Foxglove

Foxglove

Dự báo thời tiết hôm nay sẽ nóng đến 94 độ F (34 độ C.) nhưng hiện giờ trời vẫn rất mát chỉ có 62 độ F (17 độ C.) thôi. Tôi mở quạt trần cho có gió phe phẩy. Mở cửa sổ cho tiếng chim tràn vào. Một trong những điều nho nhỏ làm tôi cảm thấy vui là chung quanh nhà tôi lúc nào cũng có tiếng chim, và mùa hè không khí thường mát hơn ở phố chợ vài ba độ, nhờ bóng râm.

Foxglove, Wikipidia Việt gọi là dương địa hoàng, mao địa hoàng, hay hoa lồng đèn. Người Mỹ cũng có nhiều chữ để gọi nó, bên cạnh foxglove (găng tay cáo), nó còn có tên fairy-bells (chuông của tiên), và ladies’-thimble. Thimble là cái chuông bằng kim loại được dùng để chụp lên ngón tay của những người may vá bằng tay, tránh bị kim đâm vào ngón tay.

Foxglove phát xuất từ tiếng Anh cổ foxes glofa, và hoa cũng có phần nào giống như những ngón của cái găng tay. George Eliot đã cho nhân vật của bà, Silas Marner, uống trà làm bằng foxglove để chữa bệnh sau khi bác sĩ không giúp ích gì. Kết quả là bệnh nhân lành bệnh. Người xưa tin là foxglove có thể chữa được bệnh phù thủng. Xưa là từ thời 1875, còn bây giờ thì chắc không ai dùng nữa.

Hoa bìm bìm

Có hai điều khiến tôi muốn viết một bài về hoa bìm bìm.  Sáng nay đi chợ Đại Hàn, thấy bán rau muống 7 đồng 1 pound, có nghĩa là 16 đồng một kí lô.  Bảy đồng một pound có nghĩa là đồng giá với một số loại thịt bò hạng trung bình.  Bìm bìm tên khoa học là Ipomoea cùng gia đình với rau muống.  Điều thứ hai là bữa trước tôi viết về honeysuckle còn gọi là kim ngân.  Cả kim ngân và bìm bìm đều là dây leo, tuy nhiên khi quấn vào một loại cây khác, hai loại này quấn ngược chiều với nhau.  Shakespeare trong Midsummer Night’s Dream, Giấc Mơ Đêm Hạ Chí có nhắc đến loại hoa này trong hai câu:

I will wind thee in my arms,
So doth the Woodbine the sweet honeysuckle
Gently entwist.

Ôm em trong tay,
như hoa kim ngân
Quấn quít dịu dàng

Bìm bìm, tiếng Nhật là asagao, có nghĩa là khuôn mặt (người) vào buổi sáng.  Có người dịch là triêu nhan.  Sở dĩ nó có tên morning-glory hay triêu nhan, là bởi vì người ta nói rằng loại hoa này mọc vào sáng sớm, chỉ cần nắng lên chút xíu là tàn.  Tôi không chắc điều này đúng một trăm phần trăm, bởi vì rất nhiều lần tôi gặp chúng lúc mặt trời lên đã cao, và trời khá nóng. 

Đây là loại hoa mọc hoang, trừ rau muống là loại trồng, tuy nhiên trồng làm rau nên ít khi người ta để nó già đến độ ra hoa.  Hoa có nhiều màu, đẹp nhất là loại hoa màu xanh indigo, tùy theo ánh sáng, có thể nó giống như màu tím.  Hoa bìm bìm xanh, có người gọi nó là tầm xuân, không biết đúng hay không.  Nhớ ca dao có câu, nụ tầm xuân nở ra xanh biếc.  Ở New Jersey tôi có gặp vài loại hoa màu xanh biếc, như indigo, không biết loại nào là tầm xuân.  Riêng bìm bìm, nó xuất hiện vào tuần cuối tháng Sáu và đầu tháng Bảy.  Ở đây, tôi thường chỉ thấy bìm bìm màu trắng và hồng nhạt, bìm bìm màu xanh chỉ thấy ở những trại trồng hoa, có lần thấy ở vườn thiền Nhật Bản ở Austin Texas.  Một lần thấy ở hàng rào của một trại hoa nào đó, giờ không nhớ ở đâu.

Hồi còn đi làm ở Newark, buổi trưa sau khi ăn trưa tôi đi bộ, ngang qua một quảng đất còn bỏ hoang, đất đá lồi lõm tạo thành những chỗ tạm trú cho mấy con marmot, có mấy dây bìm bìm bò trên mặt đất và trổ hoa.  Loại dây leo này mọc khắp nơi, nhất là trong rừng, có lẽ nhờ thế được các nhà ẩn sĩ nhìn thấy và đưa vào thơ haiku.

Out towards the morning-glories,
Mosquitoes fly humming:
Their languor.  – (Basho)

Hướng về triêu nhan
Muỗi mòng ngân vang
Thái độ của chúng
lười biếng hưởng nhàn

A single flower
Of the morning- glory:
The colour of a deep tarn – (Buson)

Đóa hoa độc nhất
của loài triêu nhan
Có màu xanh biếc
Của hồ nước sâu

Triêu nhan trắng
Triêu nhan hồng
Đã héo, hay chưa nở?

Hạ chí

Hình như, hôm nay là ngày hạ chí ở bên này. Hoa Kỳ. Bài này viết đã lâu, đăng ở Sài Gòn Nhỏ và Việt Báo. Xin mời bạn đọc.

Hoa kim ngân còn gọi là honeysuckle hay woodbine

Hương mùa hạ – Nguyễn Thị Hải Hà

Bước vào rừng, khách thơ sẽ thấy thân nhiệt hạ xuống ngay lập tức.  Cái nóng rát bỏng trên da không còn nữa.  Và mùi hương rừng thoang thoảng vây quanh.  Rừng có hương thơm sao?  Có chứ!  Bạn chẳng từng nghe nhà văn Sơn Nam với tập truyện nổi tiếng “Hương Rừng Cà Mau” đó sao.  A! Có thể mùi cây tràm cây đước chỉ là mùi hương tượng trưng, nghiêng về tinh thần hơn là vật chất, nhưng ở đây, New Jersey, hương rừng có thể được nhận thức bằng khứu giác.

Người Nhật với khái niệm tắm rừng, shinrin-yoku, có nói đến phytoncide, một chất hóa học, dễ bốc hơi, do cây toát ra để tự bảo vệ chống mối mọt và bị các loài khác tấn công.  Người ta tin rằng phytoncide có thể giúp loài người khỏe mạnh sống lâu hơn. Chất hóa học này do khoa học gia Nga, Boris P. Tokin tìm ra. Phytoncide không màu sắc không mùi vị, nhưng nếu có mùi, chắc phải giống mùi hoa kim ngân.

