Mưa cho đến hết ngày mai

Không nhớ mưa từ bao giờ, có lẽ từ ngày 30/09 hay 1/10. Dự báo thời tiết sẽ mưa cho đến hết ngày mai. Coi như mưa liên tiếp 6 ngày. Giếng có lẽ đã đầy trở lại. Hôm 29 tháng 9 đi bộ thấy nước kênh đã dâng cao, tràn qua các kè đá thoát nước. Tôi mang giày sneaker mùa hè nên bị ướt giày cả hai lượt đi và về. Chắc là nước càng tràn bờ kè nhiều hơn và có thể đã cuốn trôi đi đất đá dọc theo bờ kênh.

Trái hồng (persimmon) mọc hoang

Gần trạm lọc nước trên đường trail D&R, gần chỗ có tên là 10-mile lock, nơi một nhánh sông Raritan nhập vào sông Millstone, có một cây hồng giòn, loại persimmon kaki, có rất nhiều trái. Cây hồng có thể được trồng từ hồi năm xưa, nhưng không ai chăm sóc, trở thành cây mọc hoang. Đoán như vậy vì vùng đất này ít thấy cây hồng chỉ có những cây táo mọc hoang. Trái mọc trĩu cành, nhánh sà xuống gần mặt đất nhưng vẫn còn ngoài tầm tay với của tôi. Ông Tám kéo xuống giúp, tôi hái một số trái. Trái hồng rất bé, cỡ vòng của ngón cái và ngón trỏ chạm vào nhau. Những trái chín tự nhiên, mềm sắp sửa trở thành chín ngấu, sắp rơi, ăn ngọt và ít chát. Những trái còn cứng ngọt nhưng chát vô cùng. Tôi ngâm nước rất lâu vẫn không bớt chát. Những trái đã hái mang về tôi ném ra sau rừng, hy vọng có con thú nào đó ăn được thì ăn. Cả nai cũng chê.

Ảnh hưởng đuôi bão Ian trời mưa dầm, khá lạnh, lá bắt đầu đổi màu. Tôi có cảm giác mệt mỏi và buồn ngủ suốt ngày. Không có gì đặc biệt tạo cảm hứng để viết.

Ngày mưa

Mưa chẳng biết từ bao giờ, bốn giờ sáng đã nghe tiếng mưa. Mưa thu. Trời dần dần lạnh nhiều hơn. Cả tuần nhiệt độ trong ngày cao nhất rơi từ hàng 70s, xuống 60s, và hôm nay chỉ 50s. Lá cây bắt đầu đổi màu. Những cành gặp nắng chiếu đã trổ màu đỏ như thể nhờ nắng mà trở nên chín. Những cây xa trong rừng, chưa vàng nhưng có chút màu đỏ viền ở ngọn lá. Màu xanh lá trông giống như màu những trái mận xanh, táo xanh, hơi rám nắng ửng vàng và ửng đỏ.

Dọc đường đi bộ vẫn còn thấy rất nhiều chim vạc trắng và xám, wood duck, và merganser thì cả trăm con, con nào cũng phởn phơ. Chúng đùa giỡn trên mặt sông thật vui nhộn. Rùa vẫn còn trồi lên nằm trên những cành cây hay tảng đá giữa sông để phơi nắng. Chùm dragon berries gợi nhớ những trái mồng tơi vẫn còn sót lại sau mùa hè. Tiếng dế ban ngày vẫn còn nghe thưa thớt. Một con osprey đậu gần tổ của cặp ó bạc đầu. Tôi nhìn thấy osprey này là nhờ thấy ông Kim Mao Sư Vương, một người tóc bạc trắng thường đi dạo đường trail chụp ảnh chim bằng cái máy nhỏ mà mạnh như có võ của ông ta. Và có con vạc xám vẫn còn hong cánh sau khi lặn lội trầm ngâm dưới nước để bắt cá. Vạc xám không biết bơi nhưng thỉnh thoảng trầm mình dưới nước ngập lên đến cổ. Có lẽ ướt lông quá nên phải lật ngửa cánh ra phơi.

Cả tháng nay, ông Tám để một cái thùng nhựa trong nằm nghiêng bên dưới cái máy lạnh treo tường. Bên trong ông lót vài miếng giẻ. Con mèo Già thường đến nằm trong cái thùng này. Mun, mấy tháng nay không đi đâu hết, chỉ quanh quẩn trong sân sau nhà tôi. Gần đây Mun ganh tị với Già, đánh đuổi Già đi chỗ khác, và giành lấy chỗ ngủ của Già. Mỗi lần bọn chúng biến đi đâu mất, tôi thấy mừng, vì nghĩ là chúng tìm chỗ ấm hơn. Cứ mỗi khi trời lạnh là tôi lại thấy mình lo lắng cho loài mèo bị chết.

Một góc nhỏ của New York City

Bảng đồng Picasso

Ở Library Way có bảng đồng ghi lại quan niệm của Picasso về nghệ thuật. “Thiên nhiên và nghệ thuật là hai thứ khác nhau, không thể là một thứ. Qua nghệ thuật chúng ta có thể biểu lộ quan niệm của chúng ta về những điều không là thiên nhiên.” Thật tình, dịch đến đây thì tôi hơi lấn cấn. Nếu dịch “thiên nhiên không là” thì nghe gượng gạo quá khác với cách viết tiếng Việt. Dịch không là thiên nhiên thì nghe có vẻ như sai, hay đi xa quá.

Sửa lại sau khi có góp ý của bạn Tống Mai. “Tính chất thực tế và nghệ thuật là hai khía cạnh khác nhau, không thể là một. Qua nghệ thuật chúng ta có thể biểu lộ quan niệm của chúng ta về những điều không là hay không có trong thực tế.” Đúng là dễ đọc và rõ nghĩa hơn.

