Bỏ cuộc chơi

Hôm nay tôi mời các bạn nghe bài hát “Leaving the table” của Leonard Cohen do chính tác giả trình bày.  Ông Cohen hát bài này với giọng hát buồn nản, mệt mỏi. Ông diễn tả tâm trạng một người thua cuộc và rút lui khỏi sòng bài, biểu tượng của một cuộc tình, hay nới rộng hơn chút nữa, cuộc đời. Tôi mời bạn nghe nguyên bài, nhưng thật ra chỉ có hai câu ám ảnh tôi suốt mấy năm nay, trong khi tôi ước muốn về hưu. Tôi rời bỏ sòng bài đây. Tôi bỏ cuộc chơi.

I’m leaving the table
I’m out of the game
I don’t know the people
In your picture frame

Tôi rời bỏ bàn, chỗ ngồi
Tôi bỏ cuộc chơi (đánh bạc)
Tôi không quen biết với những người
Trong khung ảnh của em.

If I ever loved you, oh no, no
It’s a crying shame
If I ever loved you
If I knew your name

Nếu tôi từng yêu em, ồ không đâu, không
Đó là một tiếng kêu đầy xấu hổ
Nếu tôi từng yêu em
Nếu tôi biết tên em    

You don’t need a lawyer
I’m not making a claim
You don’t need to surrender
I’m not taking aim

Em không cần phải thuê luật sư đâu
Tôi không thưa kiện gì cả
Em cũng không cần phải đầu hàng
Tôi không ngắm để bắn em  

I don’t need a lover, no, no, no
The wretched beast is tame
I don’t need a lover
So blow out the flame

Tôi không cần có người yêu, không, không đâu em
Con quái thú khốn khổ giờ đã trở nên thuần tánh
Tôi không cần có người yêu
Vì thế hãy thổi tắt ngọn lửa (giận dữ hay say mê) đi  

There’s nobody missing
There is no reward
Little by little
We’re cutting the cord

Chẳng có ai bị mất tích
Vì thế sẽ không có giải thưởng nào
Từng chút và từng chút
Chúng ta cắt đứt sợi dây (quen biết hay tình cảm)     

We’re spending the treasure, oh no, no
That love cannot afford
I know you can feel it
The sweetness restored

Chúng ta đang tiêu phí cái kho tàng, ồ không không,
Mà tình yêu không có đủ để trả giá
Tôi biết em có thể cảm nhận được rằng
Mối liên hệ ngọt ngào được tái lập  

I don’t need a reason
For what I became
I’ve got these excuses
They’re tired and they’re lame

Tôi không cần phải có một lý do nào cả
Để giải thích cho cái con người mà tôi trở thành
Tôi có những lời biện hộ này đó chứ
Nhưng mà chúng rất nhàm chán và không đủ để thuyết phục     

I don’t need a pardon, no no, no no, no
There’s no one left to blame
I’m leaving the table
I’m out of the game
I’m leaving the table
I’m out of the game

Tôi không cần được tha lỗi, không, không không
Chẳng có ai còn ở lại để lãnh tội
Tôi rời bỏ bàn, chỗ ngồi
Tôi bỏ cuộc chơi.
Tôi rời bỏ bàn, chỗ ngồi
Tôi bỏ cuộc chơi.

 

Cái áo mưa màu xanh dương rách vai

Đó là một bài hát với hình thức là một lá thư. Hay nói ngược lại, một lá thư được viết thành bài hát. Người ký tên dưới lá thư là Leonard Cohen. Tác giả đã dùng lá thư để kể một câu chuyện giữa ba người. Người nhận lá thư là một người đàn ông. Có thể là bạn, có thể là anh em, bởi vì có một câu trong lá thư, tác giả gọi người kia là “brother.” Người Mỹ có khi dùng chữ brother để nói về hay nói với một người đàn ông khác, nhưng không nhất thiết phải là anh em. Nếu người nhận lá thư này thật sự là anh hay em trai của người viết thư kể chuyện thì câu chuyện càng cay đắng hơn.