Kim ngân, tiếng Anh là honeysuckle.  Hoa trắng, khi sắp tàn biến thành màu vàng.  Hoa thường mọc từng đôi giống như cặp ghế người Mỹ hay để trong sân trước, sân sau, hoặc là dọc theo mé nước, bờ hồ, để trang trí hay mời mọc khách đi ngang ngồi xuống nghỉ chân. Nhụy hoa giống như sợi chỉ được thắt gút ở đầu, cong cong, mềm mại, ẻo lả, thật duyên dáng.

Tháng Sáu là mùa hoa kim ngân. Đây là loại dây leo, mọc ở nơi vừa có nắng vừa có bóng râm. Khi leo trên cây, hoa có thể phủ trùm các nhánh cây, biến cây thành đủ thứ hình dạng.  Từ xa, bụi kim ngân trông giống như một lẵng hoa.  Cây bị kim ngân trùm kín có thể giống như cây dù, hay một mái nhà hoa, hay những bậc thang khổng lồ kết bằng hoa dành cho các vị tiên bước lên thiên đàng.

Kim ngân rất thơm.  Tôi biết mùi hương kim ngân trước khi nhìn thấy hoa qua một loại kem dưỡng da của Victoria Secret.  Tuy vậy, mùi hương nhân tạo nồng gắt kém mùi tự nhiên của hoa rất xa. Kim ngân có mùi hương ngọt, đậm hơn dạ lý hương, gần giống như mùi hoa nhài.  Nói vậy, thật ra khó có thể so sánh mùi hương, (ai đem phân chất được mùi hương?) ngoại trừ khi người ta có cái mũi thính như những người chuyên môn thử nước hoa.  Tôi từng gặp một cặp vợ chồng người Trung quốc hái kim ngân đem về ướp trà.  Hoa mọc hoang dã, mùi hương như bay theo từng bước chân người.  Trong rừng khoáng đãng hoa thơm dễ chịu nhưng nếu hái nhiều để trong nhà chắc sẽ gây khó chịu.

Năm nào cũng vậy, cứ mùa hạ là tôi nghĩ đến vở kịch thơ của Shakespeare:  “The midsummer Night’s Dream – Giấc mơ đêm hạ chí.”  Năm nay, 2022, ngày hạ chí là ngày 21 tháng Sáu.  Chỗ tôi ở rất gần với Central Park của thành phố New York.  Nơi đây hằng năm vào mùa hè người ta tổ chức trình diễn kịch Shakespeare trong công viên (Shakespeare in the Park).  Đây là một tiết mục văn hóa rất được yêu chuộng, trước là để mang kịch Shakespeare đến gần với công chúng, sau đó là để giới trí thức, văn nghệ, có dịp gặp nhau.  Kịch Shakespeare cũng giống như nhạc giao hưởng không được phổ biến lắm trong công chúng nhưng không vì thế mà không đắt hàng.  Vé chỉ tặng chứ không bán, nhưng phải ghi danh online, hoặc sắp hàng chờ được tặng.  Người ta phải sắp hàng từ sáng sớm để được có vé.  Nếu tặng vào quỹ ủng hộ chương trình độ năm trăm đồng US, người tặng tiền sẽ được tặng hai vé đi xem kịch ngoài trời.  Rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng của Hoa Kỳ đã từng trình diễn trong chương trình Shakespeare in the Park và họ rất hân hạnh được tham dự buổi diễn.  Một vài tên nghệ sĩ nổi tiếng trong đó có Natalie Portman, Meryl Streep, và Al Pacino.  Dĩ nhiên danh sách còn dài, nhiều người nữa.  “Giấc mơ trong đêm hạ chí” là một vở kịch rất ăn khách của chương trình.  

Tôi cũng nghĩ đến “Giấc mơ đêm hạ chí” khi đi trong rừng giữa mùi hương của hoa kim ngân.  Shakespeare gọi hoa kim ngân là woodbine.  Ông đã nhắc đến tên loại hoa này trong vở kịch nói trên.  Vở kịch rất dài với nhiều chi tiết trồng tréo lên nhau.  Hoa kim ngân xuất hiện trong Act II, scene 1 chỉ vài câu.  Tôi xin tóm tắt hầu độc giả đoạn kịch dẫn đến sự xuất hiện của hoa kim ngân.

Oberon là vua của các vị tiên.  Titania là hoàng hậu của Oberon.  Titania muốn ở lại thành Athens (Hy Lạp) để dự lễ cưới của Công tước Theseus với nữ hoàng Amazon Hippolyta ở Athens (Hy Lạp) nhưng Oberon không bằng lòng vì vị vương tiên đang giận bà vợ của ông.  Số là, Titania có một người hầu cận. Oberon muốn thu nạp người hầu của vợ để phục vụ cho ông nhưng Titania từ chối; viện cớ người hầu này là con của đệ tử của bà.  Để trừng phạt vợ, Oberon ra lệnh cho Puck, một vị tiên nổi tiếng phá phách và nghịch ngợm, tìm cho Oberon một thứ nước trích từ hoa “love-in-idleness.”  Đây là một loại hoa, ban đầu có màu trắng nhưng khi bị trúng mũi tên của thần ái tình Cupid thì hoa sẽ biến thành màu tím.  Khi lấy nước này thoa lên mắt của một người đang ngủ, người này khi thức giấc sẽ yêu bất cứ sinh vật nào họ gặp đầu tiên.  Oberon chơi khăm vợ, ra lệnh cho thoa nước “bùa yêu” này lên mắt của Titania, và giàn xếp cho bà vợ gặp một con lừa ngay sau khi thức giấc.  Ông muốn hạ nhục vợ để bà thần phục ông rồi dâng nạp người hầu.

Sau đây là đoạn Oberon hỏi Puck về loài hoa có thể ép lấy nước làm bùa yêu.

Oberon hỏi Puck: Ngươi đã tìm thấy hoa ấy chưa?  Xin chào đón kẻ lang thang.
Puck: Thưa có, nó đây ạ!
Oberon:
Ngươi hãy đưa nó cho ta.
Ta biết một bờ suối có cỏ xạ hương lung lay trong gió,
Hoa oxlip và violet mọc đầy
Và hoa kim ngân mọc bên trên như một mái che
Hương ngọt ngào giống như hoa hồng dại và eglantine:
Titania thỉnh thoảng ngủ ở đây
Được ru giấc nồng bởi những vũ điệu của các loại hoa;
Có con rắn trải làn da của nó
Thật rộng, đến độ có thể ôm trọn cả một nàng tiên.[1]

Love-in-Idleness người ta nói đó là hoa Viola ba màu.  Đây là giống hoa cuối mùa là tàn, năm sau phải trồng lại.  Tôi có lần gặp loại hoa này có mùi thơm, nhưng phần nhiều, hoa không thơm.  Có lẽ phải vào giữa đêm hạ chí thì nước cốt của hoa mới có tác dụng làm bùa yêu.