Chưa biết tên tòa nhà này nhưng có thể tôi sẽ tìm ra. Building 15 Park Row.

Building có địa chỉ 15 Park Row. Trước kia là một trong những tòa nhà cao nhất ở New York City. Thể loại Classical Revival. Kiến trúc sư R. H. Robertson. Bắt đầu xây từ đầu thế kỷ 19 và tiếp tục xây suốt những năm 1920. Coi vậy mà nó không xưa lắm. Chỉ độ hơn 200 tuổi thôi.

Đứng ở ground Zero nhìn chung quanh. Tôi thường thích ngắm kiến trúc của những năm xưa, thời các thành phố lớn ở Hoa Kỳ bắt đầu xây dựng. Tòa nhà này, với kiến trúc này có thể chừng ba trăm năm. Thích mấy cái dome tròn tròn có màu xanh của đồng rỉ với những hình chạm khắc tinh vi. À đồng rỉ màu xanh như thế này rất độc. Có những cuốn sách xưa tẩm chất đồng, có lẽ để bảo quản sách, mang màu xanh như thế này người ta tìm cách thu hồi vì sợ người đọc sách bị nhiễm độc.

Bức tranh tường gần ground Zero

Tôi thích tấm ảnh này vì có hai du khách tình cờ bước vào khung ảnh. Tiếc là người mờ nhạt trước màu sắc rực rỡ của bức tranh tường.

Năm 2018 đưa người thân ở VN đến xem chỗ này, vào tháng Năm mưa liên tiếp ba ngày tầm tã. Trời khá lạnh không tiện đi loanh quanh. Phía sau rặng cây là tòa nhà occulus, nhìn như con đại bàng đang giương cánh chuẩn bị bay. Tòa nhà rất lớn bên trong sáng sủa vì toàn màu trắng, tuy vậy nhìn có vẻ nhỏ bé so với những tòa nhà chung quanh.

Ground Zero hiện nay

Giã từ mùa hạ

Những ngày nắng lửa mưa dầu không còn nữa. Hè năm nay số ngày nóng khá nhiều và độ nóng cao hơn những năm trước. Con sông Raritan và Millstone cạn nước để lộ nhiều bãi đá ở đáy sông. Cũng có lẽ vì cạn nước nên số chim cốc, vạc trắng, và vạc xám tụ về kiếm cá dọc bờ sông khá đông. Cả tuần vừa qua không đi bộ, hôm qua đi trở lại. Trời lạnh và gió mạnh. Liên tiếp vài ba cơn mưa lớn nhưng chưa đủ để che lấp các bãi đá. Và trời chưa đủ lạnh để các loại chim nước bay về miền ấm áp.

Dọc đường nhìn thấy những chùm hoa kim ngân cuối mùa. Nở một chùm lẻ loi không đủ tạo mùi hương ngan ngát quyện bước chân người như lúc đầu hè.

Hoa kim ngân (honeysuckle) còn sót lại

Chụp ảnh con vạc này xa tít bên kia bờ sông, về nhà mở xem bằng computer, ngạc nhiên thấy dưới chân vạc có hai con wood duck. Trong ảnh, con kia bị khuất chỉ nhìn thấy cái đuôi.

Vạc xám và hai con wood duck

Vạc trắng vẫn còn khá nhiều. Dọc đường thấy ít nhất là sáu hay bảy con. Vài ba con tụm lại một chỗ, bay vờn đẹp mắt. Đúng như người ta nói, loài vạc khi bay, cổ cong lại, trong khi loài sếu bay thì cổ giương ra.

Vạc trắng

Một con vạc xám đậu ngọn cây khô khá xa.

Vạc xám đậu ngọn cây khô

Dù yêu thích mùa thu, tôi thấy có chút nuối tiếc là mùa hè đã qua. Phải năm sau chúng ta mới có lại những ngày hè nồng ấm.

Quá Ồn Ào Một Nỗi Cô Đơn

Bữa trước đi bộ trên đường Library Walk gần thư viện thành phố New York, thấy một trong những câu văn hay được làm thành bảng đồng gắn trên lề đường. Bohumil Hrabal không được nhắc đến nhiều trong văn chương Mỹ nhưng mấy hôm nay tôi tình cờ gặp tác phẩm của ông vài ba lần. Nhà văn này có căn nhà ở ngoại ô, ông dùng để làm chỗ yên tịnh để viết văn. Ông có nuôi mấy con mèo nhưng chỉ cho mèo vào nhà khi ông đến. Bình thường mấy con mèo sống bên ngoài. Cứ mỗi lần ông đi về thành phố thì mấy con mèo đứng nhìn theo và ông rất tội nghiệp cho chúng nó. Thư viện thành phố tôi ở có vài cuốn phim dựa vào tác phẩm của nhà văn Tiệp này.

Bảng đồng do điêu khắc gia Gregg Lefevre thực hiện

Bởi vì khi tôi đọc,
Thật ra tôi không chỉ đọc;
Tôi bóp một
câu văn hay vào
mồm và tôi
ngậm nó như là
một viên kẹo trái cây,
hoặc là tôi nhấm nháp
như là
rượu
cho đến khi
tư tưởng
tan vào
trong tôi
như
men rượu
thấm vào
trong óc

trái tim

tiếp tục chảy
trong mạch máu
đến tận cùng gốc rễ
của mỗi đường gân thớ thịt.

Bohumil Hrabal (1914 – 1997) Trích trong quyển “Nỗi Cô Đơn Ồn Ào”

Màu sắc của thành phố New York

Tôi có bà chị ở Houston đến chơi. Tôi đưa chị đi xem thành phố New York. Chị đi nhiều lần rồi nhưng mỗi lần đi đều thấy có cái lạ. Đi ngang một tiệm bánh vì nhìn thấy những cái bánh đẹp này ở cửa sổ bằng kính chị vào mua ổ bánh mì làm bằng bột chua. Chị bảo nó không ngon như chị tưởng.