December, XXXX

Bạn thân mến,

Bây giờ là bốn giờ sáng, cuối tháng Mười Hai. Tôi viết thư thăm bạn để xem tình trạng của bạn có khá hơn chưa. Thời tiết ở New York lúc này rất lạnh, nhưng tôi thích nơi tôi đang sống. Ở trên đường Clinton người ta tổ chức biểu diễn nhạc suốt cả buổi tối. Tôi nghe người ta nói rằng bạn cất một căn nhà nhỏ ở giữa vùng sa mạc. Cuộc sống của bạn bây giờ chẳng tốn kém gì cả, tôi mong là bạn giữ tài liệu này.

Vâng, Jane đến nhà tôi và mang theo một lọn tóc của bạn. Nàng nói bạn xuống tóc thề thốt với nàng cái đêm bạn dự tính hoàn lương. Bạn có thực hiện dự tính ấy không?

Lần cuối cùng gặp bạn trông bạn già đi rất nhiều. Cái áo mưa màu xanh dương nổi tiếng của bạn đã sờn rách ở vai. Bạn đã ở nhà ga để đón tất cả mọi chuyến xe và bạn về nhà không mang theo Lili Marlene. Bạn đã đối xử tàn nhẫn với người tôi yêu như thể nàng chỉ là một mảnh vảy trong cuộc đời của bạn. Khi nàng trở về nàng không còn là vợ của ai cả. Tôi tưởng tượng bạn đang hối lỗi ngậm trên môi một đóa hồng. Lại thêm một tên trộm gầy gò sống cuộc đời rày đây mai đó.

Đang viết thư thì Jane thức giấc. Khi biết tôi đang viết thư cho bạn, nàng gửi lời hỏi thăm. Tôi biết nói gì với bạn đây, người anh em của tôi, kẻ giết người của tôi. Tôi có thể nói gì bây giờ? Tôi đoán là tôi nhớ bạn, và tôi tha thứ cho bạn. Tôi mừng là bạn đã chen vào cản đường tôi. Nếu bạn có bao giờ đến đây, để tìm Jane hay tìm tôi thì bạn nên biết là kẻ thù của bạn đang ngủ, và vợ của hắn thì hoàn toàn tự do.

Vâng, và cám ơn bạn, vì bạn đã lấy đi những chuyện khó khăn trăn trở trong mắt nàng. Tôi cứ nghĩ đó là chuyện kinh niên nên tôi đã không cố gắng để thay đổi.

Và Jane đến mang theo lọn tóc của bạn. Nàng nói bạn tặng cho nàng. Cái đêm mà bạn dự tính hoàn lương.

Thành thật,

L. Cohen.

Tôi luôn thích chuyện kể với hình thức lá thư (epistolary story). Và trên đây là câu chuyện do ông Cohen kể. Trong bài hát hôm qua tôi lấy tựa đề là “Hỏi Bạn” vì câu hỏi trong lá thư. “Did you ever go clear?” Lá thư viết như nói chuyện với những chữ đệm như “Well,” “Ah,” làm tôi suy nghĩ có nên dịch những chữ này không và dịch như thế nào. Cái tựa đề “The Famous Blue Raincoat” rất là mỉa mai. Famous, nổi tiếng, vì người mặc cái áo khoác đi mưa này mặc hoài cho nên thấy nó là biết người mặc áo. Nổi tiếng ở đây hàm ý nghèo, đói, lang thang, làm sao chuyển được cái ý mỉa mai ở đây? Keeping record, (giữ tài liệu) cũng hàm ý mỉa mai, cái kiểu làm chuyện lạ ngược đời nên được chú ý, nổi tiếng. Tên trộm gầy gò, tôi cố dịch chữ the gypsy thief. Gypsy là những người hát dạo bán rong, những người du mục. Họ bị nổi tiếng với nghề móc túi. Lá thư thật hay, với tôi, vì nó nói lên một tình cảm phức tạp, vừa yêu thương lại vừa thù ghét, vừa trách móc lại vừa xót thương. Ngôn ngữ chua cay được diễn tả bằng một giọng nói (thật ra là hát) đầy ngậm ngùi.

