻ nữ tính. Tất cả mọi người đều cảm động và khen Thúy Loan dễ mến. “Oh, she is so sweet!”

Tôi cũng rất cảm động tấm lòng hào phóng của Lợi và Tư, hai vợ chồng trẻ láng giềng của đôi vợ chồng chủ căn nhà chúng tôi đang giúp xây (còn dang dở). Sự hào phóng của Lợi và Tư không thể tính bằng tiền, mà bằng sự thân thiện, vui vẻ tiếp đón chúng tôi những người không quen. Lợi nấu nước trà nóng, nước vối, nước sâm cho chúng tôi uống. Cô mời chúng tôi ăn cơm, mời chúng tôi ăn bánh tráng do chính tay cô làm, tráng bánh, phơi khô và đem nướng. Thỉnh thoảng trong lúc nghỉ ngơi, chúng tôi lò dò sang nhà Lợi, xéo xéo căn nhà chúng tôi đang giúp xây, ngồi nói chuyện vui đùa rất cởi mở. Những người đi chung đoàn xem đây là một cách giao lưu văn hóa thật thú vị. Chúng tôi được ăn cơm với cá (do gia đình Lợi đi câu), cơm với thịt lợn luộc, chấm mắm cá do Lợi chính tay làm. Ồ mắm ngon tuyệt vời. Chúng tôi cũng giống như vị hoàng tử thời xưa, ăn khoai lang Dương Ngọc ngon quá chỉ muốn ở lại mảnh đất vườn nơi mình vừa thăm viếng. Khi tôi về chắc chắn tôi sẽ nhớ mãi mùi vị nước vối và sâm. Chắc chắn sẽ không quên món mắm của Lợi.

LuAnne, người đẹp mà tấm lòng cũng đẹp, đã tặng Lợi chiếc vòng đeo tay để cảm ơn tình bạn mới của Lợi dành cho mọi người. Tôi sẽ nhớ những mẩu chuyện nho nhỏ đầy thân tình chúng tôi trao đổi với nhau. Lợi rất thông mình, xinh đẹp, giản dị, biết hát và biết đàn. Khi tôi tỏ vẻ thán phục sự thân tình Lợi dành cho chúng tôi, Lợi nói, “Có gì đâu! Sống trong đời sống cần có một tấm lòng.” Chỉ như thế cũng đủ làm tôi rưng rưng.

Tôi sẽ nhớ, Tư trêu Brandon, bảo rằng uống nước sâm vợ anh nấu sẽ làm Brandon mọc râu nhiều hơn Cả hai tuần nay Brandon không cạo bộ râu quai nón màu vàng của anh vì quên mang theo dao cạo.

Trong niềm vui quen bạn mới tôi có chút ngậm ngùi. “Gặp nhau đây, rồi chia tay, tình này như đã vụt bay trong phút giây. Niềm hăng say, còn chưa phai, đường dài sông núi hẹn mai ta sum vầy.”

Không chắc có ngày gặp lại nhưng cứ hẹn mai ta sum vầy.

Đi thăm làng cô nhi Hòa Bình


Bà trưởng đoàn muốn đến thăm một trường tiểu học và tặng một ít quà gồm có bút chì sáp, các loại văn phòng phẩm cho các em đang học tiểu học nhưng anh thông dịch viên kiêm hướng dẩn viên cho biết lời yêu cầu của bà không được giới chức địa phương chấp thuận. Thay vì đi thăm các em học sinh tiểu học, chúng tôi đi thăm làng cô nhi Hòa Bình.

Ở sân trường có một tấm điêu khắc cho biết làng được xây cất năm 2003 với sự trợ giúp của người Hàn quốc. Tôi không chụp ảnh tấm bảng điêu khắc này nên bây giờ không nhớ chính xác có phải là quân đội Hàn quốc trợ giúp xây cất hay không, nên nói chung chung là người Hàn quốc.