Bánh không biết tên

Ở Ground Zero giờ là nơi tưởng niệm. Lần nào đến tôi cũng thấy có hoa hồng cắm trên những cái tên,

Tưởng niệm

Vào thư viện New York tôi không muốn rời đi, nhưng vì chị muốn đi một vài nơi mà ít thì giờ quá, nên tôi hẹn thầm sẽ quay lại thư viện thành phố New York một ngày nào gần đây. Ra ngoài tôi đi dọc theo Library Walk. Có độ vài chục bảng bằng đồng gắn trên hè phố với nhiều câu văn rất hay.

Library Walk

Trên đường đi về trạm subway thấy tấm tranh treo ở tường kính của một building.

Một trận song đấu

Coi như chín mười ngày tôi không đi bộ. Hôm qua đi đường trail, trời mát dịu, gió hiu hiu, tôi thấy trong người dễ chịu. Không biết là vì đi bộ, hay thời tiết, hay vì được gần gũi với thiên nhiên. Dọc đường gặp một trận đánh nhau, không biết vì tranh giành người yêu, hay vì bảo vệ ranh giới, hoặc là một cuộc tỏ tình.

Ban đầu tôi thấy một con vạc xám, rồi có một con khác bay tới, lại thêm một con nữa. Rồi con số hai tiến đến gần con số một. Con số một bay đi. Còn lại hai con. Con số ba tiến đến gần con số hai và trận chiến bắt đầu.

Đối mặt

Hai con vạc như hai dũng sĩ ngước mặt chào nhau chuẩn bị nghênh chiến.

Hỗn chiến

Bắt đầu tấn công. Xáp lá cà.

Kẹp mỏ

Dìm kẻ địch xuống nước. Cả hai con đều ngụp lặn trong nước, con này cố dìm con kia. Đến đây thì tôi hết nghi ngờ là con vạc trống đang tỏ tình với vạc mái. Tại vì đánh nhau dữ dội quá.

Bỏ chạy

Kẻ yếu thế bỏ chạy. Tôi đứng xem mừng là không có con vạc nào bị chết.

Thấy vui vui thì chưng ảnh lên nhưng thật ra tôi có ý xấu hổ vì để tốc độ nhanh nhưng mà iso hơi thấp nên ảnh không được rõ nét lắm. Không có ý định đăng bài nhưng chợt nhìn thấy hôm nay là ngày 9 tháng 9, mà con số chín hình như là số hên.

Ngày mưa tháng 9

Trời đang mưa. Khi tôi thức dậy, trời chưa mưa. Tôi cho con mèo đen (Mun) và con mèo sọc vàng (Già) ăn. Lúc sau này Mun ở luôn sân sau nhà tôi. Ở suốt ngày không thấy bỏ đi đâu. Già thì đi đâu đó chừng vài tiếng đồng hồ, chỉ trở lại khi nào nó muốn, để ăn, hoặc nằm chơi mà không bị ai quấy rầy. Mun thỉnh thoảng lên cơn ganh tị, đánh Già nhè nhẹ. Già dường như quen bị bắt nạt, tránh ra, hoặc đi trốn trong cái thùng đặt dưới cái máy lạnh treo tường. Có hai con mèo sọc vàng giống nhau như sinh đôi thường đến ăn. Một con già, con kia trẻ. Mèo già lông dài hơn. Mun nằm sát vào tường ngay cửa sau để tránh mưa vì bên trên có mái hiên che. Sao mà nó ngu thế không chịu vào cái chòi dưới cái bàn sẽ được khô ráo hơn.

Dự báo thời tiết sẽ mưa suốt ngày hôm nay, mức độ mưa 100%. Năm nay ở NJ rất ít mưa không biết có được xem là hạn hán hay không? Nhà nước địa phương khuyên đừng phí nước nhưng chưa chính thức ra lệnh không được tưới cây. Cây cối sau nhà tôi và dọc đường trail đi bộ lá vàng rơi lả tả. Lá chết rơi nhiều đâu phải bởi mùa thu. Ông Tám bảo lá rơi nhiều có lẽ năm nay thu đến sớm.

Sau mấy tuần nóng liên tiếp, nhiệt độ cao nhất trong ngày có khi lên đến hơn 100 độ F. (điều này ít khi xảy ra ở NJ) rồi hạ xuống nhưng cũng mấp mé 100. Vài tuần sau có ngày nhiệt độ xuống dưới 90. Có một đôi ngày tôi cảm thấy mát có chút gió nhưng không thể nào nghĩ là thu đang về.

Mưa rả rích, đều đều. Nhiệt độ bên ngoài 73 F. Trong nhà 79 F. Tôi mở cửa sổ, cửa sau cho hơi mát lùa vào nhưng vẫn phải mở quạt trần vì cảm thấy nóng.

Trời không mưa, nước sông cạn tới đáy khiến tôi lo ngại. Nhà tôi dùng nước giếng nên nếu ít mưa giếng có thể cạn và sẽ rất phiền nếu thiếu nước. Hôm qua, rửa chén tôi thấy vòi nước chảy yếu hẳn đi. Tôi chạy xuống hầm nhà xem máy bơm nước giếng vào nhà có hoạt động bình thường không. Thấy không có gì lạ và nước chảy càng lúc có vẻ như càng yếu hơn. Tôi nghĩ là vôi đóng cặn trong vòi nước làm nghẹn đường nước chảy. Cuối cùng tôi mở cái đầu lọc nước ra để chùi rửa. Ngạc nhiên làm sao, đầu lọc nước toàn là cát và đá màu đen. Có những viên đá to hơn đầu lớn của cây tăm gấp hai ba lần. Úp ngược cái filter, cát đá nặng rơi ra cả vài chục viên, đủ chứa gần đầy cái filter chỉ lớn độ lóng tay đầu tiên của ngón trỏ. Sau đó nước chảy bình thường trở lại.