Dance me to the end of love

Tôi tính làm ngơ bài này, vì sợ bạn chán, vì đã nhắc đến nó trước kia với tựa đề “Hãy dìu bước tôi cho đến cuối cuộc tình.” Tuy nhiên, Lea M. cô bạn tôi ở Texas bảo viết về bài này cho cô đọc. Bản này là một trong ba bản nhạc có chủ đề khiêu vũ của nhạc sĩ Leonard Cohen; tôi lựa ra từ lâu nhưng không biết viết gì. Có lẽ một vài dòng về background của nó là đủ rồi. Tiểu sử của bản nhạc thì xem ở Wikipedia. Bạn chẳng cần tìm kiếm biên khảo gì cho rắc rối, cứ đọc wikipedia là tìm ra được nhiều điều thú vị hay ho. Sau đó thì dịch ca từ để có bạn nào muốn thì đọc thêm cho biết. Đọc ca từ thì tôi sợ bạn chán. Còn dịch ca từ thì mất nhiều thì giờ và không dễ dàng gì. Và tôi, một bà già lẩm cẩm  luôn luôn muốn ghi lại những suy nghĩ vụn vặt của mình về chuyện dịch.

Bài hát này được ông Cohen thâu âm từ năm 1984. Rất nhanh chóng nó được nhiều ca nhạc sĩ khác yêu thích. Nó gần như trở thành một bản nhạc căn bản (ai cũng thích cũng có lần trình diễn nó) của giới ca nhạc sĩ. Lúc tôi nghe điệu nhạc dìu dặt này tôi ngờ ngợ không biết nó là điệu nhạc gì (tại tôi lơ tơ mơ cái gì cũng không rành), phải Waltz không? Trong cái xập xình của nó có cái gì đó quen thuộc lắm. Thì ra, ông đã dựa trên điệu dân vũ Hy lạp “Hasapiko.” Nói thì chắc bạn sẽ nhớ liền cái kiểu khiêu vũ tập thể thường thấy trong các đám cưới (trong phim ảnh) hay tiệc tùng liên hoan trên các đảo Hy-lạp theo cái kiểu của anh chàng Alexis Zorba hay trong tiệc cưới của người Do Thái.

Mặc dù, bài hát này nghe như là một bài tình ca, nhưng ông Cohen cho biết cảm hứng để ông viết bài hát này phát xuất từ lò diệt chủng người Do Thái “Holocaust.” Khi người Do Thái bị đẩy vào lò hơi ngạt, thì đám sĩ quan Đức lại chọn ra một số người tù khác (cũng Do Thái) biết đàn, lập ra một ban tứ tấu hay ngũ tấu vĩ cầm (và dương cầm). Ban nhạc này phải trình diễn mua vui cho đám sĩ quan, trong lúc họ ăn tối hay tiệc tùng với nhau. Tiếng đàn vĩ cầm (hay dương cầm) cũng là tiếng nhạc đưa người vào cõi chết. Vì thế ông viết ra câu hát “Dance me to your beauty with a burning violin.”

 “Dance me to your beauty with a burning violin,” meaning the beauty there of being the consummation of life, the end of this existence and of the passionate element in that consummation. But, it is the same language that we use for surrender to the beloved.

Khiêu vũ với tôi mừng vẻ đẹp của em qua tiếng réo rắt của vĩ cầm,” nghĩa là có cái đẹp trong sự chấm dứt của cuộc đời, trong cái cuối cùng của sự hiện hữu, và có tính chất đam mê trong sự hủy diệt. Nhưng đó cũng là cái ngôn ngữ chúng ta dùng để đầu hàng tình yêu.