Các em hát tặng phái đoàn một số bài hát. LuAnne trong đoàn cũng cùng một số thành viên hát một vài bài hát kiểu sinh hoạt Hướng Đạo tặng các em. Có khoảng 200 người lớn và trẻ em sống trong làng Hòa Bình. Người lớn tuổi nhất hơn tám mươi, và người nhỏ tuổi nhất là một tuổi. Có rất nhiều thành viên trong làng Hòa Bình mang hội chứng Down, một số thành viên bị bệnh bại não phải ngồi xe lăn.

Hoàng, 30 tuổi, sống ở làng Hòa Bình từ lúc sơ sinh có nói chuyện với tôi. Anh tự học nên biết được một vài câu nói tiếng Anh. Vì anh nói tiếng Anh với bà trưởng đoàn, Connie, nên bà đối thoại với anh, sau đó tôi giúp dịch ra tiếng Việt. Hoàng đổi sang trò chuyện tiếng Việt với tôi và tôi giúp thông dịch ra tiếng Anh. Hoàng sinh ra và lớn lên ở đây. Anh nói chuyện rất thông minh, tôi nghĩ nếu anh được đào tạo như một người bình thường anh sẽ có khả năng thành công hơn trong cuộc sống hằng ngày.

Với tiếng Việt chậm rãi, ngập ngừng, anh hỏi bà Connie về cuộc sống của người Mỹ, người nước ngoài. Anh muốn biết chúng tôi sống ra sao, có hạnh phúc không. Bà Connie cho biết bà có mấy người con và mười sáu đứa cháu. Bà rất yêu thương con cháu, với bà đó là định nghĩa của hạnh phúc.

Có một vài em rất phấn khích, hét to (một cách vui vẻ) mỗi khi chúng tôi chấm dứt bài hát. Có một em mang chứng bệnh Down, mặc áo sơ mi trắng rất sạch sẽ, trông em khá điển trai, chạy theo đoàn, chạy theo xe vẫy chào rất dễ mến.

Một người trong đoàn hỏi tôi vì sao các em này lại sống trong đoàn cô nhi. Tôi đoán rằng, có thể vì các em bệnh tất, thiếu trí tuệ, hay không thể tự chăm sóc mình. Cha mẹ các em có thể vì nghèo không nuôi nổi các con nên bỏ con. Chỉ nghĩ như thế thôi, tôi cũng đã thấy đau xót. Số văn phòng phẩm chúng tôi nhờ các chị quản lý trường chia cho các em sau khi chúng tôi ra về. Các em được nuôi dưỡng với trợ cấp tài chính của tỉnh.

Chia tay các em, không ít người trong đoàn rươm rướm nước mắt. Trong hành lang nơi các em tụ tập để chào đón phái đoàn chúng tôi có câu biểu ngữ.

Bầu ơi thương lấy bí cùng.
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn


Đi ăn trưa

Nội chuyện đi ăn của 15 người cũng là chuyện thú vị vì khá rắc rối. Mỗi người một ý thích. Bà trưởng đoàn có một số tiền nhất định dành cho chi phí của các bữa ăn. Tôi tình cờ tìm ra một chỗ bán cơm bình dân gần chỗ xây nhà đi bộ chừng mười phút là đến.

Tiền ăn có ba giá, 20 ngàn đồng, 25 và 30 ngàn đồng một phần ăn. Vì tôi nói và đọc được tiếng Việt nên tôi được chọn đi giúp Connie, bà trưởng đoàn, trong việc tổ chức bữa ăn. Phái đoàn có Hoàng, thông dịch viên, nhưng Hoàng phải giúp những người làm công việc xây nhà. Tôi chọn giá 25 ngàn đồng mỗi phần cho 15 người. Đôi khi hai người của HfH ở VN và người tài xế cùng ăn chung nên tổng cộng là 18 người.