Có nghĩa là nước giếng đã cạn xuống nhiều nên máy bơm hút nước gần đáy hút luôn cả cát và đá.

Hy vọng sau cơn mưa hôm nay mực nước sẽ dâng cao hơn. Ngày còn đi làm, một người đồng nghiệp của tôi rất ghét mưa, vì mưa thì ông ta phải bị ướt trên đường đi bộ từ chỗ làm ra bến xe lửa. Còn tôi thì khi nghe ông ta bảo rằng, dự báo thời tiết hôm nay sẽ mưa, tôi luôn trả lời một chữ, good. Điều này làm ông ta phật ý, cho rằng tôi nghịch ý với ông ta. Ngay cả sau khi tôi giải thích tôi dùng nước giếng ông cũng không mấy hài lòng. Tôi biết vậy, chỉ nhún vai nghĩ thầm. “Kệ mẹ mày!”

Ảnh không liên quan gì đến bài. Lúc sau này nước sông cạn loài vạc xám kiếm ăn trên sông khá nhiều nên chụp được nhiều ảnh.

Hạ cánh
Bắt cá
Bước nhẹ
Khoan thai

Khoảnh khắc

Ó đầu bạc cất cánh

Năm 2016, nghe nói là cảnh sát Hà Lan và Pháp huấn luyện ó đầu bạc để bắt những chiếc drone hoạt động phi pháp. Ó to lớn và bay nhanh nên việc bắt giữ những chiếc máy bay con không người lái là chuyện dễ dàng.

Tôi vẫn theo dõi đôi ó ở Duke Farms. Ó con đã rời tổ, không còn thấy trở lại. Đôi ó thỉnh thoảng đến tổ rất sớm, mặt trời chưa lên. Bắt đầu săn sóc tổ, chỉnh đốn chỗ này chỗ kia có lẽ chuẩn bị cho những đứa con cho năm tới.

Con ong đang tiến đến gần đóa hoa

Hoa này là common evening-primrose, Oenothera biennis,

Bướm đang say sưa hút nhụy

Hoa này là purple loosestrife, tên khoa học là Lythrum salicaria.

Đang đi bất chợt nhìn thấy hoa e ấp trong bóng tối của bụi cây.

Trên mạng nói là hoa Phlox.

Ngày hôm qua nhìn thấy

Nhìn người và bị người nhìn

Chỉ đi sớm hơn một chút mà gặp rất nhiều nai. Đường trail này có một người (hay nhiều người) thường cho nai và ngỗng Canada ăn. Tôi có lần gặp một người đàn ông, xách một cái thùng có lá bắp cải và bông cải trắng rải dọc đường trail. Có lẽ cho nai ăn, nhưng mà không biết nai có ăn không. Chỉ thấy có vài con nai tương đối dạn dĩ, đứng nhìn như thể mong đợi thức ăn. Cũng ông này hay rải hạt bắp khô, có lẽ cho ngỗng Canada ăn. Không biết nai có ăn hạt bắp không. Nai khá cẩn thận, có thể nói là kén ăn. Chúng ăn những thứ quen thuộc với chúng, như lá non, dây leo non, cành non, nên nếu cho thức ăn lạ có thể chúng không ăn. Mấy con ngỗng Canada quen được cho ăn, nên có lúc tôi dừng chân đứng nhìn là bọn chúng bơi nhanh tới, leo lên bờ để tìm thức ăn, làm tôi cảm thấy xấu hổ vì đã phụ lòng chúng. Tôi nghĩ là chỗ này có đủ thức ăn cho ngỗng nên bọn chúng ở khá đông, và nhiều thêm hằng năm.

Một bầy vịt mái Mallard.

Mùa hè năm nay ít mưa, nước sông cạn thấy đáy. Tôi bắt gặp nhiều đàn vịt, chim nước, màu nâu. Có khi một con vịt mái dẫn một đàn tám hay chín con, khá lớn gần trưởng thành, màu nâu giống như vịt mẹ. Hôm qua gặp một đàn chắc cũng năm hay sáu chục con merganser bơi gấp rút trên sông vì sợ một đàn ba hay bốn con hạc xám đang bay gần đến để kiếm mồi. Trên dòng kênh thì có một đàn vịt mái Mallard. Riêng nhóm này thì năm con, còn mấy con nữa bơi rải rác xa hơn. Kênh được khóa lại nên giữ được nước sâu hơn.

Con sông Raritan, mùa mưa nước chảy mạnh rất xiết. Để làm chậm dòng nước chảy và đáy sông đỡ xói mòn, người ta lập một số đập thấp để giảm vận tốc nước. Đập này nối liền từ bờ bên này sang bờ bên kia, có thể làm bằng những bao xi măng hoặc đá được bọc bằng dây thép. Đập này người ta gọi là weir. Ngoài việc chặn nước đỡ xói mòn, weir còn là một thứ đập nhân tạo để giúp cá đi ngược dòng về nguồn để sinh sản.

Trên khúc đường trail tôi đi bộ, có vài ba cái đập ngăn nước như thế. Có lẽ vì nước sông ít, nên cá bị mắc cạn, hoặc là mùa cá đi ngược dòng, mà chỉ chừng sáu cây số tôi gặp ít ra là bốn con hạc xám, có khi ba con đứng gần nhau. Chuyện này coi như khá hiếm vì hạc thường kiếm ăn riêng lẻ. Gặp người đi tới gần, dù cách cả mấy chục mét, bọn chúng bay hết, chỉ còn một con sót lại.