Người ta yêu mến vở kịch “Giấc mơ đêm hạ chí” cũng không lạ.  Vở hài kịch chứa nhiều cổ tích thần thoại, và nhiều mối tình làm điên đảo cả tiên giới lẫn hạ giới.  Trong kịch Shakespeare, độc giả có thể tìm thấy rất nhiều tên các loại cây cỏ và hoa lá.  Nhiều đến độ người ta thành lập công viên trồng các loại cây, hoa, và gia vị được Shakespeare nhắc đến và đặt tên công viên là Shakespeare.  Trong Central Park cũng có Shakespeare Garden. 

Không chỉ nhắc đến hoa kim ngân trong “Giấc Mơ Đêm Hạ Chí” Shakespeare còn nhắc đến hoa này trong một vở kịch khác cũng nổi tiếng không kém, Much Ado About Nothing.

Kim ngân đã có mặt từ thời xa xưa, huyền thoại Hy Lạp đã từng nhấn mạnh mùi hương lâu tàn của nó.  Huyền thoại kể rằng Daphnis (trai) và Chloe (gái) là hai đứa trẻ bị bỏ rơi.  Cả hai được hai gia đình chăn cừu khác nhau nuôi dưỡng.  Cả hai đều trở thành mục đồng và khi lớn lên họ yêu nhau.  Cả hai đều không hiểu được sự trưởng thành của cơ thể nhưng Daphnis được học về tình dục qua sự truyền dạy của một người phụ nữ lớn tuổi tên là Lycaenion nhưng đó là bài học sai lầm.  Lycaenion bảo rằng Chloe sẽ đau đớn, la hét, khóc lóc, và chảy máu cho đến chết nếu Daphnis đụng vào nàng.  Mỗi lần cả hai gặp nhau đều phải có sự giám sát của Lycaenion, và chỉ được ở bên nhau khi nào hoa kim ngân còn tỏa hương.  Daphnis cầu nguyện với thần linh, và được nữ thần tình yêu ban phép khiến mùi hoa lâu tàn và cả hai được ở gần nhau lâu hơn. 

Không chỉ xuất hiện trong kịch Shakespeare và huyền thoại, hoa kim ngân được rất nhiều thi sĩ nổi tiếng nhắc đến.  Khi không gặp cây để leo, hoa kim ngân mọc tràn lan trên mặt đất.  Dọc theo đường xe lửa, hoa kim ngân mọc tràn trắng và vàng ngập cả cánh đồng.

Nhà thơ Walter Scott viết:

And honeysuckle loved to crawl
Up the low crag and ruin’d wall.

Hoa kim ngân thích bò lên
Trên bờ đá dựng và vách tường xiêu đổ.

Elizabeth Barrett Browning, John Milton, John Keats, và Alfred Tennyson là những nhà thơ lừng danh đã viết những câu thơ miêu tả và khen ngợi hoa kim ngân.

Nếu so sánh bốn mùa của thiên nhiên với đời của một người, có lẽ mùa hạ là tuổi đẹp nhất, vui nhất, và sung mãn nhất.  Tuổi của một thanh niên hay thiếu nữ trên đường đến mức trưởng thành.  Nhắc đến mùa hạ, Ray Bradbury sẽ nghĩ đến ủ rượu bằng cây Bồ Công Anh (Dandelion Wine); nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng sẽ ao ước “đưa em đi khắp cả hý trường”; nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sẽ “đứng lên gọi mưa vào hạ” để được nhìn “mưa thì thầm dưới chân ngà”; Đức Huy sẽ “muốn được cùng em về miền biển vắng, mình sẽ sống những ngày hè nhuộm nắng.”

Còn tôi, xin mời bạn vào rừng. Nhớ mang theo thuốc chống muỗi vì chúng sẽ yêu mùi hương trên da bạn lắm đó.  Tìm một chỗ ngồi hưởng gió sông và thưởng thức hương mùa hạ.  Bạn sẽ không cần làm gì cả ngoài làm biếng.


[1] Shakespeare, Midsummer Night’s Dream, Act II, Scene 1.  NTHH dịch.

Mấy người bạn

Khoảng hai ba tháng nay có con mèo vàng, sọc nâu, cổ có lông trắng giống như cái yếm, bốn chân cũng có màu trắng, đến ăn. Tưởng là chỉ có mình nó thôi, nhưng thật ra có hai con giống nhau y hệt. Nếu tôi không nhìn thấy tận mắt chắc không thể nào biết có hai con.

Cách đây vài ngày, tôi thấy nhà bà Robin có thuê người đến sửa chữa nhà. Kể từ khi ông Steve qua đời, bà săn sóc căn nhà nhiều hơn. Nhà bà đã đẹp lắm rồi nhưng bà cứ than thở nhà bà rách nát quá. Bữa đó tôi thấy xe của hãng sửa chữa và săn sóc hồ tắm. Bà có cái hồ tắm lộ thiên xây trên đồi cao, rất đẹp, chung quanh hồ là cái sàn gỗ rộng rãi chắc chắn, và rất mới. Tôi ở cạnh nhà bà đã hơn hai mươi năm nhưng chưa bao giờ đặt chân đến hồ tắm nhà bà. Bà có mời nhưng tôi không thích tắm hồ. Phía sau xe sửa chữa hồ là xe bắt thú vật phá rối chủ nhà, pest chứ không phải pet. Trên xe có mấy cái lồng bẫy thú vật.

Hai con mèo hoang màu xám và màu đen đã từng đánh nhau dữ dội, giờ bọn chúng khôn ngoan, tránh mặt nhau. Hai con mèo vàng còn tranh giành lãnh thổ nên hai con đánh nhau và đánh cả mèo xám với mèo đen. Đánh nhau thì dĩ nhiên gào thét chửi bới rất ồn ào. Bà Robin vốn không thích thú vật, dù là nai, sóc, hay chó, mèo. Bà cằn nhằn mấy con ground hog đào hang dưới gầm cái sàn gỗ nhà bà. Tôi bắt đầu lo ngại mấy cái bẫy trên xe bắt thú vật có thể dùng để bắt cả mèo hoang. Lo thì lo chứ chẳng làm gì được. Dù sao thú vật cũng phải chết, chỉ có sớm hay muộn thôi. Cả loài người còn không thể ngăn cái chết thì nói gì thú vật.