Với tôi việc dịch bao giờ cũng đưa đến những suy nghĩ để nhận ra sự bất lực trong ngôn ngữ của tôi. Càng ngày, những ngữ vựng từ vựng của tôi càng suy tàn, rơi rớt dần dần. Ngay cả những chữ thật đơn giản của tiếng Anh như chữ dance hay chữ touch cũng làm tôi chập choạng. Dance là khiêu vũ. Người ta chỉ dùng một chữ đơn giản, mà mình phải dùng hai chữ lại vay mượn từ tiếng Hán Việt. Một chữ dance thôi là chúng ta có thể hình dung ra cả chục hành động, như bước tới, bước lui, bước ngang, bước ngắn bước dài, xoay, nhún, nhanh, chậm, giơ tay lên cao hơn đầu rồi cúi đầu đi qua như chơi trò chơi rồng rắn của trẻ con, lả lướt, quay cuồng, vân vân. Dùng chữ nhảy đầm thì không được thanh tao cho lắm.

Ông Cohen nói “dance me” sao không nói “dance with me,” hay nói “me dance,” hay nói “I dance.” Dance me khiến tôi nghĩ đến chữ dắt tôi, đẩy tôi, giúp tôi, bắt (buộc) tôi. Nó không phải là một hành động chủ động.

Trong bài hát có câu “touch me with your naked hand, touch me with your glove.” Đặt cục gạch ở đây để nhớ mà viết tiếp, vì tôi phải đi làm. Dưới đây là bản dịch của bài hát.

July 22, 2017 2:17PM Eastern Time viết tiếp

Làm biếng muốn bỏ luôn rồi, nhưng đã lỡ tuyên bố nên đành phải viết tiếp. Chữ touch, đơn giản là vậy nhưng tôi vẫn bí vì tôi không tìm được hay nghĩ ra chữ tôi muốn dùng. Chữ touch người Mỹ họ dùng sao nhiều nghĩa quá, có khi là chạm nhẹ, có khi là vuốt ve, có khi là sờ, rờ rẫm hay mân mê. Có khi tục có khi không. Touch có thể là chạm bằng lưng bàn tay, hay là lòng bàn tay. Khi ông nói “touch me with your naked hands” mình có thể cảm thấy cái ấm hay cái lạnh trên da dù không nói rõ là vùng da thịt nào mình vẫn cảm thấy có phần nào dục tính trong đó, nếu dùng chữ sờ thì hơi thiếu tình cảm dùng chữ ve vuốt thì e là quá đáng chăng? “Touch me with your gloves” làm tôi có cảm giác như cái bắt tay hay nắm tay nhưng không tháo găng tay. Êm ái nhưng xa lạ lạnh lùng chăng? Vậy đó, những câu đơn giản, nghe thì hiểu liền, tưởng tượng thì mỗi người mỗi khác, có găng tay hay không có găng tay, cái đụng vào, chạm vào, hay sờ vào đánh thức những cảm giác khác nhau trong tư tưởng người đọc. Tôi thấy hay nhưng không dùng chữ để diễn tả được.


Khiêu vũ với tôi, ca ngợi vẻ đẹp của em trong tiếng réo rắt của vĩ cầm. Cho đến khi tôi qua cơn hoảng hốt về đến nơi an toàn. Nâng tôi (nhẹ nhàng) như nâng một cành ô liu và làm con chim bồ câu dẫn đường cho tôi về nhà. Khiêu vũ với tôi cho đến cuối cuộc tình.

Ôi, hãy để tôi được nhìn vẻ đẹp của em khi nhân chứng đã ra đi. Hãy để tôi cảm nhận được sự di chuyển của em như người ta từng làm như thế ở Babylon.

Hãy chỉ cho tôi những điều tôi chỉ biết ít ỏi. Khiêu vũ với tôi cho đến cuối cuộc tình.