Trong đoàn có vài người không ăn thịt mà chỉ ăn cá. Có người tuyệt đối không ăn thịt cá chỉ ăn chay. Nhóm già trên 60 chiếm phân nửa số người thích ăn rau nhưng không phải rau nào cũng ăn. Nhóm trẻ không khoái ăn rau, lâu ngày cũng đâm ra thèm hamburger, khoai tây chiên. Có người cữ ăn tinh bột, chỉ ăn rau thịt cá không ăn cơm hay mì. Nhiều người ăn cay rất giỏi, nhưng có vài người dặn đừng mua thức ăn cay. Một vài người trong đoàn bị đau bụng khi mới đến nên vẫn còn sợ thức ăn không nấu chín.

Quán cơm bình dân, ghế bàn thấp, người Mỹ cao lớn, nhất là người có tuổi ngồi xuống đứng lên khá khó khăn. Tôi dặn chị chủ tiệm lau bàn ghế cho sạch sẽ vì tôi thấy ruồi bay vòng quanh. Và yêu cầu chị khi đoàn đến ăn thì mở quạt cho thoáng mát. Dặn dò xong lại thấy mình kỳ khôi. Bữa ăn mỗi người chưa đến hai US đồng mà đòi hỏi như thể mình là ông hoàng bà chúa.

Bữa ăn hôm ấy có thịt sườn ram, cá chình kho tộ, rau muống xào tỏi, canh bù ngót thịt bò, chập sau lại được mang ra thêm tôm rim rất ngon. Cơm gạo trắng hạt nhỏ dài, rất thơm. Chúng tôi ăn tráng miệng bằng trái mãng cầu và vú sữa.

Eric thỉnh thoảng lại hỏi vọng từ bàn bên kia, món này là món gì. Gật gù khen món sườn ram, nước sườn được dùng để chấm rau rất ngon. Thức ăn nêm nếm vừa phải. Chúng tôi phải đứng ngoài chờ chủ quán đuổi khách quen ăn xong đi sớm để dành chỗ cho chúng tôi. Eric, một trong những hoàng tử khó tính, ăn xong khen đây là một trong những bữa ăn ngon nhất của cậu.

Vừa xong bữa trưa lại lục tục chuẩn bị tối nay chúng ta sẽ ăn gì.


Rất nhớ các bạn, nhưng không thể phúc đáp comment lúc này. Đang chuẩn bị đi ăn sáng cùng với mọi người. Vài hàng kể chuyện bạn đọc cho vui.

14 ngày với 14 người Mỹ làm việc tình nguyện cho Habitat for Humanity

Tôi đang ở Quảng Nam, trong thị xã Phú Ninh. Tôi và 14 người Mỹ đi giúp xây một căn nhà cho chị N. người đang sống ở đây. Tôi rất nhớ các bạn nhưng không tiện đăng bài hay trả lời comment, cũng không có thì giờ để đi dạo blog và facebook để đọc bài mới của các bạn.

Nhóm của tôi có người 80 tuổi. Người trẻ nhất chừng mới hơn 30. Lãnh đạo của tôi là Connie, 75 tuổi, Trong đoàn có Jennifer là cô gái gốc Việt, hiểu được tiếng Việt nhưng cô không nói được nhiều. Tôi ở chung phòng với Patti, cùng tuổi với tôi. Có hai người tên Rob. Một Rob là chồng của Nelly. Còn Rob kia là chồng của LuAnn. Brandon là người rất cao lớn, có hai đứa con và vợ ở Maryland, gần tiểu bang của tôi. Hai anh em Eric và Ryan ở lứa tuổi 30. Eric cao và gầy, ít nói nhưng rất vui tính. Còn trẻ nhưng đã tham gia xây nhà cho Habitat for Humanity 10 lần.

Đây là công việc thiện nguyện khá đắt tiền. Thành viên phải tự bỏ tiền túi ra mua vé máy bay, và đóng góp vào chi phí để được nhận vào làm công việc xây nhà. Vì vậy 10 lần giúp xây nhà cho HFH (viết tắt cho chữ Habitat For Humanity) là một con số đáng chú ý và thán phục.