Sáng sớm hôm nay, mặt trời chưa lên, con mèo vàng đến nằm chờ sẵn trên sân để được ăn. Thấy tôi nó lên tiếng kêu như chào hỏi hay nói chuyện. Mèo đen chỉ nói chuyện khi nào đói dữ lắm. Còn mèo xám thì chỉ ngồi thu lu một chỗ, ánh mắt lừ lừ, mặt nó luôn có vẻ buồn buồn.

Tôi chỉ có thể cho mấy bạn này ăn. Coi như giúp cho cuộc sống của các bạn mèo đỡ vất vả được ngày nào hay ngày ấy. Kể từ khi thấy mấy cái bẫy thú hoang, sáng nào tôi cũng thầm điểm danh mấy bạn xem còn hay mất. Hễ không thấy bạn đến ăn thì tôi cũng băn khoăn. Thức ăn mèo thì ngày nào cũng hết. Ngoài mèo còn chim, cả blue jay, cardinal, và chim gõ kiến đều thích thức ăn mèo hơn thức ăn dành riêng cho chim.

Mèo yếm trắng

Daylily

Mùa nào hoa nấy. Đường trail luôn luôn có hoa.

Daylily – Hoa hiên

Thấy Wikipedia tiếng Việt gọi là hoa hiên. Trong trí nhớ của tôi, người ta phơi khô hoa này, gọi là kim châm. Nấu với bún tàu, hay cho vào món vịt tiềm, ăn dai dai, có vị ngọt. Đây là một trong những loại cây hoang dã có thể ăn được. Lá non, đọt, và củ đều ăn được. Tôi có xem một chương trình thức ăn ở miền cao nguyên, sơn dã của Trung quốc, người ta trồng rất nhiều ruộng, đồng, hay rừng lily. Họ hái hoa và đào củ để xào. Củ lily màu trắng người ta còn dùng làm kẹo, nấu chè. Được xem là món ăn khoái khẩu, delicacy. Khác với loại lily hoa kèn, chúng ta thường thấy ở miền Bắc nở rộ vào tháng Ba hay Easter ở Hoa Kỳ. Hoa này có nhiều tên, thường được gom chung vào lily Á châu.

Ernest Wilson, còn được gọi là Chinese Wilson, (hay ông Tàu Wilson), vì ông đi khắp nơi ở Trung quốc, bỏ ra rất nhiều thì giờ để sưu tập các giống hoa lily Á châu, đến suýt tí nữa mất mạng vì hoa này. Năm 1910, ông sang Trung quốc lần thứ nhì, để sưu tập loại hoa lily vương giả (Christmas lily hay regal lily). Ông đã hái được rất nhiều loại hoa này. Trên đường về nhà bằng xe chở hàng kéo bằng bầy lừa, ông gặp cơn tuyết lở. Nhảy ra khỏi ghế trước khi đoàn xe bị tuyết lật đổ, chân của ông bị một tảng đá rơi trúng làm dập nát cả chân. Cùng lúc ấy, một đoàn xe tải bằng lừa đi về hướng ngược chiều. Không kịp tránh ông đành nằm xấp để hơn bốn mươi con lừa đạp lên người ông. Ông thoát chết nhưng trở nên tật nguyền với cái chân khập khễnh ông gọi là “lily limp.” Cũng chẳng mấy lâu sau, xe ông cán lề bị lật, ông chết trong tai nạn này ở gần Arnold Arboretum, nơi ông làm việc.

Hoa hiên, mọc rất dễ và rất mạnh. Chỉ cần trồng một lần, nơi có mặt trời, và có đủ nước, nó sẽ mọc trở lại hằng năm, và mọc lan ra rất nhanh. Hoa có vị ngọt, có mùi thơm nhẹ.

Thời tiết gì thật lạ

Hôm qua ông Tám đưa tôi đi xem diễn lại trận đánh ở Monmouth. Đây là lịch sử trận đánh của George Washington với quân Anh vào ngày 28 tháng Sáu năm 1778. Các diễn viên mặc quần áo quân đội Anh và Mỹ dàn trận bắn và cận chiến bằng dao găm. Tuy vậy chúng tôi bỏ về nửa chừng vì tôi bị lạnh. Tôi mặc bên trong cái áo ngắn tay, bên ngoài cái áo mỏng dài tay, trời gió mạnh, nhiệt độ chỉ chừng 70 độ F (21 độ C.). Giá mà có cái sweatshirt mặc thêm chắc tôi ở chơi lâu hơn. Tôi già cả, chịu lạnh dở, chứ người Mỹ họ mặc quần short áo thun tỉnh bơ.

Bữa nay cũng lạnh và đầy gió y như hôm qua. Thường thường tháng Sáu trời đã nóng. Báo đăng châu Âu, Đức nóng đến 40 độ C. (hơn 100 độ F.) Trận chiến Monmouth cả hai bên đều có số người chết rất đông, trong đó số người chết vì kiệt sức vì nóng khá nhiều.

Đúng là thời tiết ở đây thật lạ.

Mời các bạn xem ngày xưa người ta bắn đại bác như thế này

Thác Yellowstone

Thác Yellowstone

Vậy đó mà đã gần một năm. Tháng Chín năm 2021 tôi đi một vòng Công viên Yellowstone. Con sông Yellowstone làm thành ngọn thác này đây. Cách đây vài hôm, báo đăng mưa liên tiếp mấy ngày, cộng thêm tuyết trên núi cao tan ra chảy xuống tạo thành một cơn lũ khổng lồ, cuốn trôi cả những tòa nhà to lớn, và làm sạt lở những con đường dọc theo sông, ăn vào tận chân núi. Khoảng mười ngàn du khách phải di tản. Đa số đường vào công viên Yellowstone phải đóng cửa. Và bây giờ thì công viên sẽ đóng cửa cho đến khi sửa chữa xong.

Thật khó mà tưởng tượng công viên Yellowstone bị ngập lũ, bởi vì nó có vẻ kiên cố, vĩ đại vô cùng. Khi đứng trước thác Yellowstone, tôi không tránh khỏi ý nghĩ của người đời xưa. Bạn chưa từng thấy ngọn thác sừng sững rơi từ giữa lưng trời. (Quân bất kiến Hoàng Hà chi thủy thiên thượng lai – Trích trong Tương Tiến Tửu – Lý Bạch)

Hoa vương đèn

Trumpet vine

Ít khi thấy hoa mọc hoang ven đường có màu đỏ rực rỡ như thế này.