Khiêu vũ với tôi đến lễ cưới ngay bây giờ, và không ngừng. Khiêu vũ với tôi thật dịu dàng và thật lâu dài. Chúng ta đều cùng ở bên dưới. Và cùng ở bên trên tình yêu của chúng ta.

Khiêu vũ với tôi chào đón những đứa con cầu xin được sinh ra. Khiêu vũ với tôi xuyên qua bức màn nơi chúng ta đã hôn nhau. Dựng cái lều để trú ẩn bây giờ dẫu rằng đường kim mối chỉ đã sờn. Khiêu vũ với tôi cho đến cuối cuộc tình.

Khiêu vũ với tôi ca ngợi vẻ đẹp của em trong tiếng réo rắt của vĩ cầm. Cho đến khi tôi qua cơn hoảng hốt và đến nơi an toàn. Vuốt ve tôi bằng bàn tay trần và vuốt ve tôi khi mang găng tay.Khiêu vũ với tôi cho đến cuối cuộc tình.

 

Để dành bản khiêu vũ cuối cùng cho anh

Lần đầu tiên nghe bản nhạc này tôi thấy có cái gì đó lạ lạ, khác với những bản nhạc của Leonard Cohen. Thử tìm qua Youtube và Wikipedia tôi mới biết ông không là tác giả của bài hát này. Đây là một bài hát nổi tiếng của Doc Pomus and Port Shuman, hai nhạc sĩ của ban nhạc The Drifters. Ca sĩ chính hát bài này là Ben E. King. Bản nhạc ra đời từ năm 1960. Sau đó có rất nhiều người đã hát bản này, kể cả ca sĩ Pháp, Dalida.

Theo Wikipedia, Doc Pomus thuở nhỏ bị bệnh Polio, bị liệt chân phải ngồi xe lăn. Ngày cưới của ông, cô dâu Willi Burke, vốn là nữ vũ công và là diễn viên của nhạc kịch Broadway, Pomus ngồi nhìn cô dâu khiêu vũ với khách đến dự cưới. Tức cảnh sinh tình, ông viết bản nhạc này.

Tôi chỉ đăng bản dịch, vì nếu thêm lời Anh ngữ nó dài quá, làm bạn chán.

Em có thể khiêu vũ với các bạn trai, họ sẽ nhìn ngắm em. Em có thể cho phép hắn ôm em. Em có thể mỉm cười với anh chàng, người sẽ nắm tay em dưới ánh trăng mờ. Nhưng xin em đừng quên người sẽ đưa em về nhà đêm nay, Và em sẽ nằm trong vòng tay của chàng. Em yêu hãy để dành cho anh bài khiêu vũ cuối cùng. 

Ồ, anh biết rằng nhạc rất hay, cũng như những ly rượu vang sủi bọt rất ngon, em hãy vui chơi. Cứ cười nói và ca hát, nhưng khi chúng ta ở xa nhau, đừng trao trái tim của em cho bất cứ ai. Và cũng đừng quên người sẽ đưa em về nhà đêm nay. Vì thế em yêu, hãy để dành bản khiêu vũ cuối cùng cho anh.

Bé cưng, em không biết rằng anh yêu em nhiều lắm sao. Em không thể cảm thấy tình yêu ấy khi chúng ta chạm vào nhau hay sao? Anh sẽ chẳng bao giờ thả em ra. Anh yêu em nhiều vô cùng.

Em cứ tiếp tục khiêu vũ đi cho đến khi đêm tàn. Và khi đến lúc phải ra về, nếu có người hỏi em rằng em đi một mình hay sao rồi xin em cho phép anh ta đưa em về, em phải trả lời là không. Đừng quên người sẽ đưa em về, và em sẽ ở trong vòng tay của chàng. Vì thế em cưng ơi, hãy để dành bản khiêu vũ cuối cùng cho anh.