Blue heron đứng gần một cái đập thấp
Hoa goldenrod

Chuyện ngỗng Canada càng lúc càng đông, thì đôi khi có một kết thúc khá buồn. Hôm đi Urbana Champaigne thăm con gái út, nghe cô kể ở công viên gần đó, vì ngỗng Canada nhiều quá, phân ngỗng làm dơ bẩn công viên và nước hồ, người ta đã bắt đem giết vài trăm con ngỗng. Họ chỉ để lại một số ít chừng vài chục con.

Đen trắng đứng bên nhau

Chim cốc và hạc trắng

Đàn hạc trắng tám hay chín con gặp bữa trước, mấy hôm nay không thấy bay thành đàn nhưng vẫn còn một hay hai con thỉnh thoảng gặp trên sông. Nói vậy, nhưng không biết hai con này có phải là hai con trong bầy hạc mấy hôm trước hay không.

Khi hai con hạc trắng bay sà xuống đậu bên cạnh hai con chim cốc thường xuyên đậu ở khúc sông cạn tôi thấy hai con hạc nhỏ bé quá so với chim cốc. Hay nó là cò? Ở đầm nuôi dưỡng chim cuối tiểu bang New Jersey tôi có gặp loại chim người Mỹ gọi là egret. Tò mò mở Wikipedia đọc thêm thì thấy egret cũng thuộc loại heron. Chim cốc mà so với great blue heron rất là nhỏ bé, mà heron trắng lại nhỏ hơn cả chim cốc.

Giá mà loài người cũng có thể sống hòa bình với nhau như hai loại chim này.

Hạc hạ cánh

Rất tiếc ảnh vừa nhỏ vừa mờ. Con hạc trắng ở bên kia sông nên rất nhỏ, ống kính chụp không tới, mà chim bay thì càng khó hơn. Hạc đẹp lúc đang bay, đang cất cánh, nhưng nếu chụp được cảnh lúc hạc đang hạ cánh càng đẹp hơn, vì lúc đó cánh nó giang rộng, xòe ra như cánh quạt, và nó cũng chậm hơn lúc đang bay.

Nhớ câu thơ Tản Đà trong bài Tống Biệt. “Cái hạc bay lên vút tận trời.”

Thời tiết

Mùa hè năm nay nóng và số ngày nóng nhiều hơn năm ngoái. Năm ngoái không hề phải mở máy lạnh. Tôi nhớ có nói là nếu mùa hè năm nào cũng như năm nay (tức là năm ngoái) thì tuyệt quá. Chỉ có một vài ngày lên đến 95 độ F. Năm nay số ngày vượt qua con số 100 cũng nhiều lần, ít nhất là liên tiếp hai ngày, rồi xuống ở mức 98, 99 độ F. cả hai ba tuần liên tiếp. Dự báo thời tiết là ngày mai, nhiệt độ sẽ xuống dưới 90 độ F.

Đi thư viện, những người làm việc trong thư viện quen mặt tôi thường nói chuyện dăm ba câu. Có người hỏi mùa hè của bà có đẹp lắm không. Tôi trả lời khá tốt. Ngoại trừ dăm ba ngày nóng không chịu nổi. Thế là cả hai người có nhiệm vụ cho mượn sách đều lên tiếng than phiền về cái nóng. Một cậu trẻ tuổi bảo rằng rất ghét cái nóng của mùa hè. Cậu thở không nổi. Tôi đồng ý, nhưng nói thêm rằng, có mùa hè thì chúng ta sẽ quý mùa thu và mùa đông hơn. Cậu và bà đồng nghiệp của cậu gật đầu công nhận.

Trong phim Reminiscence, tôi mới xem hôm qua, có nói về thời tiết ở Miami tuy nhiên có lẽ họ hơi nhấn mạnh, hay nói thêm, khiến có vẻ quá đáng. Vì nóng quá, nên người ta đa số chỉ hoạt động vào ban đêm, ban ngày, người ta rút vào trong nhà, mở máy lạnh, để trốn nóng. Thành phố trở nên vắng vẻ như thành phố chết. Khi tôi đến chơi thăm bà chị ở Texas, tôi thấy siêu thị mở cửa rất sớm. Chị ấy đi chợ lúc bảy giờ sáng chợ đã bắt đầu có người vào ra. Hôm kia tôi đi chợ vào giữa trưa, đứng ở bãi đậu xe hơi nóng hắt lên khiến tôi có cảm giác như muốn ngã nhưng chỉ thoáng qua rồi thôi. Lúc ấy chưa phải là lúc nóng nhất trong ngày, và nhiệt độ cao nhất người ta bảo rằng chỉ đến 99 độ F.. Lên xe về nhà, tôi nghĩ thầm, như vầy có lẽ mình cũng có thể chịu được cái nóng của Texas.

cái nấm mọc lên từ lớp đá sỏi

Con mèo đen, tôi thường gọi là Inkie hay ông Mun, đến ăn hình như năm 2018 hay có thể sớm hơn. Nhưng gần đây nó ở luôn ngay trên sân sau nhà tôi. Tôi dậy sớm đã thấy nó nằm ngay trên sàn gỗ. Trước khi đi ngủ cũng thấy nó nằm ở đó. Có vẻ như nó ngủ giữa trời chứ không ẩn núp vào bất cứ chỗ nào. Nó chỉ chạy vào bụi rậm để trốn một cái gì đó tạm thời, thí dụ như tôi bất chợt mở cửa bước ra ngoài. Nếu tôi mang thức ăn, mà không nhìn thấy nó thì nó lên tiếng cho tôi biết nó có mặt. Mỗi lần tôi mở cửa cho Nora ra ngoài thì nó mừng rỡ chạy đến đón Nora. Cả hai con mèo chào nhau, nhưng nếu Mun tỏ vẻ thân cận hơn mức có thể chịu được thì Nora xô ra, thậm chí đánh Mun. Và Mun thì bước xa ra vài bước rồi nằm lăn xuống sàn gỗ ưỡn bụng ra vẻ thân thiện và tin cậy.