Catalpa

Cây này rất cao và rất to. Lá của nó từa tựa như lá cây bồ đề, hình trái tim có cái đuôi dài và nhọn, nhưng rất to. Hôm qua thấy chiếc lá rơi, cầm lên so thử nó to gấp ba lần bàn tay tôi, mà chiếc lá tôi nhặt không phải là chiếc lá to nhất trên cây. Hoa thơm, ong thường vờn.

Common milkweed

Loại hoa này rủ bướm rất đông. Mùi thơm ngọt. Nghe nói bướm thích đẻ trứng trên cây này, và những con sâu bướm chỉ ăn lá này để biến thành bướm.

Pond lily

Tôi thường không thể bỏ qua chụp ảnh hoa này, vì ít khi chụp được hoa đẹp.

Google lens giúp cho biết tên hoa nhiều hơn, nhiều khi tôi lấy làm tiếc vì như thế làm tôi mất đi những loại hoa vô danh, mọc ven đường, không tên vì không biết tên.

Đàn nguyệt, sáo, và trống

Thấy cái video này ở youtube hay quá. Hình ảnh rất đẹp. Thú thật tôi cũng không biết cây đàn này tên gì. Đàn nhị thì kéo qua kéo lại như violin. Cây đàn trong phim gảy phím giống như đàn nguyệt nhưng cái phần bằng gỗ hình tròn nhỏ hơn và trông giống như đàn gáo. Vậy thì nó là đàn gì? À, nó là cây đàn kìm mà đàn kìm lại chính là cây đàn nguyệt.

“Long lanh tiếng nguyệt cầm, tiếng đàn trầm.” Cung Tiến.

Hoa hồng

Hôm đó là một ngày ít nắng vậy mà tôi chụp ảnh hoa hồng đa số đều bị nhiều ánh sáng quá. Chụp ảnh mấy năm mà canh ánh sáng vẫn sai.

Màu hồng
Màu tím
Hơi ngã sang màu cam
Chắc là gần với màu tím hơn là màu hồng

Hoa hồng vừa có màu sắc rực rỡ, vừa có hương thơm, và cũng thuộc loại lâu tàn; có lẽ vì thế mà người ta dùng nó làm biểu tượng của tình yêu.

Rainer Maria Rilke có bài thơ, được A. Poulin Jr. dịch ra tiếng Anh.

I see you, rose, half-open book
filled with so many pages
of that detailed happiness
we will never read.

Tôi thấy em, hoa hồng, em như một quyển sách mở hé
có rất nhiều trang
viết đầy những chi tiết hạnh phúc
chúng ta sẽ không bao giờ đọc.

Gối trong phòng ngủ của Cleopatra được dồn bằng cánh hoa hồng khô. Người La Mã thời xưa kết hoa hồng thành tràng hoa để trang trí. Nero vì hoàng đế thứ năm của La Mã cho thả cánh hồng tạo thành cơn mưa hoa xuống những người khách quý của ông. Hoa hồng cũng tượng trưng cho cái chết. Những giọt máu đổ trên chiến trường có màu của hoa hồng đỏ. Ngày xưa, các thiếu niên mang các tràng hoa hồng để tặng cho các vị trưởng lão, họ cũng mang những tràng hoa hồng để đi ra chiến trường.

Sub rosa, tạm dịch là dưới giàn hoa hồng, được dùng để chỉ những hoạt động chính trị hay quân sự thầm kín. Người Hy lạp thời xưa khi chuẩn bị tấn công một trận sống chết với Hoàng đế Ba Tư Xerxes, họ đã họp kín dưới giàn hoa hồng. Tục lệ vào thế kỷ thứ 15 và 16, người ta vẽ hoa hồng trên trần nhà của những gian phòng nơi các nhà lãnh đạo hội họp.

Ở Ấn độ thời cổ xưa, người ta nhận biết hoa hồng là biểu hiệu của Anh quốc. Khổng Tử có nhắc đến vườn hoa hồng ở Bắc Kinh. Columbus tìm thấy hoa hồng ở Tân Thế Giới. Dược sĩ thời xưa dùng hoa hồng để trị bệnh nhức đầu và trầm cảm.

Cầu hôn

Cầu hôn

Tôi đi xem vườn hồng ở Colonial Park với ông Tám. Tình cờ thấy anh này đang cầu hôn với cô bạn gái. Hai người này tôi không quen. Chắc về sau họ sẽ trở lại nơi đây chụp ảnh lễ cưới. Và biết đâu chừng họ sẽ tặng cho Colonial Park một cái băng ghế (giống như cái băng ghế bên cạnh họ) có gắn tấm bảng nhỏ viết vài hàng chữ đánh dấu một ngày vui và mối tình đang hạnh phúc.

Một buổi đi bộ bình thường

Nhìn gần

Đang đi trên đường trail, tôi nghe có tiếng sột soạt phía sau lưng. Nghĩ là mấy con rùa nghe tiếng chân người chuẩn bị nhảy xuống nước. Tôi quay lại nhìn thì thấy con hạc xám đứng gần sát bên tôi, trong bụi rậm. Gần đến độ tưởng chừng như vói tay ra là có thể nắm được cổ của nó. Tôi giơ máy lên chụp. Ống kính 75 mm chỉ thu được một khoảng ngắn trên đầu, không thu được cái mỏ của nó. Tôi lùi bước nhè nhẹ thêm hai ba bước nữa, vừa chụp được tấm ảnh thì nó vụt bay. Nói thì lâu chứ chuyện xảy ra chỉ trong vài giây. Tôi gọi great blue heron là hạc xám vì quen tật. Người Việt dịch là con diệc xanh lớn, để phân biệt với blue heron loại nhỏ. Hạc xám không mấy dạn dĩ nhưng con này có lẽ đã quen với hoạt động của loài người chung quanh nên không có vẻ sợ hãi. Loài này thường hay đi lò dò trong nước, chầm chậm, đi tìm thức ăn. Có lần tôi bắt gặp một con hạc xám đang cố nuốt một con rắn rất dài còn treo thòng lòng từ trong mỏ của nó. Không biết nó có nuốt được không hay phải nhả ra. Tôi tiếp tục đi nên không biết kết quả ra sao.