LuAnn là một phụ nữ xinh đẹp. Phải có thêm chữ rất đứng trước chữ xinh đẹp. Mái tóc của bà màu bạch kim, cắt tém. Không son phấn bà vẫn đẹp như một nữ diễn viên điện ảnh nhờ mái tóc đẹp. Bà kêu tóc dài, khó chịu và đi mượn kéo để tự tỉa tóc. Tôi nghe nói thế nên dẫn bà ra tiệm cắt tóc ở bên kia đường trước khách sạn. Cắt sấy giá 50 ngàn đồng. Bà cho típ bằng với giá cắt tóc. Coi như tổng cộng chừng 4 đô la, hay hơn một chút.

Tôi có hai cái phone. Cái của tôi không có mua sim hay plan để dùng phone ở nước ngoài, do đó tôi chỉ dùng phone khi nào có wifi. Còn cái phone mới, Diệu, cháu gọi tôi bằng dì mua cho tôi chẳng hiểu sao tôi không sử dụng được. Dường như nó chết và tôi chưa tìm ra được cách để hồi sinh. Hai hôm nay chưa cảm thấy cần thiết phải gọi điện thoại. Khi quá cần liên lạc tôi có thể gửi email ngắn gọn.

Ngày hôm qua là sinh nhật của Cookie, một phụ nữ da đen rất xinh đẹp. Trong ngày chúng tôi tạm dừng công việc đào hố xây móng để hát bài Happy Birthday tặng Cookie. Bà là một nữ mục sư. Trong đoàn cũng có Al, 80 tuổi, là mục sư về hưu.

Tôi muốn tìm hiểu nhiều hơn về 14 người bạn đồng hành này. Tôi làm việc với người Mỹ đã hơn ba mươi năm. tuy nhiên đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội sống gần gũi với 14 người Mỹ trong vòng 14 ngày. Câu hỏi đầu tiên tôi vương vấn mấy ngày nay nhưng chưa có dịp đặt câu hỏi. Bạn có thể làm thiện nguyện ở bất cứ nơi nào, bất cứ công việc gì, tại sao lại chọn xây nhà cho một người dân nghèo ở Việt Nam.

Buổi tối đầu tiên, còn ở Đà Nẵng, tôi biết một trong những lý do khiến Cookie đến Việt Nam là vì chồng của bà đã từng là cựu chiến binh Việt Nam. Ông mới qua đời năm 2018. Bà muốn tìm chút quá khứ của ông.

Brandon rất nhớ cậu con trai 11 tuổi và cô con gái 6 tuổi. Cho tôi xem ảnh các con, gọi điện thoại về nói chuyên với các con mỗi ngày, Brandon sang Việt Nam vì có người chú hay bác (uncle) đã từng tham chiến ở Việt Nam. Brandon cũng như Cookie sang VN để tìm bóng dáng quá khứ của người thân mới vừa qua đời.

Tôi đang ngủ tự nhiên thức giấc, có lẽ đã đủ giấc vì đi ngủ lúc 7 giờ. Viết một chút rồi trở lại với giấc ngủ. Patti chung phòng với tôi có vẻ khó ngủ giống như tôi. Đêm qua là lần đầu tiên tôi ngủ được môt giấc dài. Mấy đêm trước tôi chỉ có thể ngủ chập chờn chừng 2 hay ba tiếng đồng hồ là nhiều. Nhận được tin nhắn của cô em chồng đang trông Nora. Rất vui mừng khi cô nói Nora rất ngoan và ăn nhiều. Ông Tám gửi email nói NJ tuyết rơi nhiều. Ở Quảng Nam ngày nào cũng 34 hay 35 độ C., khá nóng với người quen sống vùng lạnh như tôi.

Trong những ngày sắp đến nếu có gì đáng chú ý tôi sẽ viết tiếp. Khi trở về sẽ đi dạo từng nhà thăm các bạn