Có khi tôi chậm cho ăn, nó kêu. Tiếng kêu của nó không to, chỉ thều thào như bị tắt nghẹn, nhưng tôi vẫn sợ hàng xóm phiền. Có ngày nào đó họ sẽ than phiền với trung tâm kiểm soát thú hoang và lúc đó thì mèo hoang trong đó có Xám và hai con mèo sọc vàng đều bị bắt hết. Con mèo sọc vàng, hay bị đổ ghèn mắt, không sợ và bỏ chạy khi tôi mang thức ăn ra. Cho nó ăn, tôi lấy tay rờ đầu nó, nó để yên không chống lại. Có thể nó là một trong năm con mèo mà con mèo mẹ Củ Gừng sinh ra, sau đó bị trung tâm kiểm soát thú hoang bắt mang đi. Tuy nhiên, con này không bị cắt một bên tai, hễ đã qua tay nhóm kiểm soát thú hoang thì người ta sẽ cắt một góc ở bên lỗ tai để làm dấu. Lần ấy, cô nàng trong nhóm kiểm soát thú hoang đã kể lại có một bà cụ than phiền là cụ không thể nuôi nổi số mèo đã lên đến 27 con trong nhà của cụ nữa. Một trong những việc làm được xem là nhân đạo là người ta bắt mèo, chích thuốc ngừa bệnh dại, triệt sản, rồi thả ra ở một chỗ nào đó, nếu có thể thì gần nông trại để chúng bắt chuột. Tuy vậy vẫn có con mèo nào đó trốn thoát, và vì vậy số mèo hoang vẫn còn. Cũng có thể hai con mèo sọc vàng, giống nhau như hệt, của một nhà nào đó nuôi rồi chán nên đuổi ra ngoài, do đó chúng ít sợ người nhất là khi được cho ăn. Hai con mèo này ăn nhiều lắm, ăn lâu và ăn ngấu nghiến, như đói lâu ngày. Cả hai con đều gầy bụng thóp lại, nhưng thuộc giống mèo lớn con. Ông Mun thì nhỏ con, tuy đã ít nhất là năm tuổi (theo tuổi người), nhưng vóc dáng chỉ bằng phân nửa Nora. Bà lão Nora lúc này to béo và bệ vệ đến độ ít khi rượt đuổi mấy con mèo lạ, và nếu chạy thì cũng không chạy xa.

Hoa màu hồng hay tím?

Thistle còn gọi là cây kế

Dọc đường đi bộ có nhiều cây này. Hoa kế nở từ đầu xuân cho đến cuối hè. Hoa thơm, có mùi ngọt, ong kiến bướm đều thích, la cà khá nhiều. Theo lời kể của Tống Mai, tôi tìm xem “lại” phim Brave Heart. Dù dự tính chỉ xem đoạn phim hai người tặng nhau hoa kế, tôi cũng xem hết phim. Tôi tưởng là đã xem phim này, nhưng có nhiều đoạn tôi không nhớ gì cả, chắc là vừa xem vừa ngủ gục. Người già thường hay ngủ những giấc ngắn gọi là ngủ quên. Và xem phim, với tôi, là một cách ngủ rất dễ dàng, ngay cả với phim hay. Tôi vẫn thường phải xem lại những đoạn phim tôi bỏ sót.

Xem phim, chúng ta có lẽ nên bỏ qua những chi tiết, mà người làm phim không thể mang vào trong phim, không thể giải thích, vì sẽ làm phim dài vô tận. Tuy nhiên, vì rút ngắn, nên có những lúc đoạn phim có vẻ như vô lý hay đạo diễn thiếu hiểu biết về thiên nhiên.

Trong Brave Heart, William Wallace khi còn là cậu bé, chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, cha và anh vừa chết, được một cô bé an ủi, William hái một đóa hoa kế tặng Murron. Về sau, khi William lớn lên, gặp lại Murron, cô gái đưa đóa hoa kế được ép và giữ lại trong cái khăn tay. Có nghĩa là hai bên đã cảm mến nhau từ khi sáu bảy tuổi.

Nhìn hoa kế, bạn sẽ thấy nó toàn là gai. Hái một đóa hoa toàn gai để tặng, chắc chắn cả người cho lẫn người nhận sẽ bị gai châm. Gai cây này châm đau lắm nhé. Và đóa hoa đầy gai này nếu giữ cho đến chín mười năm thì chắc nó không còn nguyên màu sắc nữa. Đó là những chi tiết mà phim Brave Heart không chú ý. Đạo diễn dùng hoa kế, vì đây là quốc hoa của Tô Cách Lan. Brave Heart có bối cảnh là sự giành lại độc lập tự do của người Tô Cách Lan từ nước Anh vào cuối thế kỷ 13. Hoa có một truyền thuyết ly kỳ đã giúp người Tô Cách Lan đánh thắng sự xâm lăng của Norse.

Tyrol Knapweed còn gọi là Tyrol thistle

Hoa này, dùng Google Lens để tìm tên. Tôi ngạc nhiên là nó cũng được gọi là thistle (có thêm chữ Tyrol). Không có gai, màu cũng giống như màu hoa thistle, ở lưng chừng giữa hai màu hồng và tím. Thấy Wikipedia có ảnh cây này khá cao, nhưng lúc tôi nhìn thấy nó nằm gần sát mặt đất.