Đàn wood ducks

Tấm ảnh chụp hư, bị nhiều nắng quá ảnh cháy. Dùng photoshop chỉnh sửa cả buổi chỉ được như thế này. Wood ducks hình như đẻ rất nhiều trứng, mỗi đàn cả chục con là chuyện bình thường. Năm nay ngỗng Canada bị trôi giạt đi nên không thấy nhiều đàn ngỗng mới nở như mấy năm trước. Người ta sửa đường trail, xe chạy, máy lớn, và nhiều người lấy trứng ngỗng nên đàn ngỗng năm nay dọc ở đường trail này có đàn có ba ngỗng con, có đàn chỉ có một con duy nhất. Ba con ngỗng con nở sớm giờ đã ra dáng thiếu niên, trông khá awkward.

Con wood duck trống bơi một mình mãi tít bên kia bờ sông
Hoa kim ngân (honeysuckle hay là woodbine tiếng Mỹ và tiếng Anh, theo thứ tự)

Cormorant bắt cá

Cormorant còn gọi là chim cốc

Chim cốc bắt được con cá (hay lươn), phía sau là con chim cốc khác theo đuổi ráo riết để tranh giành mồi.

Bắt cá 2

Lại thêm một con lươn nữa. Hai con chim cốc này khác nhau. Ảnh bên trên chim cốc bắt cá lúc hơn 10 giờ sáng. Tấm ảnh bên dưới vào khoảng 11 giờ.

Giang cánh

Chim cốc có thói quen giang cánh ra để phơi cánh cho khô.

Chim cốc đậu ở bụi rậm gần bờ kênh

Nguyệt Cầm

Nguyệt Cầm Nhạc và Lời Cung Tiến; tiếng hát Thái Thanh

Bài hát còn đây. Nhạc sĩ và ca sĩ đều đã ra đi vĩnh viễn.

Đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta.
Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua.
Sầu thu, sầu lên vút mịt mù,
mà e nhớ hương mùa thu.
Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng,
từng thoáng lệ ngân,
mà hồn phân vân cuồng điên nhớ.
Long lanh tiếng nguyệt cầm, tiếng đàn trầm
Ai nhớ nương tử một đêm nao trăng thanh
trong lời hát chết theo nước xanh chết theo nước xanh
Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh.

Long lanh long lanh trăng chiếu một mình,
khơi vơi khơi vơi nhạc lắng tơ ngời
Nguyệt cầm ơi từng lệ ngân,
chết từng mùa Xuân.

Đêm ngời men nhớ nhạc tê ngời thuở xưa
Trăng sầu duyên kiếp, trăng sầu duyên kiếp,
sầu cho tới bao giờ ?
Hồn ghê bốn bề sao ngợp hồn xanh biếc trời cao
Kìa thuyền trăng, trăng nhớ Tầm Dương,
nhớ nhạc vàng, đêm ấy thuyền neo bến ấy.

Nguyệt Cầm nghe nấc từng câu
Có hàng mây trắng về đâu?
Mắt chìm sâu, đêm lắng đời sâu
Nguyệt Cầm khơi mãi tình sầu.
Khơi mãi nguồn đêm mùa trăng úa làm vỡ hồn ta
Ngập ngừng xa suối thu dồn lá úa trôi qua.
Sầu Thu sầu lên vút mịt mù,
mà e nhớ hương mùa Thu .
Trăng Tầm Dương lung linh bóng sáng
từng thoáng lệ ngân,
mà hồn phân vân cuồng điên nhớ.
Long lanh tiếng Nguyệt cầm tiếng đàn trầm .
Ai nhớ nương tử một đêm nao trăng thanh trong lời hát,
chết theo nước xanh chết theo nước xanh.
Ôi đàn trăng cũ làm vỡ hồn anh.

Hương Xưa

Hương Xưa nhạc và lời Cung Tiến; Ca sĩ Sĩ Phú

Lời Đường thi nghe vẫn rền trong sương mưa
Dù có bao giờ lắng men đợi chờ
Tình Nhị Hồ vẫn yêu âm xưa
Cung Nguyệt Cầm vẫn thương Cô-tô

Ó bạc đầu bắt cá

Ó bạc đầu săn cá

Tấm ảnh không được vừa ý. Tôi đang để máy chụp tay, khẩu độ f/7.1, tốc độ 1/250s, 300mm. Tôi không chủ ý chụp chim, chỉ chụp ảnh hoa dại và rùa. Giá mà biết hên gặp ó bạc đầu săn cá chắc là để tốc độ cao hơn. May là trời nắng gắt chứ nếu không còn mờ hơn nữa.

Chúng tôi đang đi bộ, thấy trên sông con ó bạc đầu đang trôi trong nước. Khúc sông này gần tổ của hai con ó khá to lớn. Chúng tôi thường gặp nó đậu trên cành cây sycamore sát bờ sông. Tổ của nó ở trên một cái cây khác, cũng gần cây sycamore này. Một trong hai con, bộ lông trên đầu màu trắng của nó hơi ngã sang màu vàng, không hiểu vì dính bụi bặm hay nó tự nhiên như thế. Ngạc nhiên vì tại sao ó mà lại trôi trên mặt nước như vậy. Tôi tự hỏi hay là nó bị thương? Có người nào bắn nó chăng? Nó trôi chứ không bơi, cả người nó nằm trong nước nhưng đầu và cánh đều nổi trên mặt nước. Nó để cho người nó tự nhiên trôi và hướng vào bờ. Khi đến bờ nó đứng dậy không có vẻ gì bị thương tích. Tôi còn đang nhìn nó sững sờ, không biết chuyện gì, thì nó vụt bay lên. Chân nó có con cá khá lớn còn đang vùng vẫy.

À thì ra nó bắt cá. Có lẽ mất đà, nhào xuống nước, không thể cất cánh, và vì không muốn vuột mất con cá to, nên nó nằm im trôi vào bờ.

Một cuộc săn cá ngoạn mục

Mùa hè có những ngày dễ chịu

Như hôm nay. Sáng sớm có chút mưa. Giờ nắng tạnh. Từ năm giờ sáng đã nghe chim hót khắp nơi trong rừng, đủ loại đủ giọng bổng trầm. Trời hơi ẩm nhưng vì không nóng lắm nên dễ chịu.

Hoa diên vỹ màu vàng nhạt

Dọc đường trail hoa diên vỹ mọc đầy, nhiều nhất là màu tím và màu vàng đậm. Thỉnh thoảng mới gặp loại hoa diên vỹ có màu vàng nhạt như thế này. Trong bóng râm nó gần giống như màu trắng vậy.

Có một hôm trời nóng lên đến 95 độ F. Không sao, so với tháng Ba năm 2019, ở Quảng Nam ngày nào cũng 98 độ F. thì 95 độ F. vẫn còn dễ chịu, nhất là đi dọc theo đường trail hai bên đều có dòng nước chảy. Gió sông phe phẩy làm dịu hẳn cơn nóng. Nếu không nóng thì không được gọi là mùa hè. Chúng ta cần có những ngày nắng gắt để quí trọng mùa đông. Phải vậy không?