Dù chàng rể mới cho phép vợ mới khiêu vũ với bạn trai, nhưng trong lời hát cũng có chút ghen tị, ước gì mình có đôi chân khỏe mạnh để khiêu vũ với nàng trong tiệc cưới. Tôi thấy có một đoạn video do Michael Bubblé trình diễn theo kiểu chachacha với một đoàn người đang học rất hay. Bạn search Youtube sẽ thấy.

Take this Waltz

Có thể ông có nhiều bản nhạc được dùng để khiêu vũ hơn, nhưng tôi chỉ biết có ba bài. Tôi muốn tản mạn với bạn ba bản nhạc khiêu vũ trước, dù có một vài chủ đề trong ca từ của Leonard Cohen tôi chú ý, thí dụ như Boogie Street và Babylon.

Tôi không hiểu tại sao người ta không thích khiêu vũ. Tôi thì cứ nghe nhạc trổi lên là thấy rộn ràng. Tôi rất thông cảm nhân vật John Clark trong phim Shall We Dance, trong khi chờ xe lửa nghe tiếng nhạc trong đầu và một mình xoay điệu Waltz giữa sân ga vắng người. Hồi nhỏ tôi thích nghe nhạc Waltz, bên mình gọi theo tiếng Pháp là Valse. Bản Valse đầu tiên tôi thích là “Dòng Sông Xanh.” Bây giờ ngồi đây vẫn nhớ “Một dòng xanh xanh, một dòng tràn mông mênh, một dòng nồng ý biếc…” Nhạc Waltz nghe vui, rộn ràng, quay cuồng ngay cả khi ca từ nức nở. Có lẽ vì rộn ràng quay cuồng nên được gọi là bản luân vũ.

Trở lại với nhạc của ông Cohen, vì vừa nhắc đến nhạc Waltz, tôi mạn phép tản mạn về bản nhạc “Take This Waltz.” Ca từ của bản này rất đẹp và quyến rũ, dịch từ bài thơ “Pequeño vals vienés” (Little Viennese Waltz) của Federico Garcia Lorca, nhà thơ Tây Ban Nha và là một trong những nhà thơ ông Cohen thích nhất. Bản nhạc này ra mắt công chúng năm 1986 và trở thành bản nhạc đứng hàng đầu ở Spain.  Năm 1988 bản nhạc được tái bản, lần này ông song ca với nữ ca sĩ Jennifer Warnes.

Now in Vienna there are ten pretty women
There’s a shoulder where Death comes to cry
There’s a lobby with nine hundred windows
There’s a tree where the doves go to die
There’s a piece that was torn from the morning
And it hangs in the Gallery of Frost

Hiện giờ ở Vienna có mười cô gái đẹp.
Có bờ vai Tử Thần đến tựa vào để khóc than.
Có đại sảnh đường với chín trăm cửa sổ.
Có cái cây bồ câu đến để chết.
Có một mảnh của buổi sáng được xé ra
và đem trưng bày trong Phòng Triển Lãm Giá Băng.  

Thú thật, tôi không hiểu hết đoạn thơ (ca từ) này, nhưng nó làm tôi tưởng tượng ra một bức tranh siêu thực. Loại tranh mà họa sĩ vẽ đủ thứ khác nhau và rất chi tiết, tất cả đều đổ vào tràn đầy trong bức tranh. Mười phụ nữ xinh đẹp, Tử Thần, chín trăm cửa sổ trong một hành lang, cái cây là mộ địa của bồ câu, cái gì đó xé ra từ buổi sáng có phải là một mảnh của buổi sáng (?), Gallery of Frost là tên của phòng triển lãm tranh(?), tất cả những biểu tượng này, ẩn dụ này có liên quan gì đến nhau(?). Ông muốn nói gì trong đoạn thơ này, trong đó có hai câu nói về cái chết, một buổi sáng lạnh lẽo dường như là cuối thu?