Cả hai loại thistle đều bị xem là có hại, vô ích, mọc tràn lan, phá hoại đất đai, chiếm đất của các loại cây khác.

Chuyện trên trời dưới đất

Con ốc vỏ màu cam

Mặc dù tôi là người hay chụp ảnh, nhưng người nhìn thấy những cái hay ho để chụp lại là ông Tám. Tôi đi bộ, thường để ý tìm hoa, chim, trái, những thứ ngang tầm mắt của mình. Ông Tám bảo chỗ vừa đi qua có hai con ốc sên. Tôi ngạc nhiên, vậy à, rồi quay trở lại. Ông chỉ xuống đất. Có con ốc đang bò vỏ màu cam. Tôi nói, chắc nó chết rồi. Ông nói, không đâu, nó mới bò lúc nãy. Nghe tiếng bước chân nó nằm im giả chết. Tôi ngồi xuống chụp tấm ảnh. Ông chỉ qua bên kia chừng một bước. Thì thấy con ốc vỏ màu vàng nhạt. Con này đang bò, thò cả hai cái ăng ten của nó ra.

Ốc màu vàng

Cái ăng ten của ốc có tên gọi riêng không? Nếu có gọi là gì? Có bạn nào biết chỉ giúp. Chẳng biết hai con ốc này đi từ đâu và sẽ đến đâu. Cách đó vài mét là con kênh. Còn hướng ngược lại là cỏ cây bụi rậm. Con sông ở bên kia vùng bụi rậm, khá xa, cũng vài chục mét. Chậm chạp như ốc sên, không biết đi đến bến sông có còn sống nổi với mặt trời nóng bỏng hay không. Đó là chưa kể bị đạp chết dưới bàn chân của những người đi bộ ngó trên trời như tôi, và những người đi xe đạp trên đường trail. Ông Tám nhặt hai con ốc thả xuống bờ kênh. Hy vọng nó sống sót thêm một thời gian, không bị rơi vào mỏ của chim cốc hay ngỗng Canada trước khi sinh sản thêm nòi giống.

Hạc xám vừa cất cánh

Tôi nhác thấy con hạc xám bên kia bờ sông, lại thấy một đốm trắng gần đó, hỏi ông Tám nhìn có phải chim không, vì mắt ông có thể nhìn xa hơn. Ông ngần ngừ nói không phải, nhưng khi đến gần hơn một chút thì thấy đốm trắng động đậy. Nhìn hình dáng của đốm trắng thì tôi đoán là phần đầu của con ó bạc đầu. Ông Tám nói chắc không phải, vì ở bên kia bờ sông khá xa, nên cả hai đều không thấy rõ. Ó bạc đầu mà tại sao đứng trên bãi đá cù lao của sông. Mùa hè năm nay ít mưa nên nước sông cạn dần, để lộ những bãi đá khá lớn như một hòn đảo. Tôi chưa kịp đưa máy ảnh lên để nhìn xem có phải là ó bạc đầu hay không thì nó vụt bay. Ông Tám và tôi tiếp tục, vừa đi vừa nhìn xuyên qua những chỗ trống của cây cối bụi rậm để xem có thể tìm được con ó bạc đầu, chỗ này cách tổ của nó những một mile (1.6km). Tôi lại nhác thấy con hạc chuẩn bị ngắm bằng ống kính thì ông Tám lại thấy con ó đang đậu trên cây. Khoan để chụp ảnh con hạc đã. Con hạc thì dễ chụp rồi tại vì có nhiều. Con ó ít gặp hơn. Thật đúng như vậy. Ông Kim Mao Sư Vương, một người đi bộ có mái tóc bạc trắng chúng tôi thỉnh thoảng gặp trên đường trail, cũng nói từng nói như vậy khi ông hỏi chúng tôi có thấy con ó bạc đầu mà ông đang tìm để chụp ảnh hay không mà chúng tôi chỉ chỗ con hạc xám.

Con ó bạc đầu đang đậu trên nhánh cây. Xa quá nên thấy nó nhỏ xíu. Bất chợt có cái gì rơi tòm xuống nước, nước bắn tung tóe. Chắc là nó làm rơi con cá. Con ó ngơ ngẩn, tìm kiếm, cứ ngó mãi xuống nước, vẻ nuối tiếc. Ngay từ đầu, tôi cứ lầm thầm bảo con ó, bay đi, bay lên để tôi chụp ảnh ó bay. Rồi bất chợt nó bay.

Ó bay sau khi mất mồi

Về nhà mở ảnh xem bằng computer tôi mới biết là khi con ó đậu trên bãi đá, nó đã có con cá khá to dưới chân. Nó mang con cá lên cây để ăn, chỉ nhìn cái đuôi cá cũng biết là con cá khá lớn.

Chập sau thì tôi lại chụp được ảnh con hạc cất cánh. Chân nó chạm mặt nước còn để lại một vệt nước bắn tung tóe.

Hong cánh

Hong cánh

Trời nóng, tôi đi bộ sớm hơn. Mùa đông đi lúc 10 giờ sáng. Mùa hè đi 7 giờ sáng. Mặt trời đã lên cao, nắng tràn trề. Tôi thấy con hạc đứng bên kia bờ sông, cánh lật ngửa ra, nhưng xa quá nhìn không rõ, nghĩ là nó bị vướng vào cái gì đó, miếng rác bằng plastic chẳng hạn. Tôi để ý xem nó ở khúc sông nào, đánh dấu đoạn đường nào trên đường trail, ngó qua bên kia bờ kênh là con đường nhỏ, hai làn xe chạy, nhớ xem nó gần cái tòa nhà nào, có trụ điện giao thông không, đại khái những chi tiết nhỏ để nhớ chứ đường trail trong rừng, và bờ sông thì rất dễ quên.