Cảnh đi câu ở hồ Carnegie.
Một con rùa nằm trên thân cây nhô ra khỏi mặt kênh

Loại rùa này (tấm ảnh bên trên) gọi là red-eared terrapin hay red-eared slider. Trứng loại rùa này chừng 59 ngày (hơn 8 tuần) cho đến 112 ngày (16 tuần) thì nở thành con. Mỗi con rùa mái đẻ từ 2 cho đến 30 trứng.

Con rùa đang dùng đuôi và chân sau đào hố để đẻ trứng ngay sát bên bờ kênh.

Đây là loại rùa gọi là common snapping turtle. Tiếng Việt gọi là rùa đớp. Tên khoa học là Chelydra serpentina. Tùy theo thời tiết, trứng nở thành rùa con trong khoảng thời gian từ 9 cho đến 18 tuần. Nhiệt độ lý tưởng cho trứng rùa là từ 20 độ C. cho đến 30 độ C. Trứng rùa rất dễ tổn thương, là mồi ngon cho chim, quạ, chồn, gấu mèo, hạc, diều, ó, và hải ly. Có nghĩa là bất kỳ loại động vật hay cầm thú nào ăn tạp và ăn thịt.

Dọc đường

Chipmunk

Đang trên đường về chỗ đậu xe thì gặp con chipmunk rất xinh này. Chipmunk nhỏ như chuột nhắt vậy. Chỗ nhà tôi giờ ít khi gặp chipmunk vì mèo hoang nhiều quá.

Hạc xám bị chim đen cánh màu cam tấn công

Con hạc xám đang bước lò dò trên dòng kênh, bên bờ đối diện với đường trail. Con chim đen có cánh màu cam và đỏ đậu trên ngọn của mấy cây lau sậy. Bất thình lình chim đen lao xuống mổ tới tấp vào đuôi của hạc xám. Có lẽ hạc xám đến gần tổ của chim đen, và có thể con mái đang ấp trứng đâu đó khiến con chim đen trống cảm thấy cần phải tấn công hạc xám để bảo vệ lãnh thổ và gia đình.

Chim đen hét chí chóe, còn hạc xám thì ngơ ngác chẳng hiểu chuyện gì. Nó thản nhiên bước tới rình mò cá, chắc cái mổ và đá của chim chẳng hề hấn gì với nó.

Poison hemlock?
Cow parsnip?

Đang đi thấy hai cây này giống hệt nhau, chỉ khác một chỗ là cây trong tấm ảnh phía trên có lá giống như lá cây cà rốt. Còn cây trong ảnh bên dưới có lá to hơn. Có một người đàn ông đang chạy bộ trờ tới. Ông ta hỏi tôi chụp ảnh à, tên nó là gì. Không chờ tôi trả lời ông lấy điện thoại ra, bảo rằng ông có cái app có thể nhận dạng tên cây. Khi ông Tám nói không cần thiết ông ấy nhất định bảo rằng ông tò mò muốn biết. Đồng thời, ông bảo cái cây bên trên là poison hemlock. Sau khi xem cái app ông bảo tấm ảnh bên dưới là cow parsnip.

Tôi ngù ngờ, cứ nghĩ cả hai loại đều là Queen Anne’s Lace. Tuy nhiên về nhà, dùng Google Lens và cả Wikipedia thì dù không chắc chắn lắm, nhưng có lẽ ông chạy bộ nói đúng. Wikipedia nói poison hemlock mọc cao hơn wild carot (cũng là Queen Anne’s Lace) và không có chấm nâu chính giữa. Thật ra cả hai cây trong tấm ảnh đều cao hơn khỏi đầu của tôi. Queen Anne’s Lace đài hoa mọc cong như cái cốc (cup) trong khi poison hemlock đài hoa thẳng chứ không cong.

Để đây cho nhớ, về sau có thể kiểm chứng thêm. Chẳng làm gì cả, chỉ muốn biết cho vui vậy thôi.

Không an toàn

Great blue heron

Thấy Wikipedia tiếng Việt gọi Great blue heron là con diệc xanh lớn. Tôi quen gọi nó là con hạc xám. Loại này có vẻ như ở New Jersey suốt mùa đông. Mùa này thường gặp chúng ở phía bờ kênh. Hôm qua gặp hạc xám ở ba chặn đường khác nhau, nhưng thật ra khó biết là cùng một con hay là ba con khác nhau.

White campion

Lần đầu tiên tôi chú ý đến loại hoa này. Lúc đi tôi đã nhìn thấy nó, nhưng không tiện ngừng xe đạp để chụp ảnh. Lượt về tôi chụp vội vàng, ảnh hơi mờ, nhưng hôm khác nếu nó vẫn còn nở hoa tôi sẽ chụp lại. Loại này thuộc dòng họ cẩm chướng. Thường thường hễ gặp hoa dại lạ tôi biết là phải chụp ảnh ngay vì để lâu chúng sẽ biến mất, và có khi tôi không có dịp trở lại chỗ cũ. Hoa này hình như có cả hai bộ phận đực và cái trong hệ thống sinh sản của nó. Nghe lạ nhưng tôi lười đọc bài giải thích.

Multiple rose

Đây mới đúng là loại hoa người địa phương gọi là wild rose, hay hoa hồng dại. Hôm trước loại hoa trắng cánh hình bầu dục, nhụy đen là black berry. Hoa hồng dại có nhụy vàng cam và cánh có hình trái tim.

Pond lily đầu mùa

Tôi chụp nhiều ảnh pond lily nhưng chưa có tấm nào vừa ý nên cứ gặp là chụp ảnh. Hôm qua là lần chụp ảnh pond lily đầu tiên trong năm 2022. Loại này chừng độ một hay hai tuần nữa là bị ban quản lý công viên xịt thuốc trừ cỏ dại sẽ tàn héo hết.

Độ đầu mùa thu năm 2021, đi trên đường trail Delaware and Raritan, đoạn Kingston Lock chúng tôi thấy cảnh sát dán giấy cảnh báo có một vụ hiếp dâm. Đoạn này cách chỗ tôi đậu xe chừng 16 miles tôi đã vài lần đến bằng xe đạp. Tôi đã lẩm cẩm nghĩ dù mình có tình cờ gặp tên này chưa chắc đã dám báo cáo, rủi mình nhận dạng sai thì sao. Thấy tin cũng hơi rúng động nhưng cũng tự trấn an, chắc chẳng đến nỗi nào đâu. Đi đường trail này một năm mới nghe vụ này lần đầu. Thường thường tôi sợ người đi đông có thể lây bệnh. Đường này khá được nhiều người biết đến, đi bộ và đi xe đạp nhiều. Tôi nghĩ đường khá an toàn, vì thường xuyên thấy phụ nữ đi bộ hay đi xe đạp một mình.

Hôm qua, hai chặng khác nhau của đường trail, có gắn hai tờ thông báo khác nhau, một vụ ở Six Mile Run và một vụ khác ở Franklin. Cả hai vụ này đều dùng dao uy hiếp phụ nữ và sau đó chạy thoát bằng xe đạp. Cả hai vụ đều xảy ra là lúc chập choạng tối, 8:45 pm. Trời mùa hè, tám chín giờ vẫn còn ánh sáng. Mấy lúc gần đây tôi đã đôi ba lần thấy có xe đạp bỏ dọc theo đường trail khiến tôi cũng tự hỏi tại sao, và liệu đây có phải là xe đạp của kẻ côn đồ nào đó dùng để chạy trốn sau khi phạm tội?

Té ra đường trail này không an toàn như mình tưởng. Một vụ đã là nhiều, huống chi bây giờ đã thành ba vụ.

Mùa hè bắt đầu rồi sao?

Hôm qua 21 tháng Năm 2022, lần đầu tiên trong năm nay, nhiệt độ lên đến 97 độ F. Như vậy vẫn còn thấp hơn người ta dự đoán là 100 độ F. Hôm nay vẫn còn nóng, nhưng ít hơn ngày hôm qua, chỉ 92 độ F. thôi. Buổi sáng năm giờ trời đã hửng sáng. Buổi chiều, những hôm trời không mây, hơn tám giờ mà trời vẫn sáng trưng. Sáng nay, năm giờ trăng chưa lặn. Cái tuyệt vời của mùa hè là ngày rất dài.

Tuy trời nóng nhưng chúng tôi vẫn đi bộ vì cả tuần không đi. Dọc theo bờ kênh hoa diên vỹ vàng và tím mọc rất nhiều.

Buổi trưa ngồi nghỉ chân ở cây cầu bắt từ đường trail qua Dermott Lane tôi gặp một phụ nữ ôm trong tay một bó hoa dại rất to. Đó là loại hoa tím mọc hoang rất nhiều dọc theo bờ kênh. Nếu tôi chịu khó hái mỗi loại một vài cọng hay vài chùm tôi sẽ có một bó hoa thật đẹp và rất nhiều màu sắc. Thấy bà hướng đến gần chúng tôi, tôi bắt chuyện. Loại hoa tím bà ấy hái tôi dùng Google Lens tìm tên thì thấy tên nó là Dame’s Rocket. Tôi đã đăng ảnh hoa này mấy hôm trước. Bà ấy chừng bảy mươi tuổi. Trên bắp tay phải có hình xâm mấy đóa hoa hồng rất lớn. Bắp tay trái cũng có hình xâm nhưng tôi không nhớ hình gì. Hỏi bà xâm hình đã bao lâu, bà bảo lâu lắm, dễ cũng hơn ba mươi năm. Bà ấy bảo chỉ xâm những hình dễ xem, chứ không muốn xâm những hình ảnh ghê rợn. Ngay từ khi còn trẻ bà cũng nghĩ rằng nếu xâm những hình ảnh khác thường quá thì về già sẽ khó coi. Và người ta chỉ có thể khoe ảnh xâm vào mùa hè, chứ các mùa khác lạnh quá mặc quần áo che kín hết. Người phụ nữ có vẻ sống một mình đã lâu, thèm trò chuyện nên bà nói không dứt. Tôi hỏi bà mang hoa về để cắm vào bình à? Bà bảo rằng sẽ trồng trước nhà? Loại hoa tím này cần nhiều ánh nắng, và mọc rất cao. Dọc theo bờ kênh thì đẹp hoang dã, nhưng trồng trên sân trước nhà, sợ um tùm không đẹp lắm, tôi nghĩ thế nhưng không nói ra. Ông Tám ra hiệu cho tôi rút lui. Tôi bước đi đã chục bước, lên trên cầu rồi mà bà vẫn còn hăng hái nói chuyện. Bà có con chó 12 tuổi. Thường bà dẫn chó đi buổi chiều nhưng hôm nay nóng quá chó không chịu nổi. Bà là người hiking. Bà từng đi ở Watchung Reservation, nhưng ở đó đường đi gập ghềnh quá. Đường trail này, Delaware and Raritan dễ đi hơn, bằng phẳng và bây giờ lại được rải trên mặt một lớp đá nhuyển đi êm chân hơn.

Cũng ở khu vực cây cầu Dermott Lane này, chúng tôi thường gặp một người đàn ông độ sáu mươi hay hơn. Ông ấy lúi húi loay hoay trong mấy bụi cây. Sau nhiều lần quan sát chúng tôi nhận ra là ông cắt, cạy, gỡ những dây leo mọc trên các thân cây. Mấy cái dây leo này rất to, đường kính tương đương cổ tay người ta, rễ mọc từ dây leo chằng chịt. Có lẽ ông ấy nghĩ rằng những dây leo này sẽ hút nhựa từ thân cây là làm hại cây. Tuy vậy, có vẻ như những dây leo này chỉ nương tựa vào cây để mọc lên cao chứ không hút nhựa cây. Bởi vì nếu rễ của dây leo hút nhựa sống từ cây thì khi cắt gốc nó sẽ không chết. Sợi dây leo nào cũng tự nó là một cái cây, rất cứng.

Antennaria neglecta
Black locust

Black locust hoa rất thơm. Loại cây này mọc hoang, mọc rất nhanh. Cây của nó có nhiều gai nhọn rất dễ sợ. Vỏ cây của nó có khía rất dày và rất sâu. Nhánh cây ngoằn ngoèo trông giống như cây Halloween rất dễ sợ.

Common blackberry

Người trong vùng có khi gọi hoa cây blackberry là wild rose. Hoa này thơm ngào ngạt. Đi ngang là mùi hương dường như quyện lấy người.

Diên vỹ tím

Thấy diên vỹ là nghĩ đến Van Gogh.

Diên vỹ vàng
Forget-me-not (hoa lưu ly) mọc dài theo bờ kênh, trên bờ kè nhiều như cỏ.

Lưu ly thường mọc sát mé nước, vì vậy mới có truyền thuyết người ta hái hoa tặng người yêu rồi rơi xuống nước chết đuối. Trước khi chìm còn nói vói với người trên bờ là xin đừng quên tôi.