Mỗi lần nghe nhạc của ông Cohen, tôi thường liên tưởng đến nhạc Trịnh Công Sơn. Tôi thấy nét đồng dạng giữa hai nhạc sĩ này ở chỗ nhạc đơn giản, ít biến đổi tiết tấu, thường có những nốt trầm ở cuối câu hay cuối đoạn nhạc làm người nghe thấy “ngọt ngào.” Về ca từ thì thường nói về chủ đề sinh tử, vô thường của cuộc đời. Khi viết về mất mát trong tình yêu lời thơ dù có buồn cũng không thê lương nức nở. Và đặc biệt là tôi không hiểu hết ý thơ của hai ông. Tôi chỉ lờ mờ cảm nhận được điều hai ông gửi gấm qua ý thơ và tiếng nhạc. Điểm khác biệt giữa ông Cohen với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là ca từ của ông Cohen nhắc đến tình dục nhiều hơn và khôi hài hơn. Ông Cohen có phê phán chiến tranh (trong một bản nhạc khác ông viết ai cho chúng ta license to kill and to maime) nhưng không sâu đậm như Trịnh Công Sơn.

Take this waltz, take this waltz
Take this waltz with the clamp on its jaws

Oh, I want you, I want you, I want you
On a chair with a dead magazine
In the cave at the tip of the lilly
In some hallway where love’s never been
On a bed where the moon has been sweating
In a cry filled with footsteps and sand

Và đây là một đoạn thơ đậm mùi tình dục:

Hãy nhận bản luân vũ này. Nhận nó.
Nhận nó như thể bị nó ngoạm chặt.
Ôi, anh thèm muốn em, thèm muốn được yêu em, yêu em.
Trên cái ghế với quyển tạp chí không còn được xuất bản.
Trong cái hang ở trên đầu đóa hoa lilly.
Trong hành lang nơi không bao giờ có tình yêu.
Trên cái giường nơi ánh trăng vả mồ hôi.
Trong tiếng khóc lấp đầy bằng tiếng bước chân và cát.
 

Phần dưới là tiếp theo của bản nhạc, mỗi stanza tôi cố gắng (một cách khó khăn) dịch để bạn hiểu. Có một vài câu tôi chẳng biết ông muốn nói gì. Bạn nào thấy thì chỉ giúp, tôi xin cám ơn.


I, I-I-I
Take this waltz, take this waltz
Take its broken waist in your hand

Hãy nhận bản luân vũ này.
Hãy ôm cái vòng eo tan vỡ của nó.

This waltz, this waltz, this waltz, this waltz
With its very own breath of brandy and Death
Dragging its tail in the sea

Bản luân vũ này.
Cùng với hơi thở của nó nồng nặc mùi rượu Brandy và cái chết.
Kéo lê cái đuôi của nó trong biển cả.
 

There’s a concert hall in Vienna
Where your mouth had a thousand reviews
There’s a bar where the boys have stopped talking
They’ve been sentenced to death by the blues
Ah, but who is it climbs to your picture
With a garland of freshly cut tears?

Có phòng trình diễn nhạc ở Vienna.
Nơi đôi môi của em được cả ngàn lời nhắc đến.
Có tiệm rượu nơi bọn con trai không trò chuyện với nhau.
Chúng bị lính cảnh sát xử tử hình bằng những bản nhạc blues. *
Ah, nhưng ai đã leo vào khung ảnh của em.
Với một vòng nguyệt quế mới tinh, kết bằng những giọt nước mắt.
 

I, I-I-I
Take this waltz, take this waltz
Take this waltz, it’s been dying for years

Hãy nhận bản luân vũ này.
Nhiều năm nay nó đã chết héo.

There’s an attic where children are playing
Where I’ve got to lie down with you soon
In a dream of Hungarian lanterns
In the mist of some sweet afternoon
And I’ll see what you’ve chained to your sorrow
All your sheep and your lillies of snow

Có cái phòng sát với trần nhà nơi trẻ con chơi đùa.
Cũng là nơi tôi sẽ được nằm xuống bên cạnh em.
Trong giấc mơ về những cái lồng đèn của người Hungary.
Trong sương mù của một buổi chiều ngọt ngào.
Và tôi sẽ nhìn thấy điều gì đã trói em vào những sầu muộn.
Cả bầy cừu và những đóa hoa tuyết trắng như lillies.
 