Suốt buổi đi bộ tôi vẫn nghĩ đến con hạc, sợ nó bị vướng plastic. Tôi thầm cầu mong là lúc về đừng gặp nó; bởi vì không gặp có nghĩa là nó vẫn còn bay được và không phải bị mắc kẹt. Suốt đường về tôi để ý nhìn mãi phía bên kia bờ sông.

Vẫn còn hong cánh

Và nó còn đứng nhưng đã đổi chỗ đứng. Từ trên bụi cây khô đã đi xuống sát mé nước. Về nhà mở computer xem ảnh, tôi bàng hoàng nghĩ là cả bộ cánh của nó kẹt trong một cái bao plastic. Như thế có nghĩa là nó có thể chết vì không bay được. Thấy xót xa nhưng không biết làm sao mà cứu.

Tôi lục lọi tài liệu trên mạng, và báo National Geographic. Lục lọi cầu may thôi, nhưng cám ơn internet, có nhiều người hiểu biết về great blue heron, họ nói cho biết là trời nóng, loài hạc thường hong cánh như vầy. Tôi thở phào nhẹ nhõm. Suốt ngày hôm qua tôi cứ thầm trách những người câu cá, và xả rác, làm khổ mấy con hạc. Chuyện đời thật thú vị, tuổi gần đất xa trời vẫn có nhiều điều về thiên nhiên, động vật chung quanh, mà mình không biết, nên không hiểu, hoặc là hiểu sai. Cho dù hiểu thêm một chút, biết thêm một chút cũng chẳng có lợi gì, nhưng ít ra mình cũng đỡ có những phút áy náy bất an.

Nhật ký đọc số 10

Không nhớ lý do nào mà tôi mượn quyển sách “People From My Neighboorhood” của Hiromi Kawakami bản dịch của Ted Goossen. Tôi thong thả đọc và thật sự enjoy quyển sách mỏng này. Quyển sách có ít nhất hai điều tôi cho rằng đáng được học, và học được. Thứ nhất tất cả các truyện của tập truyện này đều khá ngắn, độ chừng 3, hay 4 trang. Dễ cho người đọc tập trung vào đọc và không kịp chán hay ngán. Thứ hai, đây là thể loại truyện fantasy, có thể liệt vào nhóm truyện ma, một thứ truyện ma tân thời, không kinh dị. Truyện có thể rất vô lý, nhưng tác giả bất cần phải có lý. Độc giả, như tôi, chấp nhận sự vô lý như một cách nhìn khác, cách viết khác với khuôn mẫu có sẵn. Rất ít khi tôi bình tâm đọc, và enjoy, trọn vẹn một quyển sách. Và muốn đọc lại. Tác giả trẻ hơn tôi vài tuổi, nhưng xứng đáng làm thầy dạy tôi viết văn.

Chỉ tính viết vài hàng về quyển sách, nhưng lại muốn viết thêm vài hàng về cuốn phim, coi như xem phim cũng là một cách đọc. “Coda” (2019) nói về một nhạc sĩ dương cầm nổi tiếng nhưng ông bị chứng bệnh sợ hãi, lo lắng quá độ, mỗi khi trình diễn trước khán giả dù đó là một đại thính đường với vài ngàn khán thính giả, hay ở một sảnh đường của cửa hiệu bán dương cầm. Ông có một người bạn gái trẻ hơn ông khá nhiều đã tìm cách giúp ông vượt qua nỗi sợ này. Helen Morrison là phóng viên cho New Yorker. Có hai đoạn trong phim tôi chú ý. Đoạn Henry Cole, dương cầm thủ, qua một vùng cao nguyên, tỉnh nhỏ của Thụy Sĩ để tịnh dưỡng, chữa bệnh. Ông vui với thiên nhiên, tập xếp đá thành chồng cao, và ngồi trên một băng ghế gỗ để suy nghĩ. Tôi thích cái băng ghế gỗ này, một trong những park bench moments, một loại setting của phim. Tôi thường chú ý đến park bench moment. Và đoạn thứ hai, là đoạn khiến tôi muốn ghi lại như một thứ nhật ký đọc, đó là lúc Henry hỏi Helen tại sao cô viết. Nếu bạn là người viết, chăm chỉ và nghiêm túc, hay bạn chỉ là một nhà văn tài tử, hoặc tập sự, câu hỏi tại sao bạn viết thế nào cũng có một lần bạn gặp, nếu không do người khác hỏi, thì cũng do chính mình đặt ra.

Helen trả lời, “tôi viết để tôi tìm hiểu mình.” Đó là một câu trả lời hầu như tất cả người viết đều đồng ý.

năm con hạc trắng và một con hạc xám

Ảnh không liên quan gì đến bài viết. Tôi đăng ảnh vì nhớ bữa trước mừng rơn vì chụp được ảnh một con hạc trắng. Tôi cho là hôm ấy gặp hên vì dọc theo con sông này thấy hạc xám thôi chứ ít khi thấy hạc trắng. Vậy mà hôm kia (07/30/22) lại thấy một bầy hạc trắng ít nhất là 8 hay 9 con đậu làm hai chỗ. Một chỗ có 3 con đậu, còn chỗ trên tấm ảnh thì có năm con trắng, và một con xám. Có một hai chỗ hạc trắng đứng một mình. Người đi xe đạp trên đường trail cũng ngừng lại để nhìn. Họ đi đường trail này nhiều lần, chỉ lần này mới thấy nhiều hạc trắng như vậy. Hạc xám khi săn cá ít khi rời chỗ, chỉ lò dò chậm chạp tìm. Có khi đứng ở một khúc sông, bờ ao vài tiếng đồng hồ là chuyện thường. Hạc trắng ít gặp nhưng đậu một chỗ cũng khá lâu.