I, I-I-I
Take this waltz, take this waltz
With its “I’ll never forget you, you know!”

Hãy nhận bài luân vũ này.
Cùng với câu “Anh sẽ không bao giờ quên em, em biết không!” của nó.

This waltz, this waltz, this waltz, this waltz
With its very own breath of brandy and Death
Dragging its tail in the sea

Bài luân vũ này
Cùng với hơi thở của nó sặc sụa mùi brandy và tử khí
Kéo lê cái đuôi của nó trong đại dương

And I’ll dance with you in Vienna
I’ll be wearing a river’s disguise
The hyacinth wild on my shoulder
My mouth on the dew of your thighs
And I’ll bury my soul in a scrapbook
With the photographs there, and the moss
And I’ll yield to the flood of your beauty
My cheap violin and my cross
And you’ll carry me down on your dancing
To the pools that you lift on your wrist
Oh my love, oh my love
Take this waltz, take this waltz
It’s yours now, it’s all that there is

Anh sẽ khiêu vũ với em ở Vienna.
Anh sẽ hóa trang thành dòng sông.
Đóa hoa hyacinth cài trên vai.
Môi anh hôn lên những giọt sương mật trên đùi em.
Và anh sẽ chôn lấp linh hồn trong quyển lưu niệm.
Với tất cả hình ảnh trong đó, và rong rêu.
Anh sẽ đầu hàng trước cơn lũ yêu kiều của em.
Cây vĩ cầm rẻ mạt và cây thánh giá của anh.
Em sẽ dìu anh nằm xuống bằng những bước khiêu vũ của em.
Đưa anh đến những trái banh màu sắc em nâng trên cổ tay.
Ôi em yêu, ôi em yêu.
Hãy nhận bản luân vũ này.
Bây giờ nó là của em và tất cả những gì anh có chỉ là bản nhạc này thôi.

Take This Waltz được trình diễn trong phim cùng tên do Michelle Williams diễn vai chính. Như đã nói ở trên có những câu thơ rất đẹp nhưng tôi không hiểu hết ý thơ. Thí dụ như “To the pools that you lift on your wrist.” The pools ở đây là gì?

Nhưng mà, dù không hiểu hết chỉ cần nghe điệu nhạc Waltz, chách chách chùm chách chách chum là cũng đủ êm tai và nhột chân rồi. Phải không?

*Sửa ngày Sept. 1, 2017. Buổi sáng tôi đi bộ nghe lại bản nhạc này chợt nhận ra mình dịch sai. Chữ Blues ở đây để chỉ những người lính cảnh sát mặc đồng phục màu xanh đậm. Lúc dịch tôi cứ nghĩ quái lạ chưa, sao lại giết bằng nhạc blues. Khổ cho bà già lẩm cẩm.

Hãy dìu bước tôi cho đến cuối cuộc tình

Leonard Cohen – Dance Me To The End Of Love

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic ’til I’m gathered safely in
Lift me like an olive branch and be my homeward dove
Dance me to the end of love
Dance me to the end of love

Oh let me see your beauty when the witnesses are gone
Let me feel you moving like they do in Babylon
Show me slowly what I only know the limits of
Dance me to the end of love
Dance me to the end of love
Dance me to the wedding now, dance me on and on
Dance me very tenderly and dance me very long
We’re both of us beneath our love, we’re both of us above
Dance me to the end of love
Dance me to the end of love

Dance me to the children who are asking to be born
Dance me through the curtains that our kisses have outworn
Raise a tent of shelter now, though every thread is torn
Dance me to the end of love

Dance me to your beauty with a burning violin
Dance me through the panic till I’m gathered safely in
Touch me with your naked hand or touch me with your glove
Dance me to the end of love
Dance me to the end of love
Dance me to the